Politics ri ret ret
Inthlan kum a ni bawk a, mahni tawnhriat, ṭhiante titi, a nâka zentute thuawi leh zeldin thubawl nen MLA candidate nih tumte leh an inchuh dan, an chet lak tum dan (strategy) leh a chhehvel boruak hi sep raw tui ila, a dika mual mual chu a awm ngei dawn si a.
Ka hriat ve pakhat chu Kohhran Upa a ni a, MLA-a a in candidate hmasak chuan, “Pathian hian min dah te ngai lo,” tiin TV interview-ah a sawi a, a tling ta lo. Tunah hian Aizawl chhim lamah din leh a tum mek a, a tling tawh tak tak mai thei, a khingpui tur lamin a hril thui hle ang.
Ruling lam hian Aizawl chhuah lam bial pakhatah hian ding tur an la zawng ru deuh a, an la dap kual nasa a nih hmel a, a tawpa tawpah a hmaa lo tla tawh bawk an dah leh dawn pawh a ni thei. He bialah hian MNF lamin ding tur hi an ngah leh lutuk a, politicial ruh no deuh pahnih hian an chuh ve ngawt a, politician chhum hmin leh tawnhriat ngah, pa fel leh hming ṭha tak ni bawk si hian, “Hetah hian ka ding ve duh tawh,” tiin a ngen ve mek bawk niin an sawi. Ṭangrual pawl lam chuan a chak lo a chak loin a ngai dah an tum bawk a nih hmel.
Bial ngaihnawm ve mai mai tur chu Aizawl chhuah lama pa hausa pakhatin pa hausa ve tho a nek chhuak tur hi a ni a, hei hi party pakhat chhunga thil thleng vek a ni. Eptu lam party lian hotute zingah pa hausa pakhat duhsak em em an awm a, a hma daih aṭanga din tuma lo vil tawhtu pa hausa pakhat leh ex MLA zawk hi a tihtauh vaih chuan a chhe zawngin a tâl vak thei a, hei hi he biala ruling lam ‘innghahna’ lian tak niin an sawi bawk.
Aizawl chhim lam bial, Aizawl pawn khaw tam tak huamah hian MNF-in voter an ngah ber a, nimahsela an hotu lawk a tlan chhiat tak duai duai avangin tuna MLA hi iai tak chungin an thlang tling dawn niin a lang a, a khing tura an dah hi a la patuai deuh niin an sawi. Aizawl tlak lamah ruling lamin candidate tur an la zawng hmu lova, an la dap kual nasa hle an tih chu.
Congress hi an thiam ve a, MNF lamin, ‘Hei hi kan hual, a tling thei ang,’ an tih chu hnar phal loh nihna sorkarah an pe thut a, hnung lama sa barh hnar phal lotu chuan MLA nihna chance a tibo zui ta a. Lunglei lamah MNF-in an zuah hmin sa chu Congress lamin an lawh khalh an ti leh bawk a, candidate ni thei tur pa chak leh ṭha tak niin an sawi nghe nghe a, Bhawan lamah an lawi tawh.
Congress minister zinga thawm na lo, pa ṭha tak ni si hi hrat laka khingtu MNF lamah lehkhathiam tak an neih avangin a derthawng hle niin an sawi ṭan. Serchhip lam hi chu FIR leh Court lam aṭanga paihthlak chi a nih loh avangin unau inthurual hian an la buan hneh lo hle dawn niin an sawi.
Ṭangrual hian tlin beiseina an neih tlem ang aiin an zin kual peih a, bial hauh bik 15 velah concentrate ngam se an hun leh pawisa a hek lo deuh ang. Tunah hi chuan an hotu lian ṭhenkhat bakah hi chuan mi hming ṭha, vote hmu tlem lutuk bik lo tura an rin hi an rim kual vak vak niin a lang. PRISM hi chu titiah an la lang phak lova, term thar lo awm leh turah chuan tun anga chhel taka an kal ngam chuan an ziaawm tawh ang a, nimahsela MNF sorkar laia an va biak ṭhin nia an sawi Pu Hawla’n PRISM a hlauh loh dan em em hi chu ngaih a ṭha lo tlat.
BJP hian MNF an thawhpui chuan eng tin tin emaw sorkarna siamtu zinga tel hram dan an ngaihtuah dawn a, he mite hian sorkarna an siam dawn chuan Congress hial pawh an thawhpui hreh lo tih Chakma ADC-ah kan hmu tawh. An president ber hian tlin a inring vak lo an ti a, CYMA hruaitu hlui an neih hi hun rei tak chu Kawnpui leh a chhehvelah a lo zin sek tawh a, vote hmuh nual a inbeisei dawn. BJP hian mi hmingchhe deuh pawh pawisa an ngah chuan langsarah an dah duh a, an sawi angin pawisa an ngah lo a nih hmel an tia lawm. An innghahna tur chu Chakma bitna bial lamah leh MNF thawhpui hi a ni ang.
Champhai lamah Congress-in candidate pakhat chiah an la nei a, MNF-in pahnih an thlung ruau tawh a, seat khat chu lak ngei ngei an inbeisei. ZPM hian ZNP ticket pawha vote hmu tam em em mai candidate tur an neih leh avangin ‘tling thut thei’ an inti ve ngat ang a, Congress chuan candidate tur an la dawr kual zak zak a ni awm e.
District tiamtu khan a pek tak si loh avangin a bial chhuahsana hmun danga din a tum a, Aizawl chuah lamah a leng a, Aizawl hmar lamah a chho leh a, Champhaiah a zin a zin a, tunah chuan Hmar bitna hmuna MLA patuai deuh hi theh chhuaha amah luh zuk a tum an tia, a nih loh chuan a district tiam hlawhchhamnaah bawk kir leh a tum a ni awm e.
Congress minister chhuanvawr hi kut kuangkuaha awm mai mai thei tur khawpa ngaih a nihlaiin BJP sum hian a tichiai ve deuh a, nikum vela la hlim em em kha kumin chu a nui tawi ve turh tawh niin an sawi. Hmeichhe bial tia zuama han zin han zin ṭhin MNF thluak bur pakhat hian hmeichhia a ngam lova, tunah chuan an kohhran mi leh sa tamna thoah bial a zawng a, a hmaa a tlakna bialah Congress rawlthar a ngam tawh si lova, mi bial vil sa a ṭhut ta deuh hmiah a, a lo vil tawhtu hi a lungawi loh chuan inthlanah MNF leh MNF inkhing ang maia boruak awm thei a ni.
MNF lamah hian an OB palian leh pa ṭha duam mai hi tih ṭhat em em nei lo mah se tihchhiat vak a neih loh vang leh a pa ṭhat avang hian a tling leh mai ṭhin. Congress in an huphurh si a, tichuan mi pakhat, kohhran leh khawtlanga hmingṭha em em mai, sorkar hnathawk inah an leng tlut tlut an ti tlat mai a, hei hi hriat chan a chakawm hle a ni.
Chief ministerial candidate hian a tlak tawhna an veng lamah bawk bu a khuar leh ṭan a, ani hi sitting MLA tana huphurhawm thei turah an ngai. Hetihlai hian ṭangrual pawl hian MLA han beisei ngamna tur bial hi chu an van ngawih ngawih a, “Hmanah PC an ṭha,” tih leh, “Tun hnaiah ZNP-in vote an hmu nual,” an tihna hi an hlimna ber a la ni rih an tia lawm.
Congress buai rukna chu tlin an rin tawh chiah si loh tuna MLA-te hian kian mai an la tum lo a, Silchar road lama bial pakhatah hian ZNP lama ruh viau ṭhin kha eng tin tin emaw an ti-Congress zo tawh a, an MLA wm sa thlakna atan an it hle a, an MLA lah hian a la tar lo tih lantir tumin sneakers a bun leh ṭan tawh si a ni awm e.
Thiam nei lo, tum a neih em em pawh hriat loh, ‘hausa ringawt’ candidate-a dah turin MNF chuan AMC lama lo tla tawh pakhat chu an hmin tawh a, Congress lamin, “Fel hle mah se vote a zawng thiam lo,” an tih an minister hi ding tawh lo se an ti ngawih ngawih ve bawk. Hemi karah hian ‘non Congress, nin MNF” tih ringawt leh a awm sate chhiatna sawi hmangin
ṭangrualin tlin an lo tum ve mek bawk a ni.
Eptu MLA viak ṭha tak mai hi a bialah amah aia naupang, viak ṭha leh pawisa ngah ve tho hian kum li chhung a ûm ngar ngar peih a, a umtu hi a taima ropui si a, AMC inthlan vote aṭanga enin a umtu lam hi a che ṭha phian si a, eptu MLA hi a mut a tui em em lo ang an tih tlat pek bawk chu mawle!
Politics titi hi chu a nuam ve ngawt mai, lo titi chhunzawm ve teh u, i titi ho teh ang u khai.
- Lalmuanpuia