EIZAWNNA A NIH TAWH CHUAN...
Mizote hi kan pung ve tial tial a, eitur dap kawngah pawh kan resource-in min daih loh chhoh tak zel avangin tunhma lama kan hriat lem loh - duhamna leh inchuhnate pawh a hluar chho ve ta zel bawk a. Nakin lawka kan la buaina tur thil ṭhenkhatahte pawh bul kan ṭan mek bawk niin a lang.
He'ng thil, nakina kan buaina mai turte hi tuna kan lo thlir lawk a, a chinfel dan lama ngaihtuahna kan sen lawk chuan engemaw chen kan sukiang thei ang a, mahse ngaihtuah nachang kan hriat loh erawh chuan nakinah mai ni lo, tunah pawh harsatna tam tak kan tawk chho mek a ni tih a hriat mek bawk. Chuvangin hetiang zawnga ngaihtuahna kan sen theih nan kimchang lo takin ka'n chhawpchhuak ve rawih ang a, mithiam zawkte cho chhuahna tur te pawh ni se.
Ei kan zawnna thilte hi midang tana hnawksak a nih loh a, inchuh ngai thil a nih hma zawng chuan tluang takin eizawnna atan kan hmang thei mai a, harsatna a awm lem lo. Mahse eizawnna a nih tawh hnua midangin an rawn chuh ve emaw, khap emaw a nih tak chiah hian harsatna a thleng ta ṭhin. He'ng harsatna thlen hma hian kan lo thlir lawk thei a, eizawnna atana hman kan phal loh emaw, eizawnna tur kawng kan kawhhmuh sak emaw a ngai ta ṭhin a, a nih loh chuan chhawmdawlna kan pe emaw, an eizawnna kan tihtawp sak emaw a ngai fo. Chu chu thil ṭha tak a ni thei lo.
Kan hriatthiam theih nan tunlaia lar em em kuhva rah phurh chungchang hi han sawi ila; Champhai DC chuan dan phal loha kuhva rah leh sumdawnna thil phurh a khapna facebook lamah ka chhiar a, eizawnna atana buaipuitute ni awm tak chuan an hnial nasa hle mai. A ni lah tak a, ṭhenkhatin loan lain truck an lei a, phurh phal ni chiah lo mahse a tirah phal loh bur a nih loh vang pawh a ni ang, sum tam tham tak a lo che vel reng tawh a, mi tam takte eizawnna a ni ta a ni. Tihtawp vek tur a nih rualin khatianga ei lo zawng tawh te, sum lo invest ṭeuh tawhte tan a na hle ang.
Aizawl traffic jam chhan tam tak zinga pakhat chu kawngpui hnaiha sumdawnna thil tam tak awm si, parking mumal nei si lo an ni hlawm a. Sumdawnna bul an ṭan hma chuan an eizawnna a ni bik lo; mahse sorkarin sumdawnna bul ṭan dawna phalna an pekah an ngaihtuah tel lo nge phalna a ngai vak hran lo zawk, an duhna hmunah sumdawnna an ṭan a, mipui tana hnawksak a nih viau hnu pawhin tihtawp sak ngawt theih an ni tawh ṭhin lo, an eizawnna a ni tawh tlat. Tichuan a tawpa tuartu chu mipui bawk kan ni leh ṭhin.
Taxi leh 2-wheeler taxi te pawh an neih hma chuan eizawnna a ni lo. Mahse taxi kan mamawhna mil aia eizawnna siamsak zawnga kan thlir vang a ni maithei, kan mamawh aia tam permit kan lo pe reng tawh mai.
Traffic jam nasa avangin intlanchhawk tir an lo ngai a, an eizawnna a nih tawh chuan a buaithlak nuaih zel tawh mai a ni. Khawvel ram hrang hrangte TV leh internet kaltlangin kan hmu thei tawh a, an khawlai felfai dan aṭang te, mipui chetvel dan kalhmang aṭangin ram hmasawn leh hnufual pawh kan thliar thei a, tupawhin ram nuam taka awm kan duh vek laiin kan tih ve theih reng, kan ngaihpawimawh loh vangin hrehawm takin kan awm reng thei bawk a ni.
Ṭhenkhat chuan eizawnna atan ramhmul tharchhuah thil kan hmang a, thingtlangah chuan ramvaka eizawng, ramsa emaw, lui lam nungcha emaw hmanga eizawng tam tak an awm ang. Mihring kan tlem lai kha chuan kan eiral zat aia tam ramngawin a rawn siamchhuak leh thei. Mahse mihring pung zelah ram a chereu tial tial a, ramsa leh luisa humhalhna pawh a kal nat a ngaih phah hle. Hei hian a humhalhtu leh eizawnna atana hmangtute inkarah innekna nasa tak a siam a, ram tan a hrisel lo takzet a ni.
Hetianga ei lo zawng tawh laklawhte hi phalsak an nih chuan dan hnuaia an chet a, sorkara phalna an lak a, sorkara chhiah an chawi bakah an man theih zat ruahmanna mumal tak kan neih a ngai. Mahse chutiang zawnga kan kalpui loh chuan midangte pawh kan thil inṭawmte hi lak ve phalsak vek mai kan lo ngai ang a, chu chuan a chuh chak apiangte tan kan ramngaw rohlute kan phalrai tihna a ni dawn a, reilote ah kan pawt darh vek thei ang.
Chuvangin, nakin zel atana kan vaia tana ṭha lo hi tute emaw eizawnna a nih hma hian kalphung mumal kan neih a ngai a, an eizawnna a nih tawh hnua tihtawp thut a nih chuan buaina tam tak a awm dawn a ni.
Thildang pawh tam tak a awm ang. He'ng harsatna hrang hrang hi ramdangte pawhin an lo paltlang ve vek tawh a, ram hmasawn leh ram hmangaihna thinlung neiten nasa taka hma an sawn laiin ram hnufualte erawh chu chutiang harsatna chuan a man nghet tawlh tawlh a, an talchhuak thei tawh ṭhin lo a ni.
Ram hmasawnte'n an hausakna vanga an tih theih a nihna ai mah chuan a hma aṭanga an lo thlir lawk theih vang leh hma lak nachang an hriat vang a ni kan ti lo thei lo ang.
Chuvangin, nakina khap ngai tur chi thil tam tak hi tunah pawh miin eizawnna atan an hmang mek ang. Kan kawngpui tlan hleihtheih lohin a awm ṭan maithei, kan ramngaw te pawh a chereu zo takngial tawh maithei a, nungcha an rem duak tawh maithei bawk. A la harsat lutuk hma hian hetiang hmanga eizawngte eizawnna tur kawng dang kan zawnsak a ngai a ni.
Midangte pawhin eizawnna atana an rawn hman phawt loh nan a tir aṭangin mumal takin kan khap nghal tur a ni. Chutianga kan tih loh chuan TV lama kan hmuh ang, ram hrehawm hmel zet, thil inchuhna, a chak chak dinchanna ram, a chuh chak ve lote beh tlawk tlawkna ram kan ni ve thei reng a ni.
- Chhana Ralte