Sum ngainat leh moral reformation

Mizorama chêng zawng zawngte’n kan thil duh ber pakhat ṭheuh ziak a, keng a, mahni veng leh khua ṭheuha kawng zawh vek tur tih ni ta se sum tih ziaka kenga kawng zawhtu kan tam berin a rinawm. Naupang aṭanga tar thlengin sum tih inziahna kan lek sup sup ngei ang le. Sum hi kan mamawh vek a, a tel loin kan awm thei lo a, dik taka neih kan tum tur pawh a ni. Mahse, neih kan tum dân leh kan rilru a luah dân hi a dik chiah em tih hi kan inenfiah a pawimawh hle.

Sum kan âtchilh nasa

Sum zawn hi kan dam chhan emaw tih mai turin kan buaipui. Kan thil buaipui hrang hrangte hi sum hmuhna tur awm lo, sum tel miah lohna thil ni ta se kan buaipui peih kher lo ang. Eng pâwl pâwl emawa hruaitu nih tuma nasa taka campaign-a, inhmangte hi sum duh vâng a ni fo. Sum hi kan ropuina, thlamuanna leh lâwmna a ni a, Pathian âiin kan thlamuanpuiin kan chhuang zâwk a, kan buaipui zâwk bawk ti ila kan sawi sual lo ang.

Sum duh vângin mualpho, dâwt sawi, dik lo taka thil tih leh khawtlâng duh loh thil zawrh pawh kan hreh lo. Lal Isua hmêl âiin chêng 2000, 500 leh 200 note tihte hmêl mâwi kan ti zâwk a, Bible chhiar âiin sum chhiar nuam kan ti zâwk a, sum hloh âiin hmingthanna hloh kan thlang zâwk bawk. Sum min pe thei leh sum ngah kan intlawn siak. Sum âiin Isua neih hi hlimna a ni zâwk tih a thu maia hria ni lo, pawm tak taktu zofate zingah kan tlêm ang.

Sum thiltihtheihzia kan hria

Sum hi kan ngaihhlut êm avâng hian thil hi a lo tithei hle mai a, thil theih loh tura kan ngaihte pawh a lo tithei zêl zu nia! Thu dik lo tih hrechiang êm êmtu kha sum tam tak han pe ila a dik alâwm a ti daih mai ang. Sum hmang hian lam ṭang, hnung zuitu, min faktu leh kan dik lohna hmu thei miah a lo siam ṭeuh theih. Nula fel leh hmelṭha tak takte thianghlimna leh zahawmnate pawh sum hmang hian a lo lei theih a ni âwm asin! Hmel hriat ngai meuh lohte pawh sum tam tham tak han pêk meuh hi chuan an tu leh fate ang mai hian min duhsak êm êm a, thil harsat hmêl deuhte pawh min tihsak thei mai zêl.

Hetiang taka thil a tih theih avâng hian sum hi kan ngai hluin duh chin tâwk kan nei lo a, kan ngah poh leh kan duhâmna a zual ting a ni ber mai. Hlâwk deuha dah pun belhte kan duh a, sum hmuhna tur hlir kan ngaihtuah a, chutih mêk laiin mi dang pêk emaw pûktir emaw erawh hi chu a pung awm lo chuan kan ui êm êm leh lawi si. Ka nei lo tiin harh fîmin dâwt kan sawi hmiah zêl.

Sum duh nghawng ṭha lo

Khawvela mi hausa ber Jeff Bezos lo kalin Aizawl-ah Public School building tur pakhat ṭha deuhin lo sa rawh u tiin mi pahnih hnênah nuai 500 rawn pe ta se, engzat nge kan ei theih ang, engtin nge kan ei hnem theih ang, school building hi engtin nge pawisa tlêm tê sênga lang mawi deuh tura kan sak theih ang tih bâk an ngaihtuah a rinawm loh. Nuai 100 vel leka sak zawh an tum ang a, a sênso report-ah nuai 600 vel an ziak hreh miah lo ang. Hetiang taka sum kan duh avâng hian thil ṭha kan nei thei lo a lo ni.

Nawhchi zuar, mihring ru boa zuar, ruihtheih thil zuar, vawk dam lo sa zuar, sangha him lo zuar, buhfai bûk tling loa zuar, gas rûk ṭhen zuar, petrol litre tling loa zuar, MRP bel chawpa zuar, MRP âia toa zuar, sum hmuhna tur a nih phawt chuan tia saruak titiha in-malis-na hmuna thawk leh mi dum kawp kan tih ang chi zawng zawngte kha sum duh vâng vek a lo ni. He sum ngainatna hian kan zahawmna leh ringtu nun a tibawrhbâng nasa hle. Zah pawh hre lo khawpin min siam.

Tlêm lai deuh khân thingtlâng sikula thawk zirtirtu pakhat chuan harsatna a neih avângin chêng 6000-in âikal a ruai a, chu khuaa school thuneitute’n an chhûngkhat lainate’n thawk ve tawh se tih an duh avângin aikal lâk an sawisêl

ṭan a, 12,000-a âikal lâk dân an siam thar a, an chhûngte an chhawrtir a, an lungâwi leh ta êm êm a, an sawisêl tawh meuh lo.

Zirna âiin sum hi an lo duh zâwk a, sum ngainatna hian thingtlâng pawh a lo fan hneh hle. Uchuak taka zangnadawmna sum phût kan chîngte pawh sum duh lutuk vâng tho a ni.Mahni hna âia hlawh buaipui zâwk, thawh ṭhat âia hlawh pun hlimpui zâwk kan tam viau âwm asin. Sum ngainatna hian kan rilru a tichhe hneh hle.

Rilru thianghlim leh hrisêl

Sum hlutna leh thiltihtheihzia hian nasa takin min bual â tawh a, hei hi kan nun leh kan ram chhiatna bul ber niin a lang. Bible erawh chuan sum ngah hi mihring dam chhan a ni lo a, sum ngainat hi sual tinrêng bul a ni a ti. Sum duh vânga Isua hralhtu Juda Iskariot-a kha a inâwkhlum daih. Pu Laloo Prasad, Pu Nawaz Sharif, Pi Jayalalitha (L), South Korea President hlui Pi Park Geun-hye te kha dik lo taka sum ngah an tia, an hlim vak lo a nih hmêl.

Chiahpuam leh khehpuama hausa, thiam taka eirûk leh thamna sum laa hausate an hlim bîk lo. Dik taka sum lak luh hi a lo hluin a lo hlimawm ber. Kut tling loa sum ngahte chuan lungngaihna an la seng zêl dâwn si a.

- Miltona, Vaivakawn