Written by
Vanramchhuangi (Ruatfela Nu)

Sorkar official ni lovin sorkar sum semna: PIL

(Sorkarin mipui min rawk hi thuneihna pawngsualna a nih avangin, thlan an nihna ang takin mipui zawng zawng tan ro an rel hi mipuiin kan phut a ni.)

Tun hnai deuha thil duhawm lo tak mai kan rama lo thleng hian tuna kan sorkar hrawn mek hi sorkar inrelbawl dan te, Financial rules leh mipui ṭhat tlanna lam engmah ngaipawimawh a nih lohzia a rawn pho chhuak ta a ni. Assembly session hnuhnung bera kan hmuh ang leh media hrang hranga tarlan tawh angin, he Congress sorkar hian NLUP-NEDP sem te chu Minister emaw MLA pawh ni lo Congress worker pali(4) ten sem turin an pechhuak ta mai a, hetiang hi thil thleng ngai lo, sorkar kalphung kalh tlatna leh dan bawhchhiatna lian tak a ni. Congress party hi ka hua a ni lo, kalphung dik leh

ṭha neih ka duh a ni. Congress party pawh opposition an nih lai khan a theihnaah chuan ṭha takin ka thawhpui ve bawk.

Kum 2013 inthlan tling zo lo te chu an dinna bial ngaia pawisa sem tur hetiang hian ruahman sak an ni: (1) Pu Liansailova, Aizawl North-II bial atan Rs. nuai 416, (2) Pi Tlangthanmawii, Aizawl West-I tan Rs. nuai 400, (3) Dr. Lalmalsawma, Aizawl West-II tan Rs. nuai 404, (4) Pu S Hiato, Siaha tan Rs. nuai 400. Heng mi pali te hi sorkar mi leh sa an ni lo a, kan ram citizen, nang leh kei ang tho an ni. Eng Dan leh thuneihna hmangin nge kan sorkar hian heng mite kutah hian pawisa nuai za tel tehmeuh sem tura a pek tak mai?

Sorkar official an ni si lo a, an sum semah hian mawhphurhna leh accountability an la thei ang em? Sorkar sum, public fund hi party bing pakhatin MLA thlan tlin nana hman a thiang em ni? Tuna Mizoramin pawisa kan hman te hi Central sorkar aṭanga kan dawn a ni a, Central sorkar chu BJP kaihhruai a ni tih kan hre vek. Central sorkar fund te hi helamah Congress Party-in election a an hamṭhatna tura an lo insem ringawt hi sorkar ṭha kalphung a ni thei lo tawp a ni.

Ruling party Minister leh MLA zawng zawng chu an bial ṭheuha sem tur NLUP-NEDP fund aṭangin Rs. nuai 400 leh a aia tam te pawh pek chhuah a ni a, a dawng tam ber chu Pu Lal Thanhawla, Serchhip bial atan Rs. nuai 550 ruahman a ni.

Hetih rual hian mipui thlan tlin MLA ve bawk, mahse ruling party a tel ve lote chu Rs. khat (1) pawh ruahman sak an ni lo thung! Heng information te hi RTI zawhna aṭanga hriat chhuah a ni. Congress hotute hian ‘huap zo’ sorlar din an tum ve thu te chu ṭawngkam chuan an sawi ve ṭhin, mahse a taka kan hmuh sorkar an din ve chu Government of Mizoram ni lovin Government of Congress Party chauh a lo ni ta zawk a nih hi! Hei hian kan ram chu hleih nei taka rorelna, thuneihna zak hauh lova pumbilhnaah kan chan tir zo ta tih a lantir chiang hle mai.

Kan aiawha thlan tlin te hi Minister a lakluh an nih dawnin, Governor emaw high court rorelna hmaah khunkhan takin Pathian hming lam meuha ‘chhia’ chham tir an ni ṭhin. An chhechhamnaah chuan rorelna dik tak, Constitution-in ti tura a tih zawng zawngte bakah ram chhung mi leh sa te chu “tumah hlauh tlawn emaw duhsak bik nei lovin dik takin an rawng ka bawl sak ang” tiin an in tiam a ni. Hetianga kan sawrkar hotute, Chief Minister leh a dang zawngte’n an party MLA te leh an worker pawimawh te tan chauha public fund an sem ta mai hian thleibik, duhsak bik an nei chiang a, Pathian hming lam meuha an ‘thutiam’ an bawhchhia tih a tilang a ni lawm ni?

Hetianga mahni tan chauha thuneihna hmansual hi roreltuten dan ang taka an khapa an tih tawp ngei beiseina sang tak nen, Mizoramah dikna-in ro a rel theih nan leh mipui sum, mi vervek leh mahni hmasial ten anmahni hamṭhatna’n chauha hman tura an ruahman hi tih puitlin a nih loh nan High Court-ah mipui aiawhin PIL ka theh lut ta a ni. He thil dik lo tak hi tih tawp mai ni lovin, a ti dik lotute hi dan anga hrem ni se tih pawh ka duh dan a ni.

CAG Report, Assembly a pharh takah khan NLUP hman diklohna tam tak tarlan a ni tawh a, hengte hi Public Accounts Committee-in chhui nghal vat se, thil ti dik lote leh mipui sum eirutu zawng zawng hi an phu tawka hrem thuai ni se kan ram siamṭhat nan hmanraw ṭangkai tak a ni ngei ang.

NLUP Manual, kan sorkarin a pawm thlapah chuan NLUP sum ṭanpuina dawng ve thei lo tur zingah sorkar hna thawk te, pensioner te tarlan a ni a, mahse tunah hian RTI information aṭanga a lan dan chuan sorkar hna thawk 67 leh pensioner 213 te chu NLUP sum dawng zingah an tel der tawh mai! Kan ramah hian engtikah nge dan hi a lal ve ang?

- Vanramchhuangi (Ruatfela Nu)