Cheng khat man!
Tunlai chhanah Re.1 man chu thil hlu tak a vâng ngawt ang! Naupang paw’n thawhlawmah pawh an iai tawh! Mahse kei chuan ka hre tlat, nang pawn i hriat ve ka duh. Kan sawi ṭan tak tak hmain pawisa ngai miah lo thil ṭha deuh kan hrilh phawt ang che.
Mi harsa ber pawhin pawisa tel miah lo pawha Bank Account an hawn theihna scheme (PMJDY Account) hi mawle. He Account hian cheng nuai 1 accidental insurance a la keng tel zui! Chu mai a ni hlei nem, Rupay Debit Card (ATM Card) a la chhawm zui bawk. Kum 2014 a India ramin ni khat thil thua bank account hawng tam ber world record a lo siam tawhna kha a ni.
Pawisa kan nei a nih erawh chuan kum khuain a zero balance reng tur tihna phei chu a ni hauh lo. I ṭhian, i chhungte emaw mi harsa zawk bank account la hawng lo an awm chuan hrilh la, an hnaih ber bank-ah he account hi an hawng thei reng a ni.
He Mission ken tel pawimawh tak, chawhrualin thla khata cheng khat man chauh, India rama insurance man tlawm ber chu Suraksha Bima Yojana (SBY) hi a ni. Kum khatah Rs. 12 chauh pein, mi tu pawh kum 18-70 inkar bank account nei zawng zawng tan accidental insurance a tih theih a, accident a boralte hnenah cheng nuai hnih leh accident vanga pianphunga rualban lote hnenah cheng nuai khat thleng pek theih a ni bawk.
Kuhva pack khat man em pawh a ni lo, insurance scheme dang i nei a nih pawhin a inti buai chuang bawk si lo! Mi harsa zawk tan hlei hlei a ṭha. Hei lo liama thu lawmawm, i lo vanduai ta lo a nih phei chuan a lawmawm leh zual a ni mai!
Hei bakah hian India rama Life Insurance man tlawm ber, chawh ruala thla khata Rs. 27.5 chauh sorkarin mipuite tan a siam, Jeevan Jyoti Bima Yojana (JJBY) hi a ni. Kum khatah Rs. 330 chauh pein mi tu pawh kum 18-50 inkar (kum 55 thlenga rin theih) account nei tana cheng nuai hnih keng insurance tih theih a ni. Hei hi chuan eng vang pawha thihna a huam nghe nghe.
Kum tin June 1 aṭanga May 31 inkarah heng insurance te hi bank-ah a tih theih reng a ni.
Kan sawi tak pathum, mi harsa zawkte tana hamṭhatna te hi sorkar pawhin a ngai pawimawh em em a. NITI Aayog-in a ngaih pawimawh zual bik a thlan chhuah 7 ah pawh an tel. Tun hnaia World Bank-in a tihchhuah ‘The State of Social Safety Nets 2018’ chuan ram tam tak a zirchiannaah hetianga sorkarin mi harsa zawkte tana scheme a siam hian mipuite dinhmun chhe zawka an lut zel tur nasa taka a ven thu a tar lang.
Kan tarlan taka Mizoram dinhmun PMJDY accounts 2, 65, 185, SBY-42, 092 leh JJBY-23, 572 ti (enrollment) hi an la tlem hle. Kum 4 kal ta daih tawha bul ṭan tawh mah ni se, report aṭang hi chuan Mizo mipuite hian kan la ngaihven tawk lo hle.
Kan ban phak ṭheuh si a. Bank-a thawkte pawhin heng hamṭhatna la hre lote hrilh zel hi midangte tana malsawmna thlentu kan nih in hriain i chhunzawm zel ang u.
- Daniel Lalawmpuia, Research Scholar, MZU