ZORAM ṬANG FAN FAN

Awm khawhar changin, kan ram hi ka han thlir ṭhin a, chhim leh hmarah leimin tum ang maiin, an khi ter tuar a, chhak leh thlang lah chuti bawk. M.Z.P. leh Y.M.A. hi awm lo se, a min huam tawh ang tih mai awl tak a ni, Zoram hian chhantu a mamawh e. Kan Aizawl khawpui han en ila, kan Home neihte an khat mup mup a, bus-ah han chuang ila, condom hmang rawh an lo ti leh bawk si. Hetiang reng reng tura khuanu duan kan ni bik lovang, a ni thei lo, a dik bawk lo.

Kristian ram lehkha thiam tamna ram kan lo ni bawk si a, a zahthlak lam mah mah zawk a ni. Hawh u, Zoram siam ṭha tur leh tungding turin thawkho ila, i ṭangtlang ang u,' an han tih lahin, a bak zawng leh a lehkhawn zawnga che thiam kan tam em em mai bawk si. Kan pute lahin a sa ṭha ṭha an chang a, an dul a kiar a, an puar thei chuang si lo.

Keini lah a buhchiar min pe a, kan la lawm zaw mah a, kan cher telh telh mai bawk si. Jacoba'n, Josepha pawisa leh thil nepnawia tham lungawi a tum ang mai khan, sum tlemte a min tham lungawi theih zel an tum a ni ber a. Hei hi nuchang, pachang tan chuan a runthlakin a zahthlak zawk a ni lawm ni? Hawh u, Josepha kha i hre reng ang u. Pu Denga khan, "an pek apiang la ula, in thinlung erawh hlan suh u," a ti ṭhin kha a ni a. Mahse, tunah chuan a tu leh fa ten, ‘sem’ an rawn tuipui ve leh ta. Thil hi a inher danglam thei mang e!

Tun ang zela kan kal chuan tih leh hunah chuan nuai 5-7-10 thleng pawn a kal chho lo ang tih tunge sawi thei? Kan pute lah hian an sawi duah hluah mai si a. Aw Zoram nuam, suihlung phang lo la, ṭhang leh tharten pheilai vawrin, Lalpa chakna hmangin kan bei zel dawn, hmelma doral tih hnan mai ila a ṭha zawk mai lo maw?

Pathian programme kan tih te pawh hi keini lamah chuan Party-in an thlang, an dawng nawn awlh awlh pawh an awm hlawm. Mahse, an kan chuanna kan hre lem lo. WRC-ah phei chuan vawi khat pawh lei chek lo dawng kuit ṭhak thei te pawh an awm. Mahse tunah chuan an hmang zo leh vek tawh a, a dawng leh dawng lote kan inang leh vek tawh. A zeuh zeuhin min pe a, a kalphung hi a dik lo a ni. Kalphung thar chu ni sela, awmzia a nei mahna le. Tun ang hi chuan kawngro a su lo a ni ber mai. A dawng leh dawng lovah inkar a siamin tual zal nun a tichhe bawk.

Zofate hian kum 60 chuang Politic kan lo buaipui ve tawh a, Mizo Union, P.C., M.N.F., Congress an lo sawrkar tawh bawk. Mahse, kuthnathawk, thingtlang lama chengte tan eng ual a ni lem lo, kan hnathawh dan a ngai reng a, kan thlai tharin man a man phah bawk lova, kan thlai ten Mizoram an pelh theih phah hek lo. Rate nei sa ila chuan Japan ram leh Israel te ang tho kan ni ang. Mizote hi kan thatchhe lo, sawhthing Kg khat Rs.30/- a nih meuh chuan hnathawkin an liam zova, khua hi a reh ṭhuap mai a ni. Nimahsela, kan sawhthing dah khawl (Sairang a mi) a ṭawih zo a, `kan chin tir a ni lova, a hralhna ngaihtuah sak kan ba lo,' tihte chu kan ṭawngkam ṭha hmuh leh dawn awm chhun a la ni leh ta lai a, a van­duai thlak hle a ni.

Aw Zoram lo ding chhuak la, i tan khua a tlai ang e. Sual leh at hnutiang chhawnin raltiang i kai ve ang, kan ti vawng vawng mai zawng a ni e. Zoram ṭang fan fan kan tih tlan a ngai a ni. Eng vang leh tu vang nge? Pathian nung ti ve lem lo te leh Pathian leh kan ram tan ti duh ve lem loten min lehpelh mai dawn chu le. "Hengho hian an kain mi chawimawi a, an thinlungin min hlat si," tih kha kan hre awm si a. Milem be zawk, state dang Chief Minister kan awt ngawih ngawih mai zawng a nih tak hi.

Zoram kalsiam dawn lo rengin maw, Aw Zoram min ngaidam rawh, tiin Nl Remkimi kan zaitir reng mai dawn em ni? Nge ni Daduhi'n, Thangleh thar ten pheilai vawrin, Lalpa chakna ringin, kan bei zel dawn hmelma doral,' a rawn ti leh mai zawk dawn le? Hawh u, Zoram a ruihhlo awm zawng zawng zinga ruihhlo hlauhawm ber mai Party ruihhlo hi i theh chhuak daih ang u. Zoram tharah, lungrualna hi ram leh hnam tan himna kulhpui ber a lo ni e, tiin Nehemia kan ruai ang a, Zoram Jerusalem kulh chim rim rem te, kawngkhar kangte hi kan tungding leh ang a. India ram state dangte chungah kan la awmin kan ram hausakna zar kan la zo thei ngei ang. Beidawng mai lovin tuna Chief Minister leh MLA te aia ṭha zawk Mizo nu hrin an la tam lutuk tlat.

Politics avang ni lova Pathian thu avanga ram veitu­ten kan ram hi hruai tawh zawk rawh se. Pi pu tena an sah zauh sa kan ram zimte hi humhim tlat ila. Kan sakruang Mizoram tan titute, sappui tawna tlawm ngai lo, Ropuiliani nei hnam kan ni alawm. `Ka mite chu khawvel hmun tinah darh mahsela, ka hruai khawm leh ang,' titu chuan a hruai khawm leh a, Trump-a’n Jerusalem Israel-te khawpuiah a puang kan tih mek lai hian an aia thar leh ṭha zawka inchhal kan ni lawm ni? Saiip puan sin a, chung lam au mite chawlh a thiang lova, Zoram thar tlangaututen a thling bawhawk a thusawi a hun e. ‘Chhunah hian leng rawh u, thimin a nan dawn the u hi' a ti si a.

A tawp berah chuan, Esau­va'n a dikna chanvo, a fa u nihna, chaw vawi khat eia a hralh hnuah chuan, "Aw ka pa mal min sawm ve lul rawh, malsawmna pakhat chauh a mi i neih" tia a ṭap tlawk tlawk ang kha kan ni palh ang e. K.S. kan ti, fawr kan ti, mahni nihna hralh ve ve enge a danglamna? Hetiang mite hi chunglamin a ordain/ hriak a thih a rinawm lo. Esauva-ah hian a chiang mai. Tv Sailova hla angin, `Zoram ṭang fan fan' ti ṭheuh ang u. Tin, mitin hnenah i hming lo zahawm rawh se, i ram ropui takin lo thleng zel rawh se.

- C.Laltlanthanga Kanghmun