‘Six basic needs’ maw? ‘Sixteen a ni tawh lo maw?
Vanglaini chanchinbu, May ni 6 chhuakah khan ZPM Chief Ministerial candidate Pu Lalduhoma’n Six Basic Needs, Brig. T. Sailo, bul lo ṭan chu ZPM a sorkar chuan an hmalakna a nih tur thu a sawi.
Kan Chief Minister hlui, Brig. T. Sailo ‘Six Basic Needs’ a tih hi 1978-1984-a a tuipui leh a hmalakna a ni. Hei hi a ṭha hle a ni ang, Brig. T. Sailo tih hma fe aṭang hian khawvel ram zawng zawng leh India ramah pawh state tin hian an lo ngai pawimawhin Department pawh hetiang hmachhawn tur hian kum 100 liam ta aṭang te pawh khan an lo din fer fur tawh mai a.
Mizoramah pawh Pu Ch. Chhunga sorkar te, Pu Hawla sorkar te, Pu Laldenga sawrkar leh vawiin leh Pu Zoramthanga sorkar pawh khan hemi kawngah hian an thawk nasa hlawm khawp mai. Duhthusam erawh a la thleng pha lo hle a, phai lama zirna ṭha zawk leh damdawiin in ṭha zawk uma kal kan la tam hle tho mai a. Kum engemaw zat hnu-ah chuan hemi kawngah hian kan duh ang tak level kan la thleng ngei ang. Thlah lova beih char char ngai a nih hriain tuna kan sorkar pawh hian kawng hrang hrangin hma a la mek a nih hi.
Tun hma zawnga sawi ngai si lo leh sawi ngai pawh nia hre lutuk lem lo, Pu Lalduhoma’n hetia an rawn thar chhan nia ka rin chu ZPM-ah hian MPC an awm ve a, anni tal pit mai thei, chelh ngheh ngai nia an hriat leh hlauh vangin heti hian in ṭawn khawm nghehna a nih beiseiin a rawn sawi thar leh a nih ka ring.
Vawiin khawvel, 21st Century-ah hi chuan kum 1970-80 chhova mamawh piah lam hi mamawh a tam tawh khawp mai. Basic needs a ni love, an tih tlat chuan thu hran a ni ang a, computer thiamna te, language dang hriat belh te, technology thar tam tak lo awm ta hriat belh te, environment humhalh zawnga sorkar leh mipuiin hmalak pawimawh tak te, zuk leh hmuam chungchanga insum pawimawhna te, hmeichhia leh mipa intluktlanna ngaih pawimawh te, sik leh sa inthlak chak lutuk venna te leh rual ban lo leh mi chhum chhia zawkte dinhmun hriatthiam leh chawikan leh thil dang tam tak. A vai chuan ‘sixteen basic needs’-a tel ngei tur khawp hi a tam ta khawp mai.
Kan ram hruaitute hi khawvel ṭhang chho zel mil tur hian intuai hriam (upgrade) se a ṭha tawh mang e. Kum 2018 inthlan dawn tawha ruaia kum 30 liam ta thu thar anga rawn chhawp chhuah ai chuan mipui hian kan hun tawn mila ram mamawh engtotu leh heng thu hlui lutuk aia sang hret hi ram hruai tumtu lakah chuan kan beisei tawh a nia.
- Lalhruaitluanga Bawitlung