Written by
- RRa Chhakchhuak

A REI TA A NI ANG!

Phun leh chiarna: Kan in-lockdown rei ta a ni ang, phun duh tan chuan phunna tur a tam tawh. Sawisel tur zawng tan pawh a bêa chhuah tham khawpin mi chet fuh tawk lohna ziah tur a awm tawh ngei ang. Kan himna tur atana theih tawp chhuahtute kan lo dem bawrh bawrh tawh a nih pawhin, kan ze ropui lo lai kan thawh ṭum a ni ve mai. 

Sawiseltu sèlna avanga tlãwm tate hi mi hlawhtling leh hman tlâk an awm ngai lo. 'A tih tura chiang', chumi kawng zawhtu chu a tawpah hlawhtlinnain a hmuak nge nge ṭhin. 

Duty-te pawh an che pelh zeuh thei: Thla chuang teh meuh mai duty ta na na na chu, 'a bu' ang thlapa chèt reng a harsa ve thei a, lo che pelh zeuh an awm a nih pawhin, an chèt pelh aiin 'an hna thawh ṭhat tawh hi a tam ang' tih hi ring i la, an fimkhur theihna tur atan leh kan him zel theihna tur atan fuihtuah ṭang thiam i la.

"Kan duty hah tawh a, kan thin a chhe tawh": Eng vang pawhin kan la duty ang. He ṭawngkam hi chu bo tawh se ka duh. Duty hah avanga dàn bawhchhe thiang kan awm lo. 
Duty hah avanga thin a chhiat ai chuan, mahni ina chawlh hahdam a fuh zawk tih hi hria i la. Dàn kengkawhtêin dàn a bawh chhiat chuan, mi ṭha chungah hlei a lèn ve thei tlat a ni. Thin nel tak zela dan kengkawhtête hi kan him tlànna atana mi ṭangkai an ni.

Hah kan inti hma ṭhin: Hahdam takin ei kan hmu nge, sum hlawh lova ei kan hmuh hian 'hah' kan inti hma? Ram ri hrula duty-te chu an lo thawk rim hle pawh a ni thei e; khaw chhunga duty-te chu, chuti lutuka hahna tur a awmin ka hre lo. Ei kan hmuhna tur khawpa kan thawh anga hahthlaka thawh tur a tam lutuk lo. 

Hah deuh châng chu a awm thei e, chûng hunah erawh chuan chawlh hahdamna hun insiam i la. 

Thu awih hi himna: Mi­puite'n thu kan awih hi kan him tlànna a ni tih hria i la; tlàwmngaia duty-te tihnual zawnga duty-te pal pal an awm chuan, kan himna tur kan hloh thei. A pâwn chhuak zâwnga kan mamawh insiam tlêm hram hram hi kan tân himna a ni. 

Sûm leh pâi vanga duty kan ni lo. Hming ṭhatna leh thil dang ûma duty kan ni hek lo. Ning chung chung te, hman lo chung chung te, peih lo chung chung te thlenga kan him tlàn theihna tur atana thawkte (duty-te) thu awih thiam hi kan tih tur a ni. 

A rei ta a ni ang, duty post khawi khawi emaw lai chu an tlàwmsan thu hriat tur a awm. Tlàwmsan chi a ni lo va, tihtauh hun a ni hek lo. He hri hi kan dang zo lo a nih chuan, Mizoram te hi chu kan tlêmin kan pachhe em em sia kan mang hlauh thei tlat a ni. Kan do leh a do dan tur kan hria. Heti chunga kan tlâwm a nih chuan kan thiam loh liau liau a ni ang. 

Kan ni tin mamawh hi lilàm a ang ka ti: Kan ni tin mamawh rate hi tu control tur nge ka hre lo, a rate-in mu leh mal a nei tawh lo em ni? A chhâng huai huai kuta hlan a ang ka ti. Anṭam têl-a chêng 20/30/40 -tea kan lei ṭhin kha sawia siak lo khawpin a to ta! Burma bungrua stock sa pawh a man lêt deuh thawin lei a ngai zel! Buhfai bag-a cheng 1400/- man kha, cheng 1800/- in lei a ngai ta bawk! Thil man control-tu lam kan tlachham tak zet! 

Thil vâng, hlu si chu a man a to lo thei lo; mahse, hetiang em ema bungrua leh thil dang manin mu leh mal a nei ta lo mai hi, "Revd Lalsâwma'n 'Kan pâwn lan dàn hi ril tak a ni' a ti e" an lo tih ṭhin hi a dik a ni. 

Mi tlàwmngai leh thil­phalte: Heng mite hi eng ram leh hnam pawhin a mamawh em em reng a. Mi thilphalte zara chhuanchham awm hauh lova a ram pum mai kan kal mup mup thei hi kan hnam ze ropui tak a lang chhuak a ni. 
Tun thlenga hriin min la luhchilh loa ram leh hnam chhanhim kan ni te hi, mi tlawmngaite inpêkna vang a ni. 

Chawhmeh inpe ṭhin hnam kan nih kha a bo tawh emaw kan tih laiin, kan thingtlâng lam unaute'n an thlai thar motor trip hnawk mai khawpui zâwka awm, a neinung zawkte hnena an hlan/ pêk thu hriat te hian, hring nun hi a mawi ṭhin e. 

I chhang paih la tui chung­ah, a lo lêt leh dawn si ni rei hnuah.