Written by
Rualkhuma Hmar

Ad Hoc Aided High School te chungchang

Hmanni deuh lawk khan Aided Higher Secondary Sikul te khan Ad Hoc Aided-a hlan kai an phut a. AHAHSS-ah hian naupang 800 zet an awm nghe nghe. Sikul khar meuhvin sorkar an nawr a, an la hlawhtling lo chu niawm a ni a.

Chutih laiin ni 09.07.2018 khan Ad Hoc Aided High School te chuan sorkara hlan kai (provincialise) an lo dil ve leh mek a. Anni hi chuan sikul khar em khawp chuan an la nawr lo niin ka hria.

Mizoram sorkar-in zirna sikul a upgrade chhoh dan i lo tarlang teh ang,

A. Kum 1998 (MNF sawrkar)

(i) Private school 30 (HS & MS) te Adhoc status-ah an hlangkai.

(ii) Privincialised erawh an nei lo.

B. Kum 2003 (MNF Sawrkar)

(i) Private School 213 (HSS, HS & MS) zet Lump sum dinhmunah an hlangkai.

(ii) Deficit School 200 (HS & MS) an provincialised bawk.

C. Kum 2008 (MNF Sawrkar)

(i) Private School 82 (HSS, HS, MS) te Lump sun dinhmunah an hlangkai.

(ii) Lump sum school 203 (HSS, HS & MS) zet Adhoc status-ah an hlangkai.

(iii) Adhoc leh Deficit school 48 an provincialised.

D. Kum 2013 (Congress sawrkar)

(i) Private to Lump sum = Nil

(ii) Lump sum to Adhoc = Nil

(iii) Adhoc to Provincialised = Nil

E. Kum 2018 (Congress sawrkar)

(i) Private to Lump sum = Nil

(ii) Lump sum to Adhoc = Nil

(iii) Adhoc to Provincialised = 1

(A chunga tarlan ang khian school te hi kum 5 dan zela khawih an ni tlangpui a, Congress sawrkarin kum 5 an hman khan eng school mah an upgrade lova, tunah kum 10 an hman mekah tunhnaiah CZ HSS, Kolasib an provincialised chiah hi zirna in tihchangtlun nan upgrade an neih chhun a ni ta rih a ni.)

MNF leh Congress-in kum 10 chhung ve ve an sawrkar chhunga school an upgrade dan khaikhawmna:

MNF

Private to Lump sum = 295

Lump sum to Adhoc = 233

Adhoc to Govt. = 248

CONGRESS

Private to Lump sum = NIL

Lump sum to Adhoc = NIL

Adhoc to Govt. = 1

He source hi a dik a nih chuan zirna chung changah Congress aiin MNF in nasa fein hna an thawk a tih loh theih lohva. An inthlauh dan pawh hi a nasa khawp mai. Heng Private High School te hian Provincialise an phu ngawih ngawih a ni. Zirtirtute tana security a inthlauh dan te chu sawi ngai lovin kan hre ṭhup mai.

NEDP kan ti, NLUP kan ti, mipui hma­khua chu sorkar hian a ngai teh meuh mai. Mihring puitling chherna ber education lama sorkar a chak loh lutuk chuan zirtirtu, naupang leh ramin kan tuar zel dawn a ni. Sorkarin zirna lam a kalpui dan leh a ngaihsak dan hi tehna pawimawh ber a ni lo thei lo.

Chuvangin, Aided HSS te kha Ad hoc Aided-ah hlan kai ni sela, Ad hoc Aided High School te hi sorkar-ah hlan kai vek (provincialised) ni sela, kan sorkat pawhin zirna lama a thil tih ṭhat sawi nuam an tih hle tur a nih ka va ring e. Tangka lam nise a tam hle si a, ngaih pawimawh leh ngaih pawimawh loh dan azir a ni ber mai.

- Rualkhuma Hmar