Written by
Col. Lalrawnliana Ex. MNA Tuikhuahtlang
Aizawl

A NAKAH KA ZEN...

Vanglaini 22, May 2018 a chhuakah Zion khawpui ka pan laiin, tih hla mi dang phuah a ni thei, tih Pu H. Rokhuma’n Vanglaini a rawn ziak kha, mi dang phuah a nih loh theih dan amah Pu Hrangchhuana ngei nen kan sawi tlan chanchin han thailan ve ka chak a, ka han ziak ve a ni.

February 28, 1966 zan khan kei leh volunteer 50 lai chu, Khawzawl Mualvawm Camp a Assam Rifle-ho kah tumin Pu Hrangchhuana, Tuisen Chawkidar Inah hian kan chawl hmuk mai a. Camp kan kah dawn avangin a bungruate chu daipawnah hnim zingah volunteer hoin an thuhruk pui a. Pu Hrangchhuana nen chuan kan inkawm ta a, volunteer hote pawh chuan an lo ngaithla hlawm a. Volunteer captain ka ni a, heta awmah chuan hotu ber ka ni.

Kei chuan, ngawi teh, Pu hrangchhuan, i nupui tlan koh hla lah chu Pathian hlaah kan hmang ta der mai a, sak nuam ka ti teh mai a nia, ka han ti a. E khai, Rawna, hetiang thu te i lo hre ve a ni maw? min ti a. Kei chuan hria e le, i nuthlawi khurbinpui pawh hi ka hre chiang khawp asin, ka han ti ve ngat a. (a hming chu sawi lo mai ila) Zion khawpui ka pan laiin, suala hliamin ka lo tlu a, tih hla hi, ka han ti a. A ni chuan rang takin, Suala hliamin tih hi ka phuah dan a ni lo. Ka phuah dan tak chu, Suala hlimin ka lo tlu a, tih a ni. I sawi angin kan hlim a, kan lam mup mup laiin kha nuthlawi nen khan, sualah kan tlu ta hlauh mai a. Chuvangin, Suala hlimin, sual hlimpuiin kan tluk tak avangin suala hlimin ka lo tlu a, tiin ka phuah ta a ni. Sual hlimpuiin khurbingin kan lo tlu ta a ni. Hei tunlai hlabu-ah hian, suala hliamin, tiin an lo ziak a, Kohhranho tih nge, mimal ziak pawh ka hre lo a, an tidanglam a ni, a ti a.

Anih leh chu i nupui nen chuan in inṭhen phah em ka ti a. E, ṭhen e le. Chu kan inṭhen lungleng chuan he hla hi ka phuah ta a. Min fiam ang khan, Zion khawpui ka pan laiin, Suala hlimin ka lo tlu ta si a. Nangmah loin khawvelah hian ka ṭap, tiin Lalpa, ka han ko ta a. Nangmah loin, ka tih hi, ka nupui tlan ta kha a ni a. Hmana ka lawmna ber, tih pawh hi, ka ṭhen tak ka nupui kha a ni. Thlarau, min hruai leh rawh, tih pawh hi, ka nupui ṭhen tak kha, min hruai sak leh turin, thlarau thianghlim ka ngenna a ni. Thlarau, tih hi Thanga tia mi kan kohna anga lam tur a ni. Hruai tih hi, hman laia sawn an in hruai ṭhin anga hruai, tia lam rik tur a ni.

Hnutiang mual liam ka thlir changin, ka ngai e, lungduh ka ṭhen te, tih pawh hi ka ngai e, ka tih hi, ka nupui tlan ta kha a ni a. Lungduh ka ṭhen te, tih pawh hi, ka nupui tlan ta kha a ni a, a han ti dap dap a.

A lo ni tak maw! A bul thum tak han hriat chuan a lo in zawm mar zut mai alawm, tiin kan nui tlang ta hawk hawk a. Pu Hrangchhuana hi Tuisen Bangla Chawkidar a ni a. Kan in hmu tamin kan inkawm ngelh em em ṭhin. Kan in hre chiang a, a tluk chhan nuthlawi pawh hi ka hre chiang viau; amah pawhin min hria. Kan han sawi tak aṭang khan Zion khawpui ka pan laiin, tih phuahtu chu a chiang tawkin ka hria. Thu dang pawh ziah belh tur chu a la awm e, kan sawi tam khawp mai. Mahse, a thui lutuk dawn. Kan pate rual ai maha upa a ni a, mahse volunteer hotu ka lo nih ve avangin ṭhian kawm takin min kawm ve ṭhin a ni.

Ka thu han ziak te hi, Pu Hrangchhuana ka tihmualpho duh vang lam a ni lo a, hre chiang tawk loten, Zion khawpui ka pan laiin, Suala hlimin ka lo tlu a, tih hla phuahtu mi dang phuah ni thei awm taka ziak lo awmte hi a dik zawk ka hriat ve dan ka han ziak mai a ni e. A tak ngeia a taksain a dai ram, hla a rawn phuah chhuak a ni a, mi phuah a thluk a siam mai chu niin a lang lo.

Pu Hrangchhuana hian a ngaih em em a nupui tlan pawh chu a ko leh a, hlim takin an awm ho leh a. Thlaraua a tlu pawh tho lehin Pathian faktu duhawm tak, a thih ni thlengin a lo ni ta a ni. A thih ni pawh hian Khawzawl khaw mipuite chuan a hla phuah hi tui em emin an sa tluk tluk mai a ni.

- Col. Lalrawnliana Ex. MNA Tuikhuahtlang, Aizawl