COVID HRIK THAR OMICRON VANGIN KHAWVEL A RALKHEL THAR, INDIA-IN STATE TIN TE FIMKHUR TURIN A TI
Covid-19 natna hrik inthlak danglam thar "Omicron" hming vuah a ni. WHO chuan he natna hrik thar hming hi Greek alphabet O–(Omicron) aṭangin a vuah a ni. Omicron hi South Africa ah hriat chhuah hmasak ber a ni. Kar hmasa November 24 khan he hrik inthlak danglam thar hi November 9-a sample lak aṭanga finfiah (confirmed) a ni. He virus hi a hma lama SARS-CoV-2 inthlak danglam tawh (mutated) te aia nihphung leh hrohrang na – inkai chhawn awlsam zawk leh vaccine laka biru (vaccine escape) thei nia ngaih a nih avangin khawvel ram tam tak an ralkhel nghal a ni. World Health Organization (WHO) pawhin ngaihtuah ngai tak 'variant of concern' ah Zirtawpni khan a puang nghal a ni.
“He natna hrik nihphung leh zeizia te, he virus a thil danglam awmte avangin WHO hnuaia COVID-19 lam buaipuitu Technical Advisory Group on SARS-CoV-2 Virus Evaluation (TAG-VE) chuan he virus danglam thar hi variant of concern (VOC) a puan a rawt a, WHO chuan he virus B.1.1.529 hi variant of concern (VOC) ah puangin Omicron hming a vuah,” ta a ni.
Hetiang a nih tak avang hian ram tam tak chu OMICRON an rama a luh lohna turin Africa chhim lam ramte nen thlawhna service te an tihtawp nghal rum rum avangin stock market leh oil market te chu naktuk Monday (November 29) hi chuan a nghawng hniam nghal ngei tura ngaih a ni.
WHO in a sawi dan chuan Omicron nihna tak leh a thawh dan te, a nghawng nat dan chungchang te, kai chhawn awlsam dan leh vaccine lakah a bibo thei em tih zawng zawngte hre chiang vek tur chuan chawlhkar eng emaw zat chhui chian a la ngaih tur thu a sawi.
Omicron danglam bikna eng nge?
*Scientist–te sawi dan chuan OMICRON variant hi a inthlah pung tam (high number of mutations) niin an sawi a - coronavirus hrik theh darhtu (spike protein) chu a let 30 laia tam zawkah an ngai a, chuvang chuan inkai chhawn a awlsam phah niin an ngai.
Tun Zirtawpni khan Omicron chungchang zir chiang turin WHO group of experts meeting a ko nghal a. Heng expert te hmuh dan chuan "zir chianna hmasa data leh preliminary evidence te chuan hri leng tawh dang (other variant) te aia kai chhawn awlsam zawk (increased risk of reinfection with this variant) ni ngeiah an ngai” tih an sawi. “He natna hi South Africa ram chhung hmun hrang hrangah darh hle tawh tura ngaih a ni,” tih WHO chuan a sawi bawk.
Omicron variant symptoms a danglam em?
*South Africa ram National Institute for Communicable Diseases (NICD) in a sawi dan chuan, “Tun thlengin natna lan chhuah dan (symptoms) danglam bik he natna hrik B.1.1.529 (omicron variant aṭangin a la awm lo,” tih an thu chhuah chuan a tarlang.
NICD hian a sawi zel dan chuan inkai chhawn awl bik (infectious variants) Delta variant ang thoin , omicron variant kai zingah pawh natna lang chhuak lo (asymptomatic) an awm bawk.
Test-na hmanraw ṭhenkhat hian Omicron hi a hmu (detect) ve ang em?
* WHO in a sawi dan chuan tuna hri leng SARS-CoV-2 hmuh chhuahna atan PCR diagnostics hi a rintlak zel a, virus inthlak danglam thar pawh a hmu chhuak zek thei ang. “Laboratory tam takin an sawi dan chuan PCR test aṭanga thil hmuh chhuah tum pathum zinga inthlah chhawnna kengtu (gene) pakhat S gene an tih mai chu a hmuh hmaih thei a. Chuvangin hemi tichiang tur hian uluk zawka zir chian (sequencing confirmation) a ngai a ni ,” tih an thu chhuah chuan a tarlang.
“Genome seguence hi tun aia tam zawka kalpui a nih chuan virus inthlak danglam tharte chu awlsam zawka hriat chhuah zung zung a ni ang."
INDIA INRALRING
Nimin Inrinni khan Covid-19 hrik thar "Omicron" laka lo inralrin lawk dan tur leh India ramin thla 20 chhung zet international commercial flight a tih tawp tawh chhun zawm leh chungchang te ngaihtuahin Prime Minister Modi hoin high level meeting neih a ni a, December 15 aṭangin chhunzawm tura rel a ni a, Omicron vang hian thu thar awm leh thei a ni ang.
State & UT inring turin hrilh an ni
Zirtawpni khan Union Health Secretary Rajesh Bhushan chuan State leh UT zawng zawng hnenah Omicron chungchanga lo inralring vek tur leh Covid-19 hri kai dap chhuah hna chu inthlahdah loa chak zawka hma la turin a hriattir a, omicron hri kai thar an awm pawha khung hran dan tur leh ruahmanna lo nei lawk vek turin a hrilh.
[ Indian Express 28/11/21 @ 6:50 pm]
Meeting hmanhmawh
Sunday khan Union Home Secretary Ajay Kumar Bhalla chuan State & UT thu neitute nen Covid-19 Omicron variant chungchang sawipui turin inkhawm hmanhmawh a ko a. State tin te chu RT-PCR positive sample te chu Genome sequencing laboratories ah finfiah tura thawn zung zung turin a hrilh a, ram dang aṭanga khualzin l olut leh lo hawte enfiah utuk turin a ti.
OMICRON KAI AWM TAWHNA TE
1. Australia
2. Italy
3. Germany
4. The Netherlands
5. Great Britain
6. Israel
7. Hong Kong
8. Botswana
9. Belgium
South Africa aṭanga India ram (Karnataka) a rawn zin pahnihte Covid-19 an kai tih niminah hriat a ni a, Omicron variant rinhlelh an ni a, mahse Delta variant zawk a ni tih finfiah a ni.
Source :
Hindustan Times
November 27, 2021
Indian Express
November 28, 2021
@ 6:50 pm
Times of India
November 28, 2021
Money Control
November 28, 2021
- Huna Kawlvawm