Written by
Rinfela Zadeng

'Maphasy'

Kum 2008 ah ni tain ka hria Lalpanliani’n Lengzem hla lunglenthlak zet mai ‘Maphasy' tih a sak kan ngaihthlak kha! Khang lai khan You Tube velah a video kha en mai tur kan hmu ve pha lo a, Mp3 khan phone-ah kan ngaithla ṭhin. Kum 2008 a he hla ka ngaithlak ṭhin lai hian kan ṭhiannu, pawl 12 kan zirpui ṭhin hian bialpa, tuipui ral kan ngaia mi a nei a. An pahnih chan kha ka ngaihtuah sak a, ka lung kha a ti leng reuh em em a, tunah phei chuan an innei zui ta nghe nghe!

He hla hi kan pian hma kum 1980 chho bawra Mizo Band lar em em mai Vulmawi hla a nih thu tun hnuah ka hre ve a. Vulmawi Band Vocalist Siama phuah leh sak a ni a. He hla hi Mara nula, Chhimtuipui (Kolodyne river) piaha cheng tana an phuah a ni a, Maphasy tih pawh hi Mara ṭawng niin 'Mangtha le' tihna a ni. Vulmawi pawh hian a hunlaiin nalh takin an sa a, tun hnuah Lalpanliani’n mawi takin a sa leh bawk a, a video hi You Tube-ah en theihin a awm a ni.

He hla Vulmawi-in an phuah hun lai vel hi kum 1970-80 inkar a nih a rinawm. He tih hun laia nula leh tlangval te in biakpawhna hmanrua ber chu Dak Pu kaltlang a lehkha in thawn kha a ni ngei ang. Chuvangin, inhmuh leh inbiak pawh a har a, thlalak an inpe a nih pawhin black & white bak a la awm kher lo ang. Chuvangin he hla hi keini ṭhangthar, zan tina WhatsApp video call hmanga inhmu thei tawh te tan chuan kan mizo nula leh tlangval te inngaihzawn dan nun hlui tarlangtu ṭha tak a ni tih kan hre thei awm e.

He hla phuahtu hi Mizoram chhim tawpah Mara nula nen an va intawng a nih ngei a rinawm. Chutah chuan hlim takin an nui dunin zan thla eng te pawh an thlir dun a ni ngei ang. Inthlahlel takin Mizoram chhimtawp nula chu Mizoram hmar lam Aizawl tlangval chuan a kuah vawng vawng a ni ngei ang. Chu Chhim nula, hmelṭha leh ‘cute’ tak chuan Aizawl tlangval chu a hmangaih thu zawi te te in a sawi sep sep te pawh a ni ngei ang! Mahse nupa la ni lo ta nafam chu inkalsan a ngai hrih miau si a, ‘Mapha se, mapha se’ (Mangtha lawm lawm aw) tiin ui chung leh ngai chung zelin a thlah a nih hi!

Tlangval thinlungah chuan chu nula chu a cham reng mai a. Intawnni her chhuak leh vat vat se tih kha a duhthusam leh a rilru luah bertu a ni. Haw kawng thui tak pawh an la zawh hma, Chhimtuipui ral an kai ṭan chauh aṭang chuan chu nula chu a ngai nghal vawng vawng mai a, a rilru-ah Chhimtuipui ral lehlam nula aw ngaihnobei tak chu a cham reng mai. Hmar lam pan chung zelin ‘Mapha sy, Mapha sy’ a ti ta lawm lawm mai a ni!

An inkar hla lutuk chu tawrh har a ti a, a lunglen mittui tla fo chu hreawm a ti a, inngaihhrui na'n a chhimtuipui ral nula in a thlalak a pek - black & white ringawt chuan a lunglen a hnem zo lo a ni! A thlalak keng chung chuan Chhimtuipui Nula chu a tak ngeia awm dun leh vat beiseiin ‘Mapha se, Mapha se’ tiin a ngaih thu a au chhuahpui ta a ni.

- Rinfela Zadeng