Written by
Lalnunzira Chawngthu

DC Sawnchhuah kha Public Interest nge Politics Interest

Sawrkar inrelbawlna dan hnuaiah chuan a hnathawkte chu sawn theih (transferable) a ni tlangpui a. Group A officer chinte phei chu an awmna hmun ngaia rei taka an awm hi sawrkar kalphungah tihdan a ni ngai lo. Mipui rorelna ram kan nih avangin inthlan dawnah phei chuan sawrkar hnathawk officer, an awmna hmuna awm rei deuh tawhte chu Election Commission of India chuan a bikin DC leh SP te sawn tur a ti ṭhin a ni.

Tun hnaiah sawrkarin Mizoram Civil Service Officers 12 an awmna (posting) aṭangin a sawn chhuak hlawm a, chumi zingah chuan Champhai DC Pi Maria C.T. Zuali leh Kolasib DC Dr H. Lalthlangliana te sawn chhuah a nih chungchangah mipui thlirna leh kan politician bakah hemi kawnga lo inhnamhnawih tam tak te chuan kan sawi nasa in, mipuia hlawkna lak tuma lo buaipui ta chiam chiam pawh kan tam. Sawrkarin a sawn chhuah takte order a tih chhuahah (in the interest of public) tih kha ziahlan a ni a, sawrkar chuan ṭha tur nia a hriatah hma a la a, chutih rualin mipui sawi hlawh tak,Myanmar aṭanga Kuhva lak luhah rinthu a tam a, dan dik lo inphum ru nia hriatna a lian hle bawk.

Kuhva tawlh luttute leh a buai­puitute ziangah milian leh thil tithei tak kan CM hnimhnai tak te pawh inrawlh tel nia sawi te an awm ta bawk nen, Kuhva tawlh luhah hian danin a phal loh (smuggling goods) a tel ngei nia rinna te a tam viau mai bawk a ni.

Chuvang chuan he thil hi public interest a nih avang leh danin a phal loh thil a nih bawk avangin Champhai DC Pi Maria C.T. Zuali hian dan tlawh chhanin Myanmar aṭanga Kuhva lakluh leh phurh kual chu a khap ta a ni. Chutih rualin Kuhva ro mansa te pawh DC hriatpuina in zan thimtham hnuaiah hal a nih thu sawi a ni bawk a. A eng pawh chu lo ni ta sela kha Champhai DC-in khapna thuchhuah a siam hnu aṭang khan hemi kaihhnawiha a inrawlh leh sumdawngte chuan an ngaimawh hle ta mai a. Sawrkar hotu sang Chief Minister hnena DC chunga hmala tura ngenna lehkha te a lut hial ta reng a ni.

Hetianga boruak a awm chhoh mek laiin, sawrkar chuan MCS te transfer order a tih chhuah zingah Champhai DC chu a tel ta ngei mai si a, helai tak hian mipui ngaihven a nihna chu a tichiang zual ta a ni. Chutiang bawkin Kolasib lama DC Dr H. Lalthlangliana chu Assam nena kan ramri buai chungchanga a hnathawh dan leh hmalak danah thawk ṭha leh mipuite pawhin an fak nia a lan avangin sawn chhuah a ni ve chu hriatthiam har an tih thu tarlan a ni bawk.

Chutih mek laiin Political party pahnih; abikin Congress Party leh ZPM Party te chuan he thilah hian mipui lama thangṭhat lak tum niawm fahranin an lo Political Interest ve hle mai bawk a, an tihtur pawh a ni reng a ni. Amaherawh chu, Politics-a hetiang lam hawi issue a awm hian thudik ziktluak lova mipui rilru sukthlek kawih her tum a; Political party ten hmalak an ching hi thil ṭha lo tak mai a ni awm e. Sawkar dem ngawr ngawr emaw, sawrkar kha kan lamṭangte an nih loh avanga inbeih chiam chiam lam ai mahin, thil thlen dan fel lo nia kan hriat leh thudik zawk nia kan hriatte pholang mai ila a fuh zawk awm e. DC-te sawnchhuah an nih chungchanga TV channel pakhata party pathum MNF, Congress leh ZPM aiawhte ngaihdan sawihona an neihah khan, sawrkarina Champhai DC Pi Maria C.T Zuali chunga a hmalak danah amah venghimtu PSo pawh chhuhsak anga sawi awmte kha a nihna chiang zawka sawi lan a nih chuan, party anga kan lo interest tum pawh kha a lo dik lo tih kha a chiang mai a. Chutih laiin sawrkar fawng chelhtu lamin Champhai DC chunga an hmalak dan a sawiah khan, "Champhai DC-in Dan lova Kuhva hmanga sumdawngte a man hian, Sorkar hnuaia hnathawk a nihna ang takin Dan lova chet chingte Mizoram sorkar aiawhin a man a ni. Hei hi MNF Sorkar thiltih ṭhat dik tak a ni" a ti a.

Engpawh chu ni se, MCS 12 te transfer zinga Champhai leh Kolasib DC-te sawnchhuah an nihna bikah hian sawrkar hian mipui rilru hrereng chunga a ti a nih chuan a mawhphurhna pawh a la tlang ngam tur a ni a. Chutih mek laiin tute emaw mi duham leh ram hmangaihna thinlung pu lem lo a; mahni sahmim puarna ringawt zawnga dan dik loa chete en liam mai hi chu a fuh lo takzet a. Hemi venna kawngah hian kan sawrkar pawh hi ṭhangharh lehzualin mawhphurhna la ngam sawrkar langtlang (transparent & responsilbilty govenment) tia an auhla kha hrerengin hma la se a ṭha hle a ni. Tin social media kan hman danah, thil a thlenin kan sawi vul hluai a, kan thil tihah leh kan thlen chinah kan chiang mang lo em aw? Tute emaw zeldin thu ahte kan buai luai luai a, mi dem leh sawichhiatna na taka taka thehdarh kan ching a, hei hi hmasawnna ina a ken tel ṭha lo tak a ni awm e.

Kan ramin a tawn mek leh kan thlen chinah hian eng nge ka tih theih, eng mawhphurhna nge ka neih ve, kan ni tin eizawnna, sumdawnna, sawrkar hnathawhna hrang hrangah hian khua leh tui ṭha ka ni em? tih hi inzawt nawn fo ila, he ram tan hian fahrin manhla ni turin ṭan la sauh sauh zawk turin infuihphur tawn zawk ang u. Tunlai kan titi tam ber Myanmar aṭanga dan dik loa Kuhva tawlh luh leh DC pahnih te sawnchhuahah hian mipuiin hlawkna kan tel dawn nge, Politicial party in hlawkna an tel dawn em tih hi hunin a la hril ang chu.

- Lalnunzira Chawngthu