Written by
Patrick Z
Chhingchhip

Mizo pi/ pute thurochhiah

Kan pi/ pute thu­rochhiah hi kan ngai pawimawh viau ṭhin a, tunah erawh kan palzut ta hle niin a lang.

Tun hma lama serh leh sang kan ngaih­pawimawh em em leh kan serh viau ṭhinte pawh kha kan pal ta bawrh bawrh mai. Hnam ral tur zia te pawh a ni hial awm mang e!

Mitthi awma kan in ral ṭhinna hi thlir bing ila. Tun hma lam kha chuan mi an thih hian ruang awm laia ralna hlan kha kan duh lo viau ṭhin. Kan pi leh pute thurochhiahah khan ruang awm lai chuan ralna hlan loh tur tih a ni.

Ralna hi khual khuaa mite pawh in thawn kha thiang lo-ah an ngai hial bawk.

Tunah chuan ruang awm laiin kan in ral mai a, khual khua aṭang pawhin ralna hi kan inthawn ta fo niin alang. ‘Mi kan ṭul em em tawh a, hman lo chung chungin a vuina a tel turin kan kal hman chauh a ni a,’ tiin, ruang awm lai pawhin ralna kan hlan ta fo mai. Ruang chunga mitthi chhungte hnenah ralna kan hlan thin hi chu a Mizo lo riauin a lang.

Veng ṭhenkhatah chuan Mizoram Upa Pawl ngei pawhin ruang chungah ralna sum an hlan mai ṭhin niin a lang.

MUP te lek phei hi chu pi/ pute thuro­chhiah leh serh leh sang vawng himtu ber tur ni awm tak an nih laiin a palzam zawng taka hetia ruang awm lai ngei maia ralna sum an hlan mai ṭhin hi chu mi tam tak mak tih a kai mai awm e.

MUP member tam zawkte hi chu kum upa, hna rim thawk vak tawh lo, sorkar lamah pawh pension tawhte an ni deuh vek hlawm a. Hetia hmanhmawh taka ruang chunga ralna sum pai an hlan mai han hmuh leh hriat hian an tih atan chuan a inhmeh lo lam deuh chu a ni.

Pi Pute thuvawn leh thurochhiah vawng nungtu ber tur leh a hre ber tur ni awm takin department-te tih thik ni awm taka an han ral ve nghal mai ṭhin hi chu a inhmeh lo.

Kan pi pute thuro­chhiah leh tih tur leh tih loh tur an tih ang chite hi chu a theih hram chuan vawn nun zel tum hi kei ni ṭhangtharte pawh hian kan tih tur a ni. Hnam ziarang zahna, hnam nunphung chhawm nunna a ni si a.

Kan pi pute thu­khawchang leh thu­rochhiah kan palzut a, kan pawngsual zel a nih chuan nakina kan hnam kal leh zel dan tur chu chhut ngam pawh a ni lo ang. Kan inral nikhuate hian hmanhmawh awm taka vuina programme hman laia a ralna sum, pawl hminga hlan ṭhintute pawh hi a ṭha lo. Ruang chhuah hnuah pawh la ṭhu khawmuang hmuh tur an tam viau zel lawi si.

Mipui tam lai ngata ralna hlan hi chapona lam thil a ang mah mah bawk. Hei hi a Mizo lovin, lansarh leh fak beisei thil tih a ang tlat. A vuina pawl hminga neih lai khan, ‘a ralna chu sum chuti zat chuan neih tur a ni a, Mizo danin vui hnuah hlan a ni ang,’ tiin emaw puang nghal mai sel. Tichuan ruang chhuah hnu lamah rala sum chu hlan ni se a Mizo zawk viau lo ang maw?

Mizo culture leh custom hi a ral mai loh nan hetiang thilte pawh hi ngaihtuah chiang ila a ṭha hle awm e.

- Patrick Z, Chhingchhip