Hun leh ni-te
Hripui leng rapthlak leh nasa tak karah kumthar dam takin kan chuang kai thei, alawmawmin a ropui hle mai - Pathian hnenah lawmthu i sawi mawlh mawlh zel ang. Nikumah hri avangin nasa takin buaina kan tawk a, tun kumah eng nge kan an dawn le?
Sawrkar hnathawk leh a kaihhnawihte chauh lo kha chuan kan hlauh nasa a nih kha. Eng pawh nise, kan hma hun kan sawi lawk thei lova, hri lo reh tawh pawh nise, buaina dang kan tawk thei tho. Pathian thu thu a ni e. Hun pui kan hmang zo chiah a, kan hman danah erawh Pathian a lawm ang em, lawm lo ang em tih chu ngaihtuah tham tak niin ka hre bawk.
Kan nitin hna leh hriselna lamah te a malsawmna hi dawng tlak kan inti em aw, ṭhenkhat hi chu kan dik lo lu lai ve bawk ṭhin, chuvang chuan kan hmuingil hlei thei ṭhin lo a ni. Kum bul te kan han ṭan leh dawn a, ngaihtuahna thar nen bul kan ṭan theih nan in lo thlir ho zel dawn teh ang.
Hringnun khawvel - Mihring hian eng nge maw a dam chhan le, ei leh in, silhfen, in leh lo te hi em mi ni ang le? Mihring hian lungawina tak tak a nei lo, a dang a duh belh zel a ni. Leiah kan lo piang a, naupang kan lo ni a, nula/ tlangval kan lo ni leh a, nu/ pa, a tawpah tar kan ni. Tichuan, thlanmualah phum bo in kan lo awm leh mai ṭhin. Kan lo pian aṭanga kan thih ni thlengin harsatna, manganna ten a khat tawkin min chim reng ṭhin. Mahse, heng te hi mihringte min siam ṭhatu, hlimna leh lawmna min pe/ siam saktute an lo ni ve leh ṭhin.
Mihring chu a thawhrim phawt chuan a lo hlawhtling a, a hlim ṭhin tih hi kan hre hlawmin ka ring. Hetih lai hian thawk ṭha peih lo te erawh an lo rethei mai ṭhin.Pathianin tumah duhsak bik a nei lo, ang khatin ni a chhuah tir a, a tlak tir leh ṭhin - mi zawng zawng ni khatah darkar 24 ṭheuh min pe a, mahse, kan dinhmun erawh a inang lo hlawm hle si a nih hi. Heng zawng zawng hi khawvel zia, hringnun khawvel a lo ni e.
Damrei nghah thil – Krismas leh kumthar kan hmang zo chiah a, hmang leh tur chuan hun rei tak nghah a ngai tawh, a tawi zawngin damrei nghah thil a ni reng tawh mai. Sawi leh sawi hnu, Mizote hian kut pui hi kan nei mang lo a, krismas leh kumthar hi a ni deuh rawt mai. March thla-ah Chapchar Kut kan nei a, a hlimawm ṭhin viau a. Mahse, min huap zo lutuk lo, tlai lamah phei chuan a nu viau tawh ṭhin, an ti.
Kohhranten inkhawmpuite kan nei ṭhin a, ṭhalai inkhawmpui te phei chu a hlimawmin a ropui ve viau mai. Heng tih loah chuan mo lawm, picnic, chaw eikhawm, tih te kan nei leh a, hlim chu kan hlim ve viau tho. Heng kan han sawi hote hi chu kan ngaihtuahnaah/suangtuahnaah chuti takin a cheng ve lem lo, kan hmang liam ve satliah mai ṭhin.
Krismas leh kumthar erawh kan suangtuangnaah a riak a, kan ṭhen tak lungduh zawng zawngte leh pan lai nun zawng zawng te mi a phawrh chhuah sak hial ṭhin. Mahse, sawi tawh angin hun rei tak nghah leh phawt a ngai, damrei nghah thil a ni leh reng tawh mai.
Eng kawng nge i zawh dawn – Kum a lo thar a, eng kawng nge i zawh leh dawn le. Kawng chi hnih zawh tur kan nei, a pahnihin a zawh kawp theih loh. Pakhat zawk thlan chuan chu chauh chu kawng inpersan tak a ni. Kum bul aṭangin zu i in leh zeuh zeuh dawn nge, dawt te pawh sawi ve leh zeuh zeuh ṭhin dawn?
Kohhran hruaitu ni chungin i hlepru leh mai dawn nge, a ṭul hunah chuan dawt/ thu dik mang lo te pawh i sawi ve leh ṭhin dawn? Ram hruaitu ṭha tak ni chungin mahni inhaivur, dawt hmanga mipui bum te kan la ti zel dawn em? Kawng pakhat zawk chu kawng hrehawm tak mahse, a tawpah chawimawina, hlimna a ni. Chu kawngah chuan miin dawt a sawi duh lo a, dawt sawi ai chuan chan a inhuam zawk. Miin an tih sup sup lai pawn a ti ve duh lo, zu hi thil ṭha lo tak a ni tih a hria. Hlep ruk theihna remchang tak a awm pawn a insum hram hram ṭhin. Ram hruaitu ṭha tak a ni a, ram tan eng kim a ti a, sum tam tak aiin hmingthan a thlang zawk a ni. Awle, eng kawng zawk hi nge kan zawh leh dawn le, duhthlanna chu kan kuta awm a ni e.
Pi puten hun leh tuilianin tumah a nghak lo, an ti. Ni e, tuilian pawh hi a luang hum hum a, a luang zo duak mai ṭhin. Chutiang bawkin hun pawh hi a awm mai mai emaw kan tih chhung hian a lo kal duak ve ṭhin.
Kan hun kal tawh te kan ko kir thei tawh lo a, in en nan erawh kan hmang thei.Thufing chuan - kum 100 dam tur angin hna thawk la, naktuka thi mai tur angin ṭawngṭai rawh, a ti. Chuvang chuan kan hun te hmang ṭha ila, midangte ṭanpui nan, hnathawh nan, mipat hmeichhiata insum nan, thu dik chauh sawi nan, inkhawm nan, Bible chhiar nan, ṭawngṭai nan hmang ang u.
Mihring hi alo hlawhtlin a, a hausak viau pawn a tawpna tur chu thlanmual tho a ni. Chuvang chuan duham chin tawk nei ila, kan dam chhan ber hi sum leh pai a ni lo. Mihring chu hriselna ṭha tak nena hlim taka nun hi a ni ber lawm mi a tum, a awm dan tur ber chu.
Kan han sawi ta duah a, kan thlir dan leh hmuh dan te a inzawl hlawm emaw ka hre lo. Dam takin kum 2022 kan chuang kai a, kumthar chibai vek ule.
- Lalchhandama Colney