Written by
Rothuama Sailo

Dan loa hmalak: Zote-Fartlang-Buanli-Tuipui-Tawnzang road

Mizoram aṭanga Myanmar pawh tur, cheng vaibelchhe 11.70 senga kawngpui zauh hna, 'Up-gradation of Zote-Fartlang-Buanli-Tuipui-Tawnzang Road' chu November 12, 2021 khan hna bul ṭan a ni a. Survey investigation leh design ṭul angte tih mek niin, January 28, 2023 hian he hna hi a pumpuia zawh tur a ni.

He kawngpui (length - 8.00km, width - 7.5m) hi 100% Central Sector Scheme niin, North East Road Sector Development Scheme (NERSDS) hnuaiah NEC, Shillong chuan January 29, 2021 khan pawisa a rawn release tawh a. He hna hi SLT Infracon Pvt. Ltd. hnenah pek a ni.

Indo-Myanmar border 25km huam chhunga hnathawh a nih dawn reng rengin Ministry of Defence (GoI) remtihna (approval) lak ngei ngei a ngai ṭhin. He mi chungchangah hian defence ministry chuan November 27, 2017 khan Mizoram sorkar Chief Secretary pawh ziakin a rawn hriattir tawh. (No.23/11/2013-D(GS-III-B).

RTI chhanna aṭanga a lan danin, Zote - Fartlang - Buanli - Tuipui - Tawnzang road hna ṭan mek hi November 24, 2021 thleng kha chuan ministry of defence, (GoI) approval an la nei lo a. MPWD chuan a dil mek a, chhanna hmuh thuai an in beisei thu an tarlang. Hemi rual hian Hnahlan- Hmunhlui - Tuimang - Singnei road (Hnahlan - River Tiau) leh, Saiha- Lungbun - Tuangram - Haka road (Lungbun - River Kolodyne) pawh minsistry of defence approval dil mek a ni bawk.

Zote - Fartlang - Buanli - Tuipui - Tawnzang road chungchangah hian RTI chhanna aṭanga a lan danin- Forest Clearance (FC) awm loa thawh ṭan mek a ni a, dil a ni lo bawk. He kawng laih hna in environment a nghawng tur zirchianna- Environmental Inpact Assesment (EIA) neih a nih loh bakah, he kawngin a paltlang tur khaw mipui ngaihdan lakna, (public hearing) report phawrh tur an nei lo a, ṭawngka (verbal)-a neih a nih thu an tarlang.

Hmasawnna hna (economic development) kan duh a nih pawhin kan nunna hnar 'forest conservation' nen inbuktawk (balance) a nih a ngai. Chumi atan dan zawm chu kan ngai pawimawh lo hle. He hna kal lai mekah hian tute’n emaw Forest (Conservation) Act, 1980 hmangin hma lo la ta se buaina zakhua kan hmachhawn leh tho tho dawn. Hmasawnna ‘kebai’ ai chuan hmasawn loh a thlanawm zawk.

A ‘sum’ haichhuah lamah hian kan hmanhmawh a, tihtur hmasa environment humhim kan ngaihthah leh si. Sawi hlawh ‘Kuhva kawngruk’ thlengin sorkarin a haider a. Kan thing leh mau kan ti chereu mek a nih tak hi!

- Rothuama Sailo