Written by
Lalremruata

Politics titi khawchang leh ka ngaihdan

Miin titi khawchang an han sawi ta liam liam a, chuta kara keia ngaihdan han zeh ve hi inthlarunawm hle mah se ka ngaihdan bak sawi tur ka hre lova, mi ngaihdan va ziah thu a awm si lova, chuvangin politics-a ka ngaihdan ka han sawi chhuak ang e.

Mizoramah hian politics hi 'predict' theih berin kei chuan ka ngai a, Vairam anga rin loh thil thleng hi a awmin ka hre vak lo a ni. Kan thlir let chuan 1998-a Congress party tla tur kha mipui chuan kan hmu thiam ṭheuh a, khatih hunlai khan Congress kha a ninin kan ning a ni. Congress chu sawi loh an hotu lian chin kha chu kan hotu hmuh thei tawh lova, hmelma lal ang deuh hian kan hmu a, mipuiin kan paih ta ṭhuai a ni.

MNF an lo lal ta a, tih ṭhat em em nei tam lo mahse Congress aia an la ṭhat avang leh party dang rawn lawr tur an awm loh avangin 2003 inthlanah an tling leh a, he mi ṭum hi chuan an tlinna a hniam ta hle. Tichuan, MNF party chuan a term hnihna atan ro an han rel leh ta a, anni hi ram leh hnam tana nunna pe ngam khawpa ramhnuaia kal an ni a, an hmangaih Mizorama ro an han rel kha chu a pawisate kha eiruk chu sawi loh pek belh hial an duh kan rin tehlul nen, Mizoram pawisa chu an eiru ta hiau hiau mai a. Party hruaitu challang ram hnuaia 'Pathian leh kan ram tan' titute khan chu 'ram' tak mai chu an han kaihruai ta a, a hmaa kan nin em em Congress nen khan an danglamna hmuh tur a awm lova, a chhe zawngin an zual sauh emaw tih mai tur a ni.

Keiin ka hriatthiam ve theih loh chu MNF ho ram mu kha ka ringhlel hauh lova, ram an hmangaih vang liau liau a ni a, mahse anmahni tho khan chu an hmangaih ram chu an enkawl a, an eiru a, an hlemhle a, duhsak bik an nei nasa a, ram ṭhatna aiin party ṭhatna an duh a, 'mikhual party' an tihte rorelna aia chhe mahin ro an rel a (hei hi chu lehkhathiam an tlem deuh vang pawh a ni thei), kan ram hmangaih ber tura ngaihte chuan kan ram chu an sawp chhe ta viau a ni.

Mipui an rûm a, a nuar thei thei an nuar a, hel pawl an ngampa a, ramin mu leh mal a nei lo. Ram siam ṭhat duh an au nuai nuai a. Kawngte an zawh a, chu chu kum 2008 inthlan dawna Pu Hawla mittui tla ngaihdam dilin a han chhunzawm chiah mai chu Congress-ah kan thle dual. Kum 1998-a kan hnawl hnu khan Mizoramah rorel turin seat an la fai deuh vek a, MNF chu an hotupa chawpin an tla vawng vawng mai a nih kha.

2013 a ni a, inthlan a lo hun leh ta a, MNF leh eptu lam party dangte'n beiseina nen an thlir a, chu Congress tlak hun inher chhuak tawha ngaihah chuan seat awm zawng zawng an la zo thei hial dawn emaw tih tur a ni a, an tling nawn chiang hle. NLUP vang a ni thei a, MNF la chak loh lutuk vang a ni mah ang. Congress leh MNF ni lo hi chu party danga inziak lut hi an tam lova, neutral hi a tam zawk an ni leh mai ang chu.

Tunah Congress-in kum 10 dawn ro an rel ve leh ta. Mipuiin an teh thiam ang a, inthlan vote thlak hunah ro an rel ang. Zu zawrh leh zawrh loh tih vel hi chuan vote 100 tam a pawt buai dawn lova, sorkar sum bawma pawisa awm zat lamin mipui vote-na hi a hril dawn lo. Congress leh MNF kan bûk leh ang a, kan 'hne' loh zawk zawkah kan vote leh ṭhup ka ring. Congress hruaitu zingah mipuiin an nin em em an awm fur a, MNF hruaitute hi kan hne leh nin kha a la reh fel pawhin ka hre lo.

Kan ti nek nek ang a, inthlan a hun leh mai dawn. Tunah 'ber thla' kan hnaih tawh si a, "Congress nge kan nin loh zawk MNF?" tih hi kan tehna tur a nih ka ring. Tunah hi chuan inthlang ila MNF lam hian MLA neihna tur an la van riauin ka hria.

ZPM (Ṭangrual Pawl) an awm ve a, anni hi chu MLA panga vel nei ve thut thei ang level bakah ka la dah lo. Ngaihdan sawi thiang a ni a, ZPM-in an beih ber chu MNF a ni a, MNF lahin an elpui tura ngaih Congress aiin ZPM hi an bei nasa zawka an huphurh hi an tê sawt ka ti a, ZPM leh MNF hi an inbuan tawk thial dawn pawh a ni mah na. Ngaihdan dang nei in awm pawhin ka ngaihdan chinah ka duhtawk phawt mai ang e.

- Lalremruata