7th Pay leh Aikal

7th pay kan duh a kan nuar kan nuar a, mahni hnathawh ṭhat leh ṭhat loh ngaihtuah hauh si lo hian hlawhah kan buai a nih tak ber hi. Kan hnathawh phu loh hlawh kan ngiat a, kan ram pachhiatzia hre reng siin, ei hnem bik nih tumin mahni tawmbuk ṭheuh aṭangin rawl kan chhuah a, hlawh san phuta iak iak te hian ram an hmangaih loh chu sawi loh, kan ram dinhmun enin an hre lo em ni? An hnathawh hian an hlawh hi a phu meuh em ni le?

Keini kristiante tana hun pawimawh, kan tana chhan­damtu lo pian champha chu kum tin kan theih ang tawka ropuiin kan lawm ṭhin a. Chu tih lai chuan ka rilruah heti zawng hian thu a lo lut a, Pathian fapa mal neih chhun khan lei anchhedawng hi rawn thleng peih loin ‘aikal’ rawn tir ta mai se, keini hi chhamdam kan ni kher ang em? Kei zawng ka ring hauh lo. CM hian ni khat chauh aikal la ta se kan selin kan sawi nuaih nuaih ang a, bang rawh se kan ti ang. A chhan chu ram kaihruaitu lu, a khaipa ber a ni miau a, a mawhphurhna a sang em a ni.

Chu ti a nih mek lai chuan mi ṭhenkhat, mahni hna pawh thawk ṭha peih loa hlawh tlem te pea aikal ruai an awm a, heng mite hi 7th pay leh hlawhsan phuta nuar nuar te kha an la ni zui a, ram hmangaihna an neih loh chu thuhran, tiang mi (Pathianni Biak In hung chhunga Angel lem changa nung leh thawh-

ṭan tuk aṭanga Hapchati leh Hapchata te) hi Kristian ṭha an ni kan ti thei dawn em ni? Mi tam tak hna nei lo mi thiam an tam laia, mahni hna thawk peih loa aikal la te hi eng vangin nge mipui te hian kan vei leh si loh? Sawrkar tih ngam loh tithei tura Mizo mipuiin kan hmachhuan YMA tak ngial pawh hi a in kuangkuah ta em ni? Khawnge kan MZP leh MSU te hi? In hmalakna hian a huam pha lo em ni? Keimahni tawkah tiin kan inhria a ni maithei, mahse tan lak zual hi chu kan va han ngai em. Kan ram budget buai vek tur khawpa tam an belh dawn a, hna hi an hlawh phu hian an thawk meuh em tih hi kan vil ngun lehzual tur a ni ang.

Hna kan dil a, hmuh loh hlau reng rengin kan hawina lam apiangah kan nui lui a, kan mit kan chhin hlekin hna hmuh nan kan lo ṭawngṭai hman sek a, hna kan hmu ta cheng a, lawmthu sawi ṭawngṭaina neih pahin rilru-in aikal tur a dap nghal ruai a, hlawh duh ve si, thawk peih chuang si lova aikal kan han la chhunzawm hi chu Pathian phatsannaah ka ngai hial mai. Harsatna leh eng emaw avanga sawrkar pawmpuite erawh thuhran. Thatchhiat tukhumpawn vang mai maia aikal la te hi ram leh hnam hmelma an ni. Tin, a dik lo tih hria, auchhuak ngam lo pawh ram ṭhanmawhbawk tho kan ni.

Zirtirtu tur an han la a, naupang enkawl thei turin an han chher hriam a, a hriam tawka an hriat hnuah a hna tur naupang enkawl tura fehchhuak turin an tir a. Beiseina sang tak nena ram enkawltu turte enkawl tur a nih lai a, chher hriam hauh loh, tehna tam taka tling lo zawk te kha a aiah a kaltir a, hetiang reng reng chuan kan ram hmabak chu thim tak zet a ni. Chem zânga thing kih tum ang chauh a nimai lo maw? Khawn chu a khawng pilh ngei ang, mahse a tlu hauh lo ang a, hmasawnna a awm lo ang. Zirlai naupang, man chawia kal zawkte hian aikal la ve ta ila eng tin tak ngai ang i maw?!

Zirna sikul hi mihring leh ram rohlu chher chhuahna pûmin pawimawh tak a ni a, mahse a chhertu tur ber leh a deng hriamtu tur mithiamin a hna thawk peih lova, midang aikal a tirh chuan a pûm chu tunge pan duh ang a, eng thil ṭha nge an chher chhuah ang? Tin, zirlaiten an entawn tur ber, an Pathian ang hiala an ngaih zirtirtu berin aikal a lak miau chuan, chu sikul chu rilru piangsual chher chhuahna sikul a ni mai ang tih ka hlau hlel lo ve.

Kan rin em em kan doctor-te hian aikal la se kan phun ang a, tu nge doctor pawh ni lo hnenah va inentir hram duh ang. Chuti a nih mek lai chuan chung doctor-te thiamna petu zirtirtu ten aikal an lak chuan mipui chu khuavang kal lai ang mai in kan ngawi ṭhup a, a vei ten hmalak kan han tum lahin kan aia kan thlan hruaitute hi mi dik lote ta bik ni awm tak hian kan lam an ṭang hlei thei bawk si lo. Sawi thui deuh dawnin an dáng a awk deuh tlat a, a tuartu ten tih theih kan nei lo. Tin, nu leh paten zirtirtu lem hnuaiah an fate an kaltir hreh hek lo, tu thiam loh nge ni ta? Kan ram budget tibuai rawk khawpa tam 7th pay in min nghawng leh dawn tak hi. Kan ram chhiat leh ṭhatah hian keimahte mai hian ka awmhmunah hian awmzia ka nei ve a ni tih hi hre nawn leh teh ang u.

Sawrkar hian hma a la ngam/ thei lo a nih pawhin mipui tal hian haw ngam ila, i duh lo ngam ang u. A bikin he hasatna hi thingtlang miten kan tuar nasa bik viau mai. Zirtirtu chauh a ni lova, sawrkar hna dangah pawh a ni. Hmasawnna rahbi kan dai pelhna hmatawng leh kan hnungtawlhna chhan a ni tih hre tharin, hawh û kan fa te, kan khua leh kan ram hmasawn nan thil dik lo hi i do ngam ang u. Ti ringawt chuan kan hmabak hi a thim emai.

- Lalramhmuaka Fanai, Hmunṭha