Written by
Daniel Lalawmpuia
Research Scholar, MZU

Cheng khat man!

Tunlai chhanah Re.1 man chu thil hlu tak a vâng ngawt ang! Naupang paw’n thawhlawmah pawh an iai tawh! Mahse kei chuan ka hre tlat, nang pawn i hriat ve ka duh. Kan sawi ṭan tak tak hmain pawisa ngai miah lo thil ṭha deuh kan hrilh phawt ang che.

Mi harsa ber pawh­in pawisa tel miah lo pawha Bank Account an hawn theihna scheme (PMJDY Account) hi mawle. He Account hian cheng nuai 1 accidental insu­rance a la keng tel zui! Chu mai a ni hlei nem, Rupay Debit Card (ATM Card) a la chhawm zui bawk. Kum 2014 a India ramin ni khat thil thua bank account hawng tam ber world record a lo siam tawhna kha a ni.

Pawisa kan nei a nih erawh chuan kum khuain a zero balance reng tur tihna phei chu a ni hauh lo. I ṭhian, i chhungte emaw mi harsa zawk bank account la hawng lo an awm chuan hrilh la, an hnaih ber bank-ah he account hi an hawng thei reng a ni.

He Mission ken tel pawimawh tak, chawh­rualin thla khata cheng khat man chauh, India rama insurance man tlawm ber chu Suraksha Bima Yojana (SBY) hi a ni. Kum khatah Rs. 12 chauh pein, mi tu pawh kum 18-70 inkar bank account nei zawng zawng tan accidental insurance a tih theih a, accident a boralte hnenah cheng nuai hnih leh accident vanga pianphunga rualban lote hnenah cheng nuai khat thleng pek theih a ni bawk.

Kuhva pack khat man em pawh a ni lo, insurance scheme dang i nei a nih pawhin a inti buai chuang bawk si lo! Mi harsa zawk tan hlei hlei a ṭha. Hei lo liama thu lawmawm, i lo vanduai ta lo a nih phei chuan a lawmawm leh zual a ni mai!

Hei bakah hian India rama Life In­surance man tlawm ber, chawh ruala thla khata Rs. 27.5 chauh sorkarin mipuite tan a siam, Jeevan Jyoti Bima Yojana (JJBY) hi a ni. Kum khatah Rs. 330 chauh pein mi tu pawh kum 18-50 inkar (kum 55 thlenga rin theih) account nei tana cheng nuai hnih keng insurance tih theih a ni. Hei hi chuan eng vang pawha thihna a huam nghe nghe.

Kum tin June 1 aṭanga May 31 inkarah heng insurance te hi bank-ah a tih theih reng a ni.

Kan sawi tak pa­thum, mi harsa zawkte tana hamṭhatna te hi sorkar pawhin a ngai pawimawh em em a. NITI Aayog-in a ngaih pawimawh zual bik a thlan chhuah 7 ah pawh an tel. Tun hnaia World Bank-in a tihchhuah ‘The State of Social Safety Nets 2018’ chuan ram tam tak a zirchiannaah hetianga sorkarin mi harsa zawkte tana scheme a siam hian mipuite dinhmun chhe zawka an lut zel tur nasa taka a ven thu a tar lang.

Kan tarlan taka Mizoram dinhmun PMJDY accounts 2, 65, 185, SBY-42, 092 leh JJBY-23, 572 ti (enrollment) hi an la tlem hle. Kum 4 kal ta daih tawha bul ṭan tawh mah ni se, report aṭang hi chuan Mizo mipuite hian kan la ngaihven tawk lo hle.

Kan ban phak ṭheuh si a. Bank-a thawkte pawhin heng hamṭhatna la hre lote hrilh zel hi midangte tana malsawmna thlentu kan nih in hriain i chhunzawm zel ang u.

- Daniel Lalawmpuia, Research Scholar, MZU