Written by
Lalnunmawia Pachuau
Advocate

FORWARD MARKET COMMISSION

Kan sorkar hian NLUP chu kum 10 chuang a kal pui ta a, mirethei, kuthnathawkten lei rem an lo rah ve theihna tura rahbi pawimawh ber tiin Flagship programme atan a hmang bawk. Ngaihtuah zui ngái tak erawh kuthnathawktute thlai thar chhuah hi man man zawk leh awmze nei takin kum 10 chhung hian an hralh em le?

NLUP Marketing Cell hotu lamin Regulated Market kan mamawhzia an tlangau pui chung khan hetiang lama hmalakna erawh hmuh tur a awm lo thung. Hun rei tak ata kut hnathawktuten an lo sepui ruah tawrh ṭhin, an thlâi tharte hralhna an hriat loh vânga sûlrûl leh tuiêk ten an eichhiat zozái te kha tunah pawh he harsatna hi a la kiang chuang lo chu a nih hi!

Forward Market Commission hi kum 1953 khan Forward Contracts (Regulation) Act, 1952 hnuaiah din niin Ministry of Consumer Affairs, Food and Public Distribution, Govt. of India inrelbawlna hnuaia awm a ni. Kum 2013 aṭang khan Ministry of Finance-in mawhphurhna a la ve thung a ni. India rama thlai thar chhuah leh a dang sumdawnna veivir vel hlut zawng Rs 60 Trillion zet a thunun kual mêk a, Securities and Exchange Board of India (SEBI) kaihhruaina hnuaiah mumal takin India ram chhunga sumdawnna hi a thunun kual ṭhin a ni. Ram chhung sumdawnna dinhmun enfiah tura din niin sumdawnna mumal lo te, thil man mumal lo lutuk vênga thunun tura din a ni. Tunah hian a hmunpui ber Headquarter chu Mumbai-ah a awm a, Calcutta-ah Regional Office a nei bawk.

Forward Market Commission-ah hian ram chhung sumdâwng pawl Association/ Union hrang hrang chu dân leh dûn felfâi tak hnuaiah enkawl an ni. Ram chhung thlai thar leh ei tur chi hrang hrang, metal lam leh gold leh oil lam thlengin awmze nei taka hralh dan phung lo rélfeltu ber a ni. A lârzual ṭhenkhat te chu:- Basmati Rice, Cotton leh Kapas, Raw Jute leh Jute Goods, Groundnut, rapeseed/ mustard seed, etc., He'ng bakah hian Mizorama kan thlai thar lar tak tak; sawhthing, vaimim, hmarcha, bekang, kuhva rah, sugar (fu) etc., te hi a huam bawk. (113 Commodities Being Regulated under Section 15 of the FC (R), Act 1952)

FMC hian ram chhung exchange lar tak tak, Multi Commodity Exchange, Mumbai; National Commodity and Deri­vatives Exchange, Mumbai and National Multi Commodity Exchange, Ahmedabad, Indian Commodity Exchange Ltd., Mumbai (ICEX), ACE Derivatives and Commodity Exchange, etc., te hi enkawlin a thunun a. Heng exchange te hian ram chhunga thlai thar chi hrang hrang hi awmze nei taka thar chhuaktu Society/ Association te contract an sign pui ṭhin a, mumal tak leh fel takin thlai thar rate hi an lo sawngbawl ṭhin a ni. Tichuan, thlai thar chu market awm sa a ni ta a, Regulated Market hi fel fai takin an lo kalpui ṭhin a ni.

FMC hian ramchhung sumdawnna tih chakna turin ramdang commission te a thurual pui nual a, Memorandum of Understanding a sign pui bawk. Chu'ng te chu, United States Commodity Futures Trading Commission (USCFTC), October 2006; China Securities Regulatory Commission (CSRC), November 2006 leh Commissao de Valores Mobiliarios - CVM (Securities and Exchange Commission of Brazil), January 2010 te an ni.

Forward Market Commission hian sumdawnna mumal lo lutuk leh awmze nei lo tak te, thil man inthlak kual nasa lutuk tur te, sumdâwng pawl ṭhenkhatin a hnuaihnung zawkte nékchêp záwnga awmze nei lova an kal pui vak tur te hi a lo véng tlat a. Sumdawnna kalkual rêng rêng an bungraw neih tam leh tlêm dan chena record a nih vek vangin ram chhunga demand leh supply dinhmun kha chiang takin a hriat chian theih ṭhin a, inflation lo awm tur thlengin thui tak chu a lo venghim ṭhin. Kum khat chhunga thlai tharchhuah tam bik te, thlai thar ṭhat loh thlengin chhinchhiah vek a nih vangin ramchhung market dinhmun kha chiang takin a lang tlang nghal mai ṭhin a ni. Demand leh supply hian a rate chu a hril ber zawk vângin FMC hian khauh tak chuan a man tur hi a lo bithliah thei ngawt bik lo a ni.

Forward Market Commission hi statutory body a nih angin thuneihna sáng tak nena thuam a ni a. Civil Court anga thuneihnaa thuam niin dan bawhchhia chu Commission hmaah hian koh theih an ni a, document an enfiah sak vek theih piah lamah finfiahna thlengin an lo dawngsawng thei a, an thil mamawh ang Public record copy thlengin an nei thei ve vek a ni. He'ng bakah hian sumdawnna dik loa kalpuitu chhui te, zawn te, man thlengin State Police thuneihna ang kha pêk an ni nghal bawk.

Forward Market Commission-ah hian customer venhimna dan ṭha tak a awm nghãl a, exchange member-te nena inremlohna chungchangah customer-te hi Commission Officer hnenah an zualko thei reng a, complaint an theh lût thei a, rawtna thlengin an thehlût thei a ni.

Tunlai khawvel thiamna sáng takah White Collar Crime, Crime changkang thei ang bera sumdawnna kalpui a awm ṭhin vangin midangte chan chhe rawihin an awm phah thei a, chhui chhuah har tak tak leh finfiah har tak tak sulhnu chhui tur te pawh a tam ṭhin. Hei vang hian Forward Market Commission chuan hunbi felfai takin seminar leh training te a buatsaih ṭhin a, Police Officers te, Prosecutor te, First Class Judicial Magistrates leh Metropolitan Magistrates te hnenah training mumal tak hi a pe reng ṭhin a ni.

Forward Market Commission enkawl­n­a hnuaiah hian mumal takin exchange leh registered Association/ Society ten contract an sign ṭhin a, dan kalha lo khawsa leh an contract bawhchhia ang te chu hrem theih an ni. Exchange-ah hian items khawih bik an nei a, hemi piah lam, member-ten an items (commodities) ni loa sumdawnna lo kalpui te pawh dan bawhchhiatna vek a ni. Commission huam chhungah hian duh duh a luh theih ringawt loh a, Central Govt. in a hriatpui emaw, recognized association/ society an nih thlap loh chuan a tel ve ngawt theih loh a, contract sign pui theih an ni bawk lo a ni. Member rêng rêng hian exchange páwn lam mi eng association emaw, society emaw, union emaw a va thawhpui thei lo a, thil man rêng rêng pawh hi danin a phal sak a nih loh chuan tih danglam theih a ni lo bawk.

A tlángpui han sawi chhuah pawh hian a kaldan phung chu a lang uarh a, a bãk chu kan bussiness administration lam thiam te sawiah khêk ta ila. He commission-in a huam chin hnuaiah chuan mimal emaw, tute pawl mahin an thil zawrh te duh duhin a rate an tisángin an tihniam thei ngawt lo. Bûkna dik lo chena check ṭhat reng ngaihna leh thlai thar reng reng hralhna market leh rate mumal awm lohna Kristian ramah hian he commission din hian awmzia a nei ngeiin a rinawm. Kan ram chhung market dinhmun hnehsawh taka enkawltu tur hi zawn kan ngai a, kan sumdawn dan kalphung te, kan thlai thar chhuah zawrh dan kalphung thleng hian thlãk a ngái tawh a ni ber e.

Sorkar hnathawk chuan a hlawh zãt tur hre sain hna a thawk a, sumdawng pawhin a hlêp zãt tur hriain thil a zuar bawk. Mahse kuthnathawktu chuan an thlâi chîn chu thlantui luang zawih zawihin enkawl mahse, beiseina beidawng thinlung nen an hma hun an thlir ṭhin. Tlantui nena an lo sual chhuah an thlaithar te chu sûlrûl leh tuiêk ten an eiral sak zãt pawh an chhiar séng tawh lo ang. Crop insurance ti turin hma han la tak tak dawn pawh ni ila, kan market system a fuh phawt loh chuan eng company mah hi an inhnamhnawih duh kher lo bawk ang. NLUP hi hlawhtlingin thlai thar chhuak ṭeuh mah ila a hralhna tur market system felfâi a awm loh chuan kuthnathawktute ṭahkhua tiseitu mai a chang zawk ang.

Engpawh nisela, kan public under­taking te pawhin sum thawhchhuah aia vaibelchhe tel an eiral zawkna ramah hian Forward Market Commission kalphung te hi kan hruaitu ropuite hian zirchiangin kan market hmasawnna tur hian ke penin regulated market lam hi bengkhawn se a duhawm hle mai. Kan agency te, commission te, public undertaking neih ho enkawl tur hian politicians, minister portfolio chang lo ho dah lovin mithiamten lo enkawl ṭhin se a dan a dang ngei ang.

- Lalnunmawia Pachuau, Advocate