Written by
- Dr. Lalrinawmi Ralte President
Northeast Solidarity, Bangalore

THINGPUI NO KHAT NENA ZANRIAH CHU MUT A TUI THEI LO

May 1, Bangalore: Northeast Solidarity-in Bangalore khawpuia lockdown kan tawrh dan tlêm kan report ve ang e. 

A hmasain Northeast Solidarity hi kum 2012 August thlaa sms hmanga Northeast mite hlau leh thlabara tlanchhiatna runpui (Exodus), keini hun laia thil thleng thei pawha kan ngaih loh kha a thleng tlat mai a. Kan vanneihna thung chu Police hotupa ber DG & IGP Pu Lalrokhuma, IPS nih lai a ni hlauh kha a ni. Ani hovin he pawl Northeast Solidarity pawh hi a ṭulna sawi chhuah a ni a. Chu bakah keini Northeast mite leh Muslim te kara in hriatthiam lohna thleng thei turte pawh ama ruahmanna hnuaiah rem fel vek a ni a. Kan vannei hle a ni. 

Pu Lalrokhuma Pachuau-in Police Nodal Officer min appoint sak chu vawiin thlengin kan la chhawr em em a. Tuna kan Nodal Officer Pu Shrinath Joshi, IPS, DCP Bangalore South East hi a pangana a ni. A fel em em a, kan manganna zawng zawngah min pui ṭhin a ni.

Hetia Covid-19 avanga lockdown a lo ni ta thut mai hian Bangalore leh a chhehvela Northeast mite, state hrang hrang aṭanga lokal te, eizawnna chi hrang hrang leh hna lian aṭanga hna te, hlawh tam aṭanga inhlawh chawpte kan ni a. Mihring hi nuai 4 zet chu ni ngeiin kan hria. Bangalore khawpui bîkah revenue 10% thawk chhuak ve hiala hriat ka ni. 

Northeast Helpline phone kum 2012 aṭanga awm chu a ri zawi raih raih rei ta fu a, rik erawh a ri reng fo a. Mahse hetia lockdown an puan March 24, 2020 aṭang khan helpline phone chu a ri ta tak tak a... A bikin zirlai haw tum haw thei ta lo an chiai viau a ni. Zan khat phei chu Arunachal zirlai 100 chuangin min phone a, an mangang em em a. Police Nodal officer hovin puih dan kan ngaihtuah a. Nasa takin Northeast Solidarity-in a pui thei tiin kan chhuah ta uaih uaih mai a. An thlamuan phah ve khawp mai. 

Ei tur kan nei tawh lo, nizan pawh thingpui no khat nen zan kan riak, kar khat chu balhla chauh kan ei tawh, zikhlum hlangin chawhmeh dang tel miah loin kar 3 kan ei chu a rim pawh ka hnim thei tawh lo," tih vêl kha a ri tam ta hle a. 

Mi mangang, ei tur nei lo tih kha a tak takin kan hmu ṭan ta! March 27, 2020 ah chuan Captain Jyothi chuan buhfai kg 155 leh dal leh a behbawm min pe a, DGP Pu A.M. Prasad-a'n an Police motor min hmantir a, ration sem chu kan ṭan a ni ta der mai! Hemi ni hian kan Hmar leh Biate unauten chhuan an lo chham der mai a. Buhfai te kan va pe chu an lo ṭap per pur mai a ni. "Zanriah atan engnge kan chhum ang," tia lungngai taka indawm kun mekten kan thil sem an han dawng chu an lawm lutuk a, an biangah mittui a luang ta nguai nguai mai a. Chutiang zelin Ranglong te, Karbi, Mising, Tiwa, Garo, Khasi, Chakma, Bru, Debbarma, Naga, Manipur hnam hrang tam tak, Arunachal, Sikkim, tripura leh kan Mizote an tam ta lutuk a. 

Volunteer tih takah volunteer tur an lo pung ṭuam ṭuam mai a. Tichuan, car 4 leh two wheeler 4 vel chuan kan thawk chhuak ṭhin a. 

Mi tlawmngai hnenah chaw kan dil a, mi rilṭamte hnenah kan sem ve leh a. Kan volunteer te hi zan dar 12 velah te, zing lamah te an lo haw thei tlangpui. Bangalore khawpui a zau si a, kan mi leh sa te awmna hi a khawdai thei bawk si a, a bikin kan ṭanpuina mamawhtute hi chutiang hmuna cheng an tam zual. 

Kan Police Nodal officer ho chuan kan vir ta zak zak mai a. Nitin, March 27 aṭanga April 30 thleng hian ni 35 lai chaw kan sem a. Kan thil sem tawh hi buhfai kg  30500 leh a behbawm- dal, chini, tel, chi, purun, alu, sabon leh thil dang tam tak, mi inphalten min pek ang apiang a lo ni ta a. 

Keini Northeast Solidarity-in kan hma hi chu organisation dang zawngin an hma phak loh a ni tawp mai a ni! 

Tin, Northeast Helpline hi kum 9 laia upa a lo ni ve tawh a. Hmelhriattute an lo tam ve a, chuvang chuan min pan nasa ve bawk a. Boundary kan nei lo a, northeast mi tawh phawt chu kan theih angin kan ṭanpui ve tawp a. Kan hnena in-report mi 4800+ te hi kan chhut dan chuan hmun thuma ṭhena hmun khat 1/3 kan ni vel ang a, kei ni hian chaw sem hi ni 35 kan lo neihah hian mi 2875 chauh kan la sem a. Sem tur mangang au aw mi 1527 kan la nei a. Kan number lah hi darkar tinin a pung a, kan type laia report kan ring tawp zel. 

Hetiang zat zat chaw sem tur hi engtinnge kan neih zawk tih hi keini pawhin kan hrethiam bik lo. Mi rilru a inhawng em em a. Sum fai chuan ṭanpuina dawng lo tluk kan ni a, kan duh lo zawk bawk a ni. Min ṭanpuitute chu an rilrua a thawh anga thil lo lei turin kan ngen a, chu chu kan la khawm ta ṭhin a ni. 

Karnataka sorkar duhsakna hi chu a tlem lulai deuh. Mahse mimal hi an fel kan ti a, min ngaihsak ṭha viau in kan hria. Kan mamawhna hi a tam zozai ta lutuk erawh chu a hahthlak khawp mai. Helaia Christiante an che nep deuh kan ti a, min puihna chu sawi tur ting chu a awm. Mahse kohhran phei chu an che tlem niin kan hria a, mimal secular mind lam hi an fel phian zawk mai. Nula leh nu te min ngaihsaktute zingah an tam ber mai. 
Coronavirus hi tute pawhin kan hlauh leh kan ṭih em em a ni a. Hetiang boruak kara nitin ni khat pawh awl lova ni 35 kan tel ve thei hi ka lawm em em a. Kan boruak zet chu taksa chakna lam ai mahin rilru lam leh thlarau nun lam chakna kan mamawh a ni! Pathian kuta innghat chungin leh mi riltamte chaw pe turin kan thawkchhuak leh nge nge ṭhin a. Min lo ṭawngṭaipui 
ṭhin dawn nia.