BAWNG IN RUNPUI A BEL
Mizo hla phuahtute'n Mizote tána Mizo khawsak kalphung leh kan rilru mila min phuahsak Krismas hlâte hi a thlûk bâkah a hla thu a mawiin sak a nuam a; Isua hnêna min hruai thleng thei leh thinlunga nausen chibai min buktir theitu hla ropui a nih hlawm bakah, kan thinlunga lo piang tura Lal Isua sâwm luhná'n a hman theih hlawm a, han sak meuh chuan zai thiam ve lem lo pawh min hruai delh delh mai a nih hi. Bawng ina piantir hi hla hrang hrangah kan hmu nual a, ziak kher lo mai ila. Lal Isua kha Bethlehemah chhiarpui laiin a piang a, 'khualbùka an len ve tâk loh avângin ran chaw pêkna thlengah an muttir a.' Luka 2: 7 tih chin hi kan hriat chian chu a ni a, khawii hmunah tak nge a pian, tih leh eng vanga ranthlenga mut ta mai nge an nih tih hre tur chuan Judate khawsak phung aṭanga zêldin chawp a ngai ta a ni; he lam hi chu kan mithiamte chhui kan chhiar fo a, ring mai ila.
Bawng in rúnpui a bêl, tih hla, Pu Rokunga'n a phuah lai khán, Mizovin ran in kan neih chhun chu archhiar leh bawng in chauh a ni a, ran thlêng kan neihchhun chu vawk chaw thlêng, taikuang chauh a ni leh mai; chu lah chu nau piang hlim han mutna chi ziazang a ni lo, vawk chaw vângin a berh lúk reng mai a ni. Bâwng in tak pawh hi nau pianna atán chuan thlan nahawm vak bîk chuang lo mah se, hnawhsarum thilah chuan, tihfai thuak thuaka chên theih maina âwm kan neihchhun a ni miau a; kan hla phuahtute'n Mizo rilru kalhmanga zêldin a, ran thlênga mu ta fam chu bawng ina an piantir hi a àwm ber a, mitthlà tûrin a fiah ber bawk; ran in tia sawi theih kan neihchhun a nih tlat vàngin, Isua pianna hmun ni chiah lo mah se; helh vak tûr a ni lêm lo.
Kan Pathian thu thiam zinga Revd. Chuauṭhuama chuan bawng ina Isua piantir hi a helh hle a, Vanglaini-ah kan chhiar ṭhin kha. Mizote chauh hi Lal Isua bawng ina piantir awmchhun, Mizo hla phuahtute phuahchawp mai nia sawiin, sak tui loh phahná'n a hman hial thute kan chhiar a, a thiamawm khawp mai. India ram Sate danga zir chhuak pawhin India hnam hrang hrangte rilru kalhmang hre khawpin an zingah an tel hman lo; an zirlaiah an buai char char a, Biak in hrang hrangah inkhâwm bawk mah se, hnam hrang hrangin mahni ṭawnga hla an neihte chu an hre hman teuh si lo. Chuvângin, Mizote chauhvin bawng inah kan piantir emaw a ti mai nia lang pawh hi a mawh lo ve.
Chu bakah, kan rilruah min hringtu sâpho hi an la len reng a vâng leh, zir sáng tûr chuan an ṭawng a ṭûl miau vângin, anni'n an tih chu khawvel chîn dân, an tih loh pawh khawvel chîn loh dânah kan ngai deuh rohin a hriat theih bawk. Mahni ram kal kânin a hla lamah mit kan lên a, beng kan chhi bawk a; chu chu a dik berah ngaiin huai takin kan ziak a; kan hla ṭha tak takte sawi chhiatná'n kan hmang ta deuh em aw, a tih theih. Lam hla ringawta feh ṭhinte'n leipuiah eng nge an chîn hre si lovin, lam hlaa an chîn chauh kha thil chîn theih awmchhun angin min zirtir se a thuhmun mai âwm e; mahse, a dik bik lo a nia, han thlir vê teh ang aw.
Bharat, hamara desh hi hnam hrang hrang, ṭawng hrang nei awmkhâwm kan ni a, Kristiante chuan mahni hnam ze mil hla kan nei zel a; hnam hrang hrang hi zai mi tak kan ni hlawm bawk a; hnam tin zingah hla ṭha tak tak phuah chhuak thiam an awm zel bawk. Kei tehlulin ka hriat vê chhunah mai pawh bawng inah an piantir nasa ve hle. Hindi chuan bawng in sawina ṭawngkam hran, Gosala an nei a, Gosale me janma liya, tiin bawng inah an piantir a, Bengali chuan, bawng in hi Goyal ghore an ti a; Bethlehemer goyal ghore, tiin bawng inah bawk an piantir ve a. Nepali pawhin Bethlehem ko gai ko goṭhaima, tiin bawng inah vêk an piantir a. Santhali-te pawh hian Gai ko gura le jonom ena, tiin bawng inah bawk a ni an piantir ve ni. Kan mission hlawhtlin êm êmna Tripuraah khuan, tlangmi zinga hnam lian ber chu Deb barman leh Jamatia an ni a, an ṭawng pawh hnam hrang hrangin an hman lâr ber Kok borok a ni. Anni pawh hian Bethlehemni Gual nogo tiin bawng inah vêk an piantir tho mai. Hêng hnam hrang hrang zinga Hindi hmang te, Nepali te, Bengalite zingah phei chuan Pathian thu thiam tak tak an kat ve nuk a, an sawisel ve lêm lo ni tur a ni, an dawhthei bik ngawt mai! Bawng in hi kan hriat chian ṭheuh a ni bawk a, Indian-ho lung a lên ber pawh a ni ang e.
Thil awmzia ni ta ber zawk chu mahni hnam rilru mila Lal thar chibai kan buk theih nan, kan hnaivaia kan hmuh mai theihah chuan, Lal Isua pianna hmun tlawmzia entir theitu ber bawng in an hmang ṭheuh mai tih hi a ni. Chuvângin, Lal thar chu rilru taka mitthlà chunga chibai kan bukna hlâ an ni hlawm hi a ṭhatna, ṭangkaina leh a ropuina ber a ni zawk. Kan Pathian thu thiamte'n min hrilh ṭhin angin, Isua pawh khan a pian leh seilenna hnam, Judate tana hriat thiam awl ber tur hlirin thu a sawiin, tehkhin thu mawl te te, an chhehvela an hmuh mai theih leh an ni tin nun nena inzawm hlir a hmang tih min hrilh ṭhin hi maw! Mizo zinga piang leh seilian ni ta se, a tehkhin thu leh a thu sûkthlêk chu kan tana fiah ber tho a hmangin a rinawm, an ti bawk. Bawng inah a piang lo, tia ṭan khawh chiam leh lo sak tui loh vêl aiin, kan thinlung a hruaina hi a pawimawh zawk a ni lo'm ni?
Sâpho rilruah pawh hian bawng in hi chu a lang ve tih hriat theihna a awm tho bawk. Lal Isua pian lai lemziak hrang hrangah te, Film lamahte hian bawng an lang tel fo mai. Masihi Sangati rawngbawlnaa vaiho zinga kan chhuah ṭhin, Jesus tih film, English aṭanga Hindi-a lehlinah chuan, ran thleng bulah Sabengtung leh bawng ráng pahnih an lang a, Jesus of Nazareth tihah pawh ranthlêng bulah sabengtung leh bàwng dum a lang bawk; film siamtute pawhin an mitthlà ve tih a chiang viau mai; kan Mizo rilru chauh a lo ni bik lo ve. Sak paha kan rilru hruai theitu, kan mitthlà theih ber, Lal thar lo piang, a hmun ngeia chibai min buktir theitu hlâte hi, tumâ'n sawi chhe fo lovin, tui takin i sa zêl zâwk ang u.
- R.Nelsona, Mission veng.