Technology hian engtinnge kan ril-ruah hna a thawh?
Tunlai khawvel ṭhang mekah technology hian hma a sawn chak ber a tih theih awm e. Technology chu Mihringte thiltih awlsam zawk nana khawl thil hriat zauna hi a ni. Kan nunah a bet tlat a ni.
I facebook ṭhiante kha a taka i ṭhiante aiin i nunah an tla na zawk em? I nunah hma lam pan zut zut duhna rilru i nei ngai em? Heng zawhna khawi emaw zawk zawk hi ‘aw’ tia i chhang thei a nih chuan technology ṭhenkhatten zawi zawiin i nun an thlak danglam mek a ni. Mithiam ṭhenkhat chuan internet, mobile phone leh technology kaihhnawih hman nasat lutuk hian mihring rilru-ah danglamna a thlen ṭhin niin an sawi a, chung zingah chuan dawhtheih lohna te, thil tih thut thutna te, thil hriatreng lohna te leh mahni in dahsanna te hi a langsar zual an ni.
Kan hun tam zawk deuh thaw hi chu mobile phone leh internet khawih nan kan hmang ṭheuhin ka ring. I inchhungkhur hna aiin online kha i thlang zawk thin em? Message i check reng a, i online duh vangin zan i men rei phah em? Heng zawhna te hi ‘aw’ emaw ‘maithei’ tia i chhang a nih chuan technology te hian i nun an chawk buai ve mek tihna a ni. Technology hman tam lutuk hian chhungkua leh ṭhiante nena kan inkar a ti kak zau thei a, awm khawm reng chung sia mahni mobile phone leh internet chauh kan ngaihtuah si chuan mahni a awm nen enge a danglamna? Ṭhangthar zingah hmun leh hmuna sawi tur hre miah si loin a message hmanga sawi tur hre tam leh em em si an va tam ta em!
Technology hman dan chin tawk hre lo tan bansan mai theih a ni lo a, ban san tum aiin a hman dan chin tawk zir emaw mahni inveng chunga hman chi a ni. Eng thil mah ti lo a ngawih bo ai chuan hma lam min pan tir thei lotu a nih hma hian technology reng reng hi school-ah emaw chhungkua-ah emaw a hman dan kan in hrilh a va ṭha em.
- Lalhmingliani Fanai, Mass Comm. Dept., MZU