AIZAWLAH IN SAK PHAL LOHNA
October 29, 2021 a hman ṭan turin AMC Site Development & Slope Modification Regulations, 2017 chu pawm a ni tih Pu Lalrinenga Sailo, Aizawl Mayor-in a puanzar hi hmasawnna rahbi pawimawh tak a ni a, a lawmawm hle.
Khawpuiah mipui kan pung zel a, hmun hma a pung ve thei si lova, zep nak emaw insak theih lohna awm leh hmun chep leh chhengchhe tak takah pawh in kan sa chho ta zel a. A hmunhma ruahman leh leilaih vel hi Regulations in a huam loh avangin kan remhriat ang angin kan lai a, tihsual deuh leh beisei loh taka kalpui pawh kan nei nual tawh awm e.
Chutiang a nih avang chuan kan leilaih avangin keimahni mai bakah kan ṭhenawm khawvengte buaina leh thihna hial thleng te a awm ta fo mai. Ruahmanna thar hi ṭha tak leh hlawhtling taka kalpui a nih chuan hetiang thil hi thui tak a veng thei tura ngaih a ni.
India ramin zalenna a neih hma lam daih aṭang tawh khan British hovin Aizawlah insak phal lohna leh chenna tlak loh hmunhma an lo siamfel diam tawh a. Chung hmun ṭhenkhat chu, a chunga kan tarlan tawh angin, mihring kan pun zel avangin heng hmun te pawh hi mamawhna avangin inhmunah letin, insakna atan kan hmang chho ta zel a ni. Chuti chung leh lirnghing nat theihna hmun (Seismic Zone V) ah kan awm chung pawha vawiin thlenga chhiatrupna lian tak kan la tawng lo hi Pathian venhimna liau liau a ni.
AMC Building Regulations, 2012 kan lakna hnar ber, Aizawl Development Authority Building Regulations, 2007 ruahman chhoh a nih lai khan insakna tura leilaih leh a hmunhma ruahman (Site Development & Slope Modification) hi Regulations ah khan telh ve nghal nise, tih rawtna a lian hle a. Mahse Pu Lalfakzuala IAS (Rtd.), khatih laia Vice Chairman ADA khan, ‘Building Regulations pawh hi thil thar a ni a, leilaih leh a hmunhma ruahman (Site Development & Slope Modification) hi Dan ah kan telh chuan mipui lamin kan zo lovang.
Mipui lam inzirtirna kalpui hmasak a ṭha e,’ a tih avangin khatih hunlai khan Regulations-ah telh loh a ni. Kum sawm chuang zet Building Regulations kan kalpui hnua Site Development & Slope Modification Regulations kan nei leh ta hi hmasawnna chhinchhiah tlak tak a ni.
Chutih rual erawh chuan mipui vantlang lam pawhin hriat tur leh inbuatsaihna tur kan nei. Insakna tura lei lai tur leh a hmunhma ruahman turte chuan AMC Site Development & Slope Modification Regulations, 2017 in a phut angin phalna kan neih phawt a ngai dawn a ni. Chu phalna la tur chuan AMC-in Licence a pek – Engineering Geologist, Civil Engineer, Soil/ Geotechnical Engineer leh Group/ Firm-te rawih a ngai dawn a. Phalna dil tur chuan a hmun hma zir chian te, a leilung finfiah te leh thil dang dang tih hmasak a ngai dawn a ni.
Licence holder-te bakah AMC a thawktute hna pawh a pung hle dawn a, sum senso tur a awm nual bakah tun hma aiin hun pawh a duh rei deuh dawnin a lang. Chutiang hre reng chunga insa turte pawhin a hma lama ruahmanna kan lo neih lawk a ngai dawn a ni.
A tawp berah chuan hmasawnna a awm dawn chuan thil inthlakthleng a awm a ngai ṭhin. Kan hriat ngai loh leh tih ngai lohte kan tih chhoh a ṭul dawn a ni. A tir lamah chuan harsatna pawh kan tawk chho mai thei e. Chutiang hunah chuan phunnawi a dodal mai lovin, dawhthei taka inzir zel chungin kan khawpui ṭhatna tur leh a tawpah chuan a mi cheng – keimahni tan a ni tih hriaiin, theihtawp i chhuah tlang ṭheuh ang u.
- Dr. Lalbiakmawia Ngente Principal Architect, L.B Associates