Written by
Mahmuaka Chhakchhuak
ZONU KAWNGZAWH HNATLANG
Nov. 10, 2020 (Thawhlehni) ah chuan Zoram mipui tana theihnghilh phal rual loh turin thil ropui tak kan tawng a, kan ram leh hnam humhalhna atan Phainuam Nuho, kum 14 chin chung lam mi 150 velte chuan Hnam Chhan Hnatlang an nei a ni. Ni sa tak hnuaiah lukhum leh face mask nena inthuam chungin Placard-a Sap ṭawng leh Mizo ṭawng mai bakah Bengali ṭawngte nena thuziak kengin aw-rawl tawp tawpa au chungin kawng an zawh a nih kha. Ramri hrula awm an ni a, an ram chhunga Lower Primary School (LPS) building chu Nov. 7, 2020 zing lam dar 2 hma deuh khan Assam leh Mizoram inrina hrula Phainuama mimal rama Bengali Medium School Building-ah Bomb lo tihpuah tawh a nih vangin vawiin thlengin SSB (Central Force) te an duty a, anni chuan lo dan tumin ban an lo phar a, theihtawpa lo dan tum mah se la Phainuam nuho chuan an tawn tlang lui ta tho a ni. Harsatna awm loin tluang taka kawng zawhna hi neih a ni.
Phainuam nuho hi tute fuihpawrh emaw vanga hetia kawngzawhna hi nei an ni lo a, tute emaw tan hmingṭhat lakna tur awm chuang hauh loin anmahni ngei hian an chezia video clip tawi te te kan lo hmuh aṭangin an tih tak zetzia a hriat theih a ni. Tunhnaiah Thinghlun lamah te, Saihapui V lamah leh Vairengte dai lamah ramri vanga harsatna kan tawk mai ni loin buaina a thleng hial a, Vairengte lamah phei chuan thisen hian a chhuak a nih kha. Heng thil thleng te hi Phainuam nuho hian an hre ve vekin ram leh hnam tana penchhuah ve an chak vanga hetianga kawng zawhna huaihawt hi an nih ngei a rinawm. Anmahni ngei pawh ramri depa awm an ni a, an ram chhunga School building pakhatah phei chuan Bomb a puak hial a nih nghe nghe kha. Khang thil thlengte avang khan awm mai mai har an ti ni ngei tur a ni a, Phainuam khaw chhunga hmeichhia, kum 14 chin chunglam chu kal vek tur tiin urhsun takin kawng zawhna an nei hlawhtling ta a ni.
Ruahmanna fel tak neiin Vairengte lam aṭangin Block MHIP hruaitute an hriattir thlap a, anni pawh a hmunah hian kalin MZP Sub. Hqtr hruaitute pawhin an ṭawiawm bawk. Programme nei hmasain Phainuam bialtu (PCI) Pastor ngeiin thusawina hun a hmang hmasa bawk a, he an thiltih hi a phur zual mi tlemte thiltih a ni lo.
Phainuam nuho hi an fakawm thlawt a, mipa kuta dah a, mipa zawk che chhuak tura nawr mai loa anmahni ngei an penchhuak hi an chhuanawm tak zet a ni. A ṭhente chu nau pawmte pawh an awm ngei awm si a, in lama ṭul tak tak te, naupang enkawl mek te, hnathawh ṭul tak tak neite pawh an awm ngei ang. Chuti chunga ram leh hnam tana hnatlang an nei hi chawimawi an phu a ni. Chu mai chauh a la ni loin Gideon-a hoa hmelma bei tura tawtawrawtte leh hlum belte an keng ang mai khan anni pawh hian hmanrua ṭha ken tur an neih lohzia an inhre reng chungin ‘Kan ram leh hnam chhanna atan hian kan theihna hi tlem hle mah se la, kan penchhuak hrim hrim dawn a ni’ tih rilru lian taka neia pawnfen sawi chhingin an kawngka aṭangin an lo penchhuak ta a ni.
Tun hnaiah Phainuam velah thawm neuh neuh a thlengin Assam Forest te chuan Phainuam leh Saihapui V inkarah Forest check gate siam an lo tum tawh a, Saihapui V hmuna IR duty te ngei pawh Phainuam lama insawn chhuak turin Cachar DFO-in a lo ti tawh a. Oct. 16, 2020 (zirtawpni) ah chuan Saihapui V-a Mizoram IR pathum duty awmte chu Assam Police-te chuan Saihapui V chhuahsan turin an rawn ti a, zan lamah pawh Assam Police-te intukkhawmin Mizoram IR duty-te hi umchhuah an rawn tum leh a, nimahsela kan IR-te hi pathum mai an lo awm tawh loh vangin an let leh nghe nghe. A tuk, Inrinniah chuan Assam Police-te hi rawn kal leh turin thu an thantir a, zing dar 9:00 am vel aṭangin Assam lam civilian te chu Two Wheeler hmangin an rawn kal zauh zauh a, an kir leh mai ṭhin. Dar 11:00Am velah chuan an Panchayaty Raj President-hoin mi tlem te chu an rawn kal leh a, gate bul lawkah an ṭhu ta reng a ni kha. Reivak lo hnuah chuan Assam Police-te chu a siruklain an rawn thawk chhuak ta thut a, keini lam lah hnathawkin an lo chhuak bo zo vek bawk si avangin kan lo dang zo lo a, mi 250 vel zet turte chuan Saihapui V-a CoviD ven buk leh gate te chu an suasam ta chiam a nih kha. Assamese-te hian ‘Assam Police Jindabad’ tiin an au rual ṭhup ṭhup bawk a, an duh dan danin an sapatal a ni ber. Chumi hnua Phainuam leh Saihapui V aṭangin ṭhalai rual an rawn pungkhawm veleh a, Vairengte aṭangin ṭhalai rual rawn thleng bawkin Assam lam chu an hnung tawlh ta chauh a ni.
Heng bakah hian Oct. 31, 2020 zanah Pu Hminga, Phainuam leileta a chhawr Somira In luah lai chu amah chauha a awmlaiin dar 7:00pm velah a kang hluah mai a, engmah chuh hman loin a kang ral vek nghe nghe. Heng bak pawh hi thlil thleng dang a awm mai thei a, hengte hi kan han sawi lan mai theih chin a ni. Hetiang hian Phainuam mipuite hi tun hnaiah thlamuang taka mut loh zan an lo ngah tawh a, a thinrimthlak hle. Hengte vang hian Phainuam nuhote hian awm mai mai har an ti a nih ngei pawh a rinawmin ram leh hnam humhalna atana penchhuah an duh ta a ni ngei ang. Hemi kawng zawhna an neih tur hi a hma zanah social media lamah thehdarh a ni a, keini pawhin kan lo hmu ve hlawm kha. Chuti chung chuan Aizawl khawpui leh hmun hrang hrang aṭanga Phainuam nuho kawng zawh hnatlang neite ṭawiawm tura penchhuah tum thawm kan hre chiah lo a, kan lo ral thlir mai zawk em ni tih tur a ni. Nimahsela, anni chuan mi dang phungbawma sawm chuang loin leh social media lama thehdarh atana ti pawh ni loin lungrual takin kawng zawh hnatlang neih chu an puitlin thei a nih kha. An thawm chu Mizoram chhim tawpa awm tan pawh ram leh hnam hmangaihna tihṭhanharhna atan a ring tawk a, hnatlang ve thei lo Mizo mipui zawng zawng tan hian hmahruaitu an tling tawk a, Mizo mipa tan ngat phei chuan chona lian tak a ni bawk thei ang.