Thu, kan lâk dan hi
Hmán deuha zawhna pakhat, "Corruption-ah hian i fihlim em?" tih chhânna khan ngaihtuahna a tithui hle mai. 'Aw' emaw, 'ai' emaw tiha chhân theih niin a lang a. Nimahse, uirénu thu sawi kâi kha a lo ngai a. Mit dawivaih thiam an awm a nih ngái chuan khi zawhna chhânna pawh khi beng dawivaih thiam chhânna ni ngeiin a lang.
Lal Isua'n, "Johana baptisma kha vána mi thu nge, mihring thu?" tiha zawhna a siam ṭuma chhânna an pêk te pawh a iang lek lek e. Vána mi thu tih dawna Johana zirtirna thute zâwm si lo. 'Aw, corruption-ah hian ka fihlim e' tih dawn a: thil tih tawh, tih mêk leh tih tum te, sum hmuhna leh hmanna, sum kawl zah inthlau uchuakte ngaihtuah a, 'aw' tih ngamna chi niin a lang si lo. Mihring thu tih dawna mipuite hlau bawk si, Johana kha zawlneiah an ruat tlat mai si a. Thu dik sawia huaisen taka "Ai, corruption-ah hian ka fihlim lo", tih dawn a: min vote-tu, min siam liantu mipuite hmaizahna na bawk si. Tichuan, chhan hrang hrang avangin uirénu thuah luh a ngai ta a ni ber a. Mahni hmai phih fai nána uirénu hman a, peon aṭanga a lu ber thlenga corrupt vek tawh kan nih thu kan tlangaupui ta kha a nia!
Thu danga lai chuan, tun hnaia hel nun rawng tak Laskar-e-Taiba an ni emaw, Afganistan-a sorkarna chelh hlim Taliban an ni emaw an sual avanga kei ni thiamchanna tur eng nge awm? Peon emaw, officer emaw an corrupt avanga keini thiamchanna tur a awm em ni? Nikum lawk khan UN World Food Programme te pawhin an hnathawh ṭhat avangin Nobel Peace Prize an dawng hial alawm, an ni fel kha hmingṭhatpuina tur kan nei em ni?
Peon emaw officer corrupt loh avanga keini thiam chhanna tur eng nge awm chuang ang le? Tu pawh ni ila, eng hna pawh thawk ila, mawhphurhna kan koa tla kha kan hlen em? Ka hnaah ka rinawm em? tih hi mahni'n chhâng hmasa ila. CM-in CM mawhphurna a hlen em? Minister a ni emaw, MLA a ni emaw, officer a ni emaw, contractor a ni emaw, peon a ni emaw kan koa mawhphurhna awm kha kan hlen em? Mizoramin kawngpui ṭha kan neih theih nan PWD changtu Minister-in a mawhphurhna a hlen em? P&E changtu minister-in amah thlangtlingtu mipui te tán electric bill dik tak siam turin a mawhphurhna a hlen em? tih te i inzâwt nawn fo ang u.
Chuti a nih loh chuan a uiré lai ngei mantute paw'n thiam channa an nei bik lo a nih kha, anni pawh an dik bik lo, sorkar hmasa thiam lo tiha him tum hi a finthlak ber loh. A hniam ber aṭanga a lu ber thlenga fihlim kan awm loh avanga thiam changa kan inruat mai hi thlarau sual hnathawh a nih ngawt loh chuan thlamuanpui chi a ni lo.
Thu hlui bawk, Mizoram kawng ṭhatzia hre tura Silchar pelh kher kan inphut tlat mai hi, mihring ṭawngte leh vantirhkoh ṭawng pawhin sawi ila mak tih loh rual a ni lo. Delhi leh Hisar(Haryana district pakhat) inkar kawngpui NH-9, 4-lane (a ruala ke li nei lirthei 8 tlân theihna) chu dah ṭha ila. A sira villager ho hman tur kawngpui hran, side road an siam te khu, keini ei in chawk luhna ber NH-306 aiin a zau záwk a, a mâm záwk a, a ṭha záwk a, a tlo zâwk bawk. Mumbai veng pakhat kawngpui chhia, azan azana an siam nghal rum rum hmuh te chuan Silchar pelh awmze diktak a hriat theih awm e. Politician ho VIP, Mizo mipuite hian Silchar pel vek ila, kan kawngchhiat mawhphurtu tu te emaw chu den tumin lungtum kan ken ṭheuh a rinawm.
Mi ramah chuan Raju-a leh a pawlte'n kawngpui dang chat pawh ni se, tuipui aṭang leh thlawhna hmangin an ei in tur an la lut thei ngei ang. Kan intodelh loh avanga kan ei hmuhna kawngpui awmchhun te pawh Mizoram lung chan tâwk loh vangin a chhe fo a. Kan rama ruahtui tla a tam avangte, contractor leh engineer te hnathawh ṭhat loh avanga chhe reng mai te hi mizo mipuite kan vanduai tak zet a. Kan vanduaina hi belhkhawm ila, nuai 3 chu a tlin mai a rinawm.
A sawi thiam leh a khuh mawi thiam thiam kan thlang nawn awn awn a, kan ramin a tuar mêk a, a tuar zel bawk ang. Kan Lal Isua'n, "Kei min ring lo mah ula, ka hnathawhte tal hi ring rawh u" a tih dung thulin, kum 35 min hruai tawhtu sorkarte hi kan ring zêl dawn a nih pawhin an thu sawiah ni lo, an hnathawhah i teh tawh zâwk ang u.
Heng avangte pawh hian a ni ang, British Prime Minister Boris Johnson pawhin Taliban te chu an thusawiah ni lo, an thil tih aṭanga teh an nih tur thu a lo sawi. India state zawng zawngin CM atána an awh rawn, Delhi CM lahin, "Hna thawk ṭha lo anga min hriat chuan min vote tawh suh u" a ti chung pawha an thlan tlin leh na chhan. Thu aiin thil tih hian thu a sawi ring zâwk reng a ni.
Kum hnih khat kal ta emaw ni, "Kan sorkar hmasaka kan tihsualte siam ṭhatna hun min siam sak a..." ti an awm a ni âwm a. He thu hi sawitu an awm a nih ngâi chuan i ngaihtuahho ang u. Zawlneiho thlan inte sa a, "Kan pute hun lai khan awm ve mah ila, zawlneiho thisen an chhuahnaah kan tel lovang" titu Pharisaite nen khan danglamna a awm em niṭ Sorkar hmasaka mi rethei te chanâi lâksaka mahni inhaivur a, hlep lohna tura hlepa, thleibik nei a hna lâkte, a rem leh a theihna apianga tihchingpen tur zawnga phe phe an nihzia an mahni ngeiin an sawi a. An VIP, mipuite mit hi a meng a, kan hmu lova, beng chhîin kan ngaithlaa kan hre thei si lo. Tunhnai mai khan, 'Congress thar' tih sawi kha an awm a ni âwm a, hei pawh a tak a nih chuan finfiahna dang ngai lovin Congress hlui kha chu rukru leh suamhmang ang mai a khawsa ṭhin, a thar pawh thlan hnawih vâr, mawi taka lan tum, a chhûnga mitthi ruh leh bawlhhlawh tin renga khat a nihzia sawina a ni ber âwm e.
Khawii emaw Bible thu duhna lai sawi chhuaka hmai bâl phih fai kan tum ṭhin hi chu Pathian pawh a zahawm mang e. Lal Isua meuh pawh, "Tih ziak a ni" tih ngat khan thlemna a tâwk a ni kha. Kan thu lâk dan mawlh hi dik ṭhin zawng ni se, tu te emaw chuan mahni mawng an hlim tih hi kan hre fiah thiam ngei ang. Kan meng a, fiah mang lovin thing kal ang maiin kan hmu nge ni a kan hai der lui tlat zâwk. Zoram mipuite hi thu tling lo leh khingbâi, belh chian dâwl lo hmangin bumin i awm lo ang u.
- Muandinga, Nausel