Sawhthing kg 1 Rs 50 a lak dan!
Kan Chief Minister hian hmanni khan ZPM hnenah sawhthing kg 1 Rs 50-a lak dan tur a zawt a, an ruahmanna sawia hrilh turin a phut kha kan la hria ang a. Kha thil kha keini thingtlang pa mawl te te hian ṭangrualin kan han chhang ang e.
I ram hruai mek Mizoram chhunga mipuite zingah, inthlan dawn apianga i VIP kut hnathawkte retheihna hi i hre tawh lo a nih kan ring a. 6th pay, 5th pay leh a aia hniam te thlenga an hman laia, an thla khat hlawh pawh kum khat chhunga kan phak ngai mang loh i sawrkar hnathawkte hi, tuna i tiam 7th pay a budget luangral leh tur zinga tlem te, vaibelchhe 50 emaw lek pawh hian, kan kum khat sawhthing thar min leisak nan hian min dahsak ve ta la, kut hnathawkte lawmna nasat turzia hi. Chu chu a ni awlsam taka sawhthing kg 1 Rs. 50 pawha lak dan chu.
I tan lah chan tur reng reng a awm dawn si lo. Chutih a hnekin hlawkpui leh hmingṭhatpui ber tur chu i ni dawn chiang si a. Kut hnathawkte lawmna i thlen ang a, inthlan lehah tlinna chance sang tak i nei ang a, vaibelchhe sawmli chuang fe mai sen belh a, khawi khawi emaw aṭanga an hlawh tur pawh pen dan tur ngaihtuah reng ai leh, tling leh ang nge tlin phah chuang lo ang tih ngaihtuah reng ai chuan a va hahdamthlak dawn em! Kumtluana nangmah chimbuaia hne rengtute ai chuan, kum khatah vawi khat hetia min ngaihsak hi a zia viau zawk dawn lo em ni? I pisa leh ina rawn nawrbuaitu chea kan la tel ve ngai loh hi. Nang kan nawr ni tur chu, dulkiara kan awm belhchhah nan ni lovin, kan retheih luat avanga rilṭama kan thih dawnah chauh a ni awm si a.
Ngun takin han ngaihtuah la, kan ram budget aṭangin tunah hian 70% chuang fe mai sawrkar hnathawk te in han pe a ni a, tunah in belh leh dawn bawk a. Kan chan tur 25% pawh tling lo zingah pawh kan hnen lut chu tlem te tak tak. A lo kal kawng hi a thui lutuk a, pawisa hi a baw duh viau a ni phawt ang a, hahthikula kan beia kan lo nghah ve a, kan hnen a thlen meuh hi chuan chan a lawi kan lo nei tawh thin lo! Hei hi i thiam lohah kan puh lo che a, in mi thawnte fimkhur loh avang te, kal kawng thui leh chhe lutuk vang te hi a nih kan ring ber zawk!
Bawr buaitu, pek tawh pawha puak la ngen ta tlat ang chi kha i kawl hnem em a, keni chuan thil tam tak kan phut ngam lo che. Kan chan tura dahsa kan chan ve theih loh em avang hian, kum khata vawikhat na reng reng chu, kan tan, kan sawhthing riral ngawt ai chuan vaibelchhe sawmnga kan lawm nan min sihchhuahsak thei mai lo em ni? A bak chu kan intungnungin kan tithei tawh em emin kan ring a ni.
Tin, kum tin sawhthing kg 1 Rs. 50 a lak ziah dan hi i hre lo tak tak a nih chuan, i hmangaih kut hnathawkte hi kan tualah lo kalin min lo zawt rawh. Kan sawi thei, a chhan chu kan budget tamzia hi kan hrethiam ve phak asin. A tam lutuk, rual taka kal ni se kan tualah hian kan chan tur hi a thleng phak tih te thlengin kan hre ve tlat. TV-ah leh Radio-ah kan GSDP pun nasatzia (in sawi danin) te kan lo hre ve chamchi a, a ropui kan ti. Mahse maw, nikumah te, kum thum liam taah te, kum nga leh kum sawm liam ta te thleng khan, keini GSDP chu maw… sawi a zahthlak zawk.
Mizo mipui GSDP hi khawi aṭanga in the nge ni a, kan aiawhtu hi in lo siam mai tihna em ni? A nih chuan kan aiawhtu, min awi zo em emtute hlawh leh an thawh hi, kan hrethiam ta lo tawp mai.
Chhuang taka kan GSDP a pung e intih mek lai hian, i hruai ramah hian BPL chhungkua 56000 chuang fe kan awm te hi i la hre ve chawk ang a, kan tualah lo kalin kan rap in te hi lo chuangkai la, kan dinhmun hi sawi loin a takin i hrethiam ngeiin kan ring. Kum tin beiseinain in intiamna ropui tak tak te a thlen mial kan beisei ṭhin a, kan beisei zin zawh poh leh a thlawn zing ting mai zawng a nih hi maw...
Ka pu, kan vangkhua tia inti neitu taka kan lenna khua ngeiah pawh hian, nangni in lo kal chuan kan hriat dan zawng zawnga changkang ber te, mawi ber leh zahawm ber nia kan hriat tein kan lo lawm ṭhin che u tih in hria ang a, in laka kan beiseina hi kan khuaa zawhna in chhanah leh in thusawiah hian tawp mai lul suh se. Kan dinhmun inang rawh se tiin kan dil lo che a, kristian pa leh kristian pa kan indawr a, sumpai thuah kan tluk ngai lo ang che u tih hi kan ring. Tluk che u kan tum ngai bawk hek lo ang. Mahse, kan intiamna te, kan chan tur ni ngeia lang te hi chu kan tiin kan chang ve ṭheuh tur a ni dawn lo em ni?
A tawp ber atan chuan, kan khawpui tea eng thil thil emaw hawng reng lo hian, kan khua, thingtlangah lo kal la, sawhthing kg 1 Rs. 50 a lak dan chu kan sawiho dawn nia. Thingtlangpa hian kan hria!
- RsZuala Renthlei, Leng khua