Kan ngawihpui 7th Pay, miretheite au aw
Kut hna thawktute thlai thar leisak thei ngai miah lo leh, kawngpui kum khat daih pawh siam thei ngai lo, Hydel Project leh lei dawhna estimate siam dik thei lo, dil belh reng mai engineer kawl hnur te khan neisa pek belhin vaibelchhe zali chuang sen belhna tur budget ropui a pass leh ta rup a. Phu inti chiah lo hlawh tam awt tho si sorkar hnathawkten sorkar hmalakna kan pawmpui ber ṭum a thleng leh ta. Ziaktu sorkar hnathawk si te nen lam kan thlawpzia lantir nan kan ngawih leh tak ṭhup hi. Vaibelchhe zali hian sawhthing leh thlai thar lei ta zawk se, engzat tak lei thei ang i maw? tih hi kut hnathawktute zawhna sawngsawhlawt tawh si lo a ni.
Ram mipui ngaihtuaha a maka maka tam sorkar hnathawk nei te hian, kan budget aṭanga ei an ngah tawh sa naklaiin an han neih belh dawn chu a ni a, sorkar hna vuan ve lo te chan pung ve chuang si lo kha tu ten emaw an han la hek leh ang a… Chutih rual chuan, hmana 6th Pay tlakpui thotute ang lek kha an ni ve lek ang tih chu hlauhawm a ni! Minister kaah chuan GDP a punna a tam tiin a ri leh ang a, mah se khawiah nge GDP tehna chu? Kristian ram chu kan la inti tho si a, zahthlakin!
Sorkar office hrang hrangah cell phuah chawp tam tak dingin hna an lak belh chamchi a, ṭhiah a nih leh hnuin ban ngawt aia khawi emawa pawh kual leh hi engzat tak awm ang i maw? Sorkar hna in min daih seng chuang dawn si lo a, in thawh chhawk dan te hi zawng ta mai se tia duhthu lo sam mai loh chu mirethei ten tih theih dang kan nei ta lo.
Kut hna thawkte aw a ring thei ve lo...
Sorkar hna thawkte aw an hriat theih em em lain kan thlai thar hralhna kum tin a buai tih hi min hre ngai lo. Kan sum chang thei thlai lar ber mai sawhthing te hi kum tin risk laa hahthikula ṭan la reng tur kan ni bik em ni? An thiamna chuan hlawh tam hi a lo phu tawh ṭhin a ni mahna; mahse kan ram dinhmun thlir leh kut hnathawkte retheihna nasatzia hi min en ula, he ti ema vur belh tur khawpa hna an thawh hi chu kan hmu lo asin!
Thingtlang miten kan hmuh tam ber zirna sikula zirtirtute chuan aiawh an tir fo a, kohhrana nihna zahawm tak tak an nei chung leh, thu ṭha tak tak an sawi chung pawhin an sikul naupangte result an nei ṭha ngai chuang lo asin. Kan khua ṭheuha private emaw, Kohhran sikul emaw a din tawhnaah chuan a rethei ber pawhin neih zawng zawng nen kan fate kan kaltir hram hram zawk a. Kan fate sikul luh nana kan duh miah lohna sikula thawk nih a, hlawh tam tak lak chu tun thleng hian an la zak chuang lo! Chutih ahnekin zirlai neih tlem chu nuam tizawk hial angin an lang ta ngam bawk. Khawpuiah chuan kan hre lo, mipuiin an hria! A zawng zawng chuan an ni vek kher lo ang. Mahse a thawk ṭha aiin a thawk chhia apiang hian hlawh pun hi an support, chu chu a chiang!
Kut hnathawktute thlai thar te hi min leisakin, kan hmalaknate a hmunah min enpui ula, kan sum chang thlai chin dinhmun te hi min hriatsak ve ula. Eng dinhmunah tak nge kan din tih hi a hmunah ngei kalin min hriatsak ni ula, keini aia mi thiam kamding te hlawh in pun hi kan awt ngai lo ang. Mahni thawh hlawh ngei hmu kan ni vek awm si a. Mahse tunah chuan, a ṭhenin thawh phu bak an hmuh reng laia, kei nin kan thawh ang hu pawh kan hmu let ve ngai lo kum tin hi a ni kan vuina chu.
Kan ngawi a, kan tuar a, retheih luatah khawi hmunah pawh keini aia nei sorkar hnathawkte hi keini aiin kan dah sang lo thei lo. Mi hnathawh hlawh awt tur kan ni lo; mahse an thawhin a phu bik em ni tih khawpa hlawh sang te hian min hual vel tlat bawk si. Kan khawsa tlang a, kan mamawh a inang tho si a, kuthnathawktute rilru hi a na lo thei si lo a ni.
Hun lo awm tur...
Nakinah kan tual zawlah kan vote dilin mihausa rual, ka zen pawha min seh lo tur hmel nena lo inlansiakin nelawmna zawng zawng neiin min rawn pan leh ang a. Mirethei te kan hlut hun ber a rawn thleng ang a, hlu ber ang hiala min rawn chhuahin min lainat ngai miah lo khan khawngaih min rawn dil leh ang a. Tuilet hnua kan piang ve tih pawh hre ngai lo khan kan khaw chanchin te chu an hre thar leh thut dawn. Vawikhat pawh chemkawm a vuan tawh ang emaw tih hmelpu khan, kan thawhrimna te chu min hriat thiam sak leh ta thut mai. Motor ropui ber ber leh, thawmhnaw manto tin nena rawn infam chungin, kan dinhmuna ding tawh lem rawn chan an tum leh ang. An ṭawng hnem poh leh kan dinhmun inthlauhzia leh, inthlauh belh zelna tur an cheh hnem ting a nimai.
Kum sawmthum chuang an retheihna avanga pawisa themhlem tawktarha an bum tawh te kha, bum nawn leh tumin min rawn hel leh ang a. Beiseina dik lo tur bawk intiamna min pe lehin, neisa pek belhah bawk an buai kumtluan leh awm si a. Pian tirh ata thlakhat income inang ngai reng reng lo, Pathian ram pawha cheng za chunglam thlakhata dah thei ngai mang lo te khan, kan kum khat thawh chhuah let tam thla khata la lut te bawk an VIP chei leh dawn tih hi Luka ziak tluka chiang a ni tawh. Kan vote dila kan kawng chhe em emah an rawn insawh thleng te, an zunthlum ngaihthaha kan ei ang min barpui tura an rawn kal te, mittui tla chunga ṭhenawm pa ngawlvei pawh Pathian aupui ngai lo te khan, a hming hriat ngai reng reng loh kha ‘Pathian nung hming’ min tiampuiin min rawn tahawm leh ang a, an dulkiar belhchhah nan bak engah nge an chan leh chuan ang le?
An thuneihna an lek kawh danah chuan kan chan hi an ta a ni a, vote min dil chuan kan khawngaihna avanga tun hun thleng an ni ziah thung! An thuam ropui nena an inthuam meuh chuan kan vai miliante aia an mawi lohna a awm lo a, mah se keini a siamtute erawh kan mawi lai ber pawhin vaihmite kara leng tawk vel kan ni. Kan tual zawlah chuan ang khata leng ang maiin lemchan an rawn hnehsawh a ni mahna!
Kan minister ten an tualzawl Aizawla eng emaw hawn tur neuh neuh an neiha hun an neih reng theih lai hian, keini lam chuan kum nga chhunga kan hmuh phak tawk chu kan MLA te chiah! Chupawh pawimawh fe-ah. Pathianni tina Biak In pana Pathian khat beho te dinhmun inthlauhzia hi; Biak In chhungah tal pawh hian ngaihtuah ve ṭhin tak maw?
Nei te pek belh a, nei lo te hamṭhatna dawn tur pawh sawh hek zel hreh lo te nen, ang khata kan len hun chu a thleng leh ta ṭep mai. Kan siam len hnua kan dinhmun min chanpui thei lo tur chuan, kan tual zawl hi rawn rap tawh suh se. Thawhrimna nena kan din, in puihna tel lo, eiruk leh chuan tur awm lo khawpa thianghlim a ni. Thau sawk then tur pawh kan neih tawh loh hi.
- RsZuala Renthlei