KEIMAHNI MIZO TLANGVAL

Kan hmuh leh kan hriatte hi sawi lovin kan awm thei si lova, tih ang deuhin ka hmuh leh ka hriatte hi sawi lova han ngawih bo pui atan chuan ka ui em a, sawi lovin ka awm thei lo a ni ber e. Sawi atana zahthlak ni lo, sawi loh atana uiawm a nih na hi thiam leh thiam lova ka sawi chak nachhan a ni a, chhiartute pawhin in ngaihsan ve ngei ka ring tlat a ni.

Zing thawh hma thu : Zing tho hma ngai lem lo, hma taka thawh a insawizawi aiin zawi saa zing dar riat vela thawh hi ka duh dan ni chiah lo mah se, ka lo tih ṭhin dan a ni a, thil ṭha erawh ni lo mah se, thawh hma zir hi ka tana zirlai pawimawh tak chu a ni chiang khawp mai.

Tuk khat chu Aizawl bazar lamah hma taka kal ka ngaih avangin zan pawh mu ṭha thei lovin ka urlawk a, ka thawh tlai chuan ka thiltih tur ka ti hman dawn lo tih hre chungin zan pawh ka mu hma viau a. Ka tum ang ngeiin zing pawh ka tho hma kher mai, ka inphih fai a, thingpui ka inzawh chuan ka tih tur ṭul awmna lam pan chuan ka chhuak a, kan awmna aṭanga bazar lam pan tura kawngpui ka chhuak chu Taxi changin reilote ka ding a, rei pawh ka din hmain two wheeler taxi alo kal a, ka lo phar ding a, ka kal duhna lamte sawiin a ni chuan min hruai theih thu a sawi a, chu ka taxi hman chu Mizo tlangval khalh ngei mai a ni a, kal kawngah kan ti ti a, a tlan ni a dam ṭhat phawt chuan tuk tin a hma taka chhuah hi a tih ṭhin dan a nih thute a sawi a. Chutia a sawi takah chuan ka ngaisang ru hle mai, zing dar sawm velah tukṭhuan ei tura inlam a pan ṭhin thute a sawi a, hetianga zing varṭianna Mizo tlangval hnathawk, thawkrim hi ka ngaisangin ka va han chhuang em. Nangni pawhin in ngaisangin in chhuang ve thoin ka ring. Bazar ka thleng a, hnam dang muṭia te zingah Mizo tlangval ip lian tak tak phur chunga bazara tei kual ka hmu leh a, kei Mizo tlangval ve tho hian ka va tluk lo chiang si em. Heng mi thawkrimte zarah hian keini chuan chaw kan lo bar ve mai mai ni hian ka hria a, kei tho har ṭhin, chhungte eirawngbawl sa sawisel ṭhin hian ka tlangvalpuite Mizo val hi ka va tluk lo chiang em, an hna thawh hming chu engpawh ni rawh se, thil sual an tih loh a hnu, chhungkaw chawm nan leh an eibela an hman theih hna an thawh miau avangin ka ngaisang hle, ka mit ngeia ka hmuh a nih avangin min khawih dan pawh a dang hle mai nangni pawhin in ngaisang vein ka ring.

Social Media ti ti : Mi hmaa dingchhuaka thu sawi thiam lem lo te pawh hian Social media a bikin Mizo ṭhalaiten kan tapchhak zawl ang maia kan luah lum facebook, Instagram leh whatsapp velah te hian a ṭawngthei ber ka ni lovang tih hlau niawm takin kan duh leh kan hriat ang angte kan sawi a, kan ri ta bawrh bawrh ṭhin hi a ni a, heng hi a pawina chu a awm lo kan thu a ni a, kan sawi ve bawk ang chu. Mahse, kan thu cheuh leh kan thu khel te hi a chang chuan a ho ang reng ṭhin, a bikin Mizo tlangvalte zingah social media vela kan Mizo nula khing tawk vela hnama chiang kan tam a, hnama kan chian dan erawh a ho ang reng viau, tunlaiah Korean thlipui tlehin ṭhalaite min nuai nasa hle mai, Korean tlangvalte zunah kan nula te an uai a, an ti mai mai lo tih pawh social media aṭangin kan hre thei awm e, Mizo nula te chu dahṭhain tlangvalte hian heti hian i ngaihtuah teh ang u, kan nula ten an whatsapp status leh Instagam story vela Lee Min-ho, Park Seo-joon, Jungkook-a te thlalak an hman kur nguai lai hian an rilru chhungrilah chuan keizawng ka thlang Mizo val ngei an ti tho a sin, hetianga an tih avanga hnam phatsan hiala sawi duhtawk kan awm hi sim ang u.

An ngaihsan zawng leh an hmelṭha tih zawngah an lo che na fal a nih pawhin han dem lutuk tur an awm em ni? Tih tak emah chuan a pawn langah an khukpui hluai a nimai a, Assam nena kan ramri buaia inkahna a thlen meuh kha chuan Mizo nula te ngaihsan chu Korean tlangval an nih loh kha, keimahni Mizo tlangval ngei kan nih zia chu a hun lai khan kan hrechiang a nih kha. Social media vela Mizo nula lo hnial buai tawk vel leka hman Mizo tlangval nih hi zawi zawiin i sim ang u. Dam leh tlang khatah, thih leh ruam khatah, tia ṭhian chhan thih hial ngam Mizo tlangvalte hi kan nula te hian an phatsan lo che u, an ngaisang ru tlat che u a sin. Social media vela i ti ti pui dan khan a zir loh avangin hnam a phatsan ta emaw i ti mai mai a nih kha, kan nula te hian i rin aiin lalnu Ropuiliani kha an ngaisang daih ang aw. An hmetchhiat pui a nih avang takte hian an chhuanga Mizo nih nuam an ti ngawih ngawih a sin, hnamah an chiang ve lutuk tlat.

Kan ṭhenawmte hnathawk : Kan ramah hian hnamdang hnathawk an tam em em a, thawhhreh an nei lova, kan thawh duh loh hnam dangin min thawhsak te kan han ti ngawt a, a nihna lai pawh an awm mai thei e; mahse, Mizo tlangval hi a thatchhe hauh lo, hna pawh a lo thiam khawp a sin, kan ṭhenawmte hian in an sa a, hnam dang hnathawk pawh an ruai ṭhin, Mizo tlangval a tam zawk an ni, vai mistiri-te hian an thiam bik vang ni lovin Mizo tlangval hian he a ramah hian hna a hmu em a, a indaih ngang si lova, a aiah hnam dang rawih angai ṭhin a lo ni. A chang chuan kan ṭhenawmte inah hian nitin Mizo tlangval sawm velin hna an thawk ṭhin, chung Mizo tlangval te chuan cement work mai bakah inchhunga khawih ngai hna electric thlengin an khawih a, rawng hnawih te hlei hlei hi an thiam zawk alo ni reng mai.

Hna rum thawk turin hnam dang aiin an tha a ṭha zawk a, tlawmngaih thuah hnam dangte tluk phak rual lovin an tlawm a ngai zawk bawk, hnam dang tlangval te aiin kan duh lo ni lovin Mizo tlangval hi hetiang lamah hian an indaih lo em alo ni zawk a sin, an hlawh ṭhat zia kan sawi a, kan hre bawk a, chuti a nih si chuan hetiang lama hnaruak tam em em hi kan bawh ruih ruih ava hun tawh em, khawnge Mizo tlangval ram leh hnam humhim tura ke pen ṭhinte hi i harh thar ang u, Zonunmawi Run sa tura hnam dang bawk kan thlang leh ṭhin hi Mizo tlangvalte indaih loh vangte alo ni daih a sin, nakinah chuan khualzin hipna tura kan siam zawlbuk sa tur hian hnam dang kan ruai palh hlauh ange, keimahni Mizo tlangval ngei hian ṭan ila thar zel ang u.

Tunah hian mi tam takin hartharna changin hetiang lamah hian ke an pen a, an hnung zui tur hi an duh a, kan bengkhawn ṭhin loh avangin loh theih lovin hnam dang bawk kan chhawr lo thei ṭhin lo a ni. A awmsa te, hna thiam sa te, tuna thawk mekte hi hnam dang aia thiam leh rinawm tam tak an awm a, heng te hian hnam dang an la tam hneh si lova, keini ṭhalai tam zawkte hian an hnung zui turin i inbuatsaih ang u, a chunga kan sawi Mizo tlangval ngaihsan awm tak takte hi Mizo nula pawhin an ngaisang hlawm teh a nia. Inah i tawm reng a, Korean tlangvalin khawvel hneh tuma ke a pen mawp mawp lai kan nulaten an hmuh reng si chuan nang aiin a ngaisang thuai mai dawn a sin. Keimahni Mizo tlangval te bawk hi ke pen tur leh kal chhuak tur kan lo ni reng mai.

- Ramchhana Hmar, Phuaibuang