Written by
Debbie Rinawmi

BEISEINA NEN HMA LAM PANIN

Kristiante rin danah chuan mihringte mamawh, a tel lova an awm theih loh pahnih a awm a - Isua Krista leh beiseina te hi. Beiseina tel lo chuan hma lam a pan theih loh vang a ni chék ang chu, Bible-ah pawh ‘beiseina’ hi vawi 129 lai a lan ni. Beiseina nei lo mihring ngaihtuahnaah chuan chhia leh ṭha hriatna a thiang lo va, hlauh leh enghelh a nei lo bawk a. Beiseina nei tawh lo tak takte hi mi khawngaihthlak berte an ni ang. Mihring hriatna hi chu a tawi em avangin hria emaw kan intihte hi kan lo hre tawk ṭhin lo va. Beidawnga inngai tam tak hian beiseina an hloh vek lo - hun tam zawkah chuan.

Zirnaah emaw hna ekzamnaah emaw pawh ‘ka ekzam ve mai mai, tlin ka inbeisei lem lo’ te kan tih chang pawh hian inbeisei lo takzet chu ni ila, pawisa senga ekzamna hmun pan te, darkar eng emaw zat tlin lohna tura ekzam vete chu tih awm loh tak a ni. Beisei lo chunga kan ti a nih takzet chuan hun khawhralna mai a ni ang. Damlo a awm a, ‘a beiseiawm tawh lo’ kan tih changte hian a hmangaihtu tak tak chuan beiseina an nei talh ṭalh ṭhin a, daktor meuh a beidawn hnu leh damlo thaw a tawp hnuah pawh a chhungkhatte chuan Lazara kaihthawh a nihte kha an ngaihtuah thleng a, chutiang tak chuan beiseina hi a fei a, beiseina hi a beidawng mai mai lo.

Pathian tan tak pawh hian a beidawnthlak ve viau mai thei. A fapa Isua Krista min pe tawh chung pawhin min hmangaihna hi kan la hre fiah thei lo va. A fapa kha min pe a ni satliah lo, krawsah hian khehbeh a ni. ‘Krawsa khehbeh’ nih kha a hunlaia a hnuaihnun zia kan ngaihtuah thiam kher lo vang. Chumi hnuah pawh A lam kan hawi duh chuan loh avangin a chang leh min thunun a, a chang leh harsatna min pe a, mi ṭhenkhat chuan chu'ng harsatnate chu hel nan kan la hmang ta fan a. Pathian hi mihringte ang leka dawhthei lo leh hmangaihna tlachham chu ni se mihringte lakah hian beidawn chang a ngah ngawt ta ve ang.

Zaithiam leh hla phuah thiam C.Luri’n a hla ‘Ka nun hnarkaitu’-a
‘I hmangaihnain i lamah,
Min hip leh ṭhin bo dawn ila’

a tih ang hian mahniin kal tum ve ṭhin mah ila; Pathian ke bulah tho kan tlu lut leh ṭhin. He khawvela kan la awm ve chhung hi chuan hun ṭha min la pe tihna a ni a, beisei tur kan la nei tihna a ni bawk a, kan beisei tlangpui bawk. Mizoram-ah hian kum eng emaw chen kal ta aṭang khan Pathian awm ring loa inchhal hi an awm a, chungho zingah pawh chuan kawng hran zawh an awm a, a ti tak tak pawl leh ti ve mai mai pawl. Engpawhnise, pawl pahniha awmte hian harsatna emaw buaina emaw an tawhin eng emawah chuan beiseina an neih tho a rinawm tho tho mai; beiseina hi mihring khalh kaltu a ni tlat si a ni.

Kan mihring puite nena kan inkarah pawh hian beiseiawm tawh lo tak pawh kan beisei lui tlat zel a, chu chuan phurrit min siam fo a ni; beiseina hian natna a thlen chawk bawk si. Nu pakhat a awm a, fapa a nei a, chu a fapa chu nun dan ṭha lo takin a nung ṭhin a. Vawi tam tak a nu tan natna leh mualphona thlen ṭhin mah se, a nu chuan a hmangaih miau avangin a lakah beiseina a nei tlat a, chu chuan a fapa suala a tlukin a tina fo ṭhin. Chutiang tho chuan Pathian pawhin kan harh chhuah hun nghakin beiseina nen thil kha min tulh fo va, kan chhia leh ṭha hriatna hmanga kan thlan hun nghakin A lamah min pawt hnai ṭhin a. Luhlul taka Pathian hawisana kan inhriat lai pawh hian a khawngaihna avang chauha nung dama la awm kan ni tho tho a ni.

Mitthi tawhte chuan hun ṭha an nei ve tawh lo va, beisei tur an nei tawh lo. Pass leh fail inkar a inthlau ang hian thih leh dam hi a inthlau kan ti thei ang. Pass zinga tichhe ber pawh a pass tho tho avangin fail lakah chuan a dinhmun chu ṭha tak a ni. Fail tan chuan eng ang pawhin inhmuchhuak mah se, a fail hnu kum atan chuan beisei tur a nei tawh lo. Chutiang chiah chu thih leh dam inkar dinhmun chu a ni. Mitthi tawhte pawh hian an khawvel nun siam ṭha turin beiseina an nei thei tawh lo va, chutih rualin khawvela kan la dam ve ṭang ṭang chuan beiseina nei turin hun ṭha kan la nei tihna a ni.

C.Luri’n a hlaa,
‘Ka ṭhen thei lo che aw Lalpa,
Ka neihchhun, aw ka ngaihlu che’,

a ti thlawt ang hian Pathian tel lo chuan beiseiawm beisei tur kan nei lo va, min siamtu tel lo chuan pen khat pawh kan pen thei chuang lo tih kan hriat chhuah hi, beiseina nei thei tura hun pek kan la nih chhan pawh a ni mahna. Chu hun hlu tak chu Pathian duh loh zawng tih nan a uiawm a, mi chunga thil ṭha lo tih nan chuan a inthlahrunawm hle a ni.

- Debbie Rinawmi