Ram hmelma pathumte

Zoram dinhmun en hian mi pangngai tan lungawina chi a ni lo. Tun aia dinhmun ropui zawka awm thei kan ni chiang. Chu dinhmuna min hlangkai thei lote chu ram hruaitu politician-te chauh hi an ni bik lo. Mahni pawh i infiah ṭheuh ang u.

1. Mahni inhralh ṭhin: Nawh­chizuar hian sum a ma­mawh avangin a inhralh ṭhin. Mi ṭhenkhat chuan an rilru puthmang a dik loh avangin an inhralh thung. Kum nga chhung atan Cheng nuai khata inhralh phal an awm ṭeuh. Silpouline te, gas bur hnih khat te, buh phurhsak te, zu um hnih khat te leh meizial man vel tea inhralh mai duh te hi ram hmelma chu an ni. Tuikukho bulah chuan eng ang pawn heng thu hi sawi ila, a tawpah chuan, “Pawisa pek chuan vote ang,” an ti tho. Tuikuk pathian siam theih loh ang kan awm ta nual. Dan siamtu turte lak aṭanga inthlan dawn hnaih a nih vanga eng emaw beisei ru ve tlatte hi ram hmelma chu an ni. Ram hruaitute min hruai dik loh vang chu a ni ngei mai. Mahse, insiam ṭhatsan daih ila. Pawisa leh eng emaw i dawn vanga lei theiha ngaitu che hian a hmusit che, nawhchizuar ang lekah a ngai che. Chutiang tih tum an awm chuan an thil pek chu la hmak la, vote loh phah daih rawh. Chung politician-te chu mipui hian kan bum let an ngai tawh.

2. Therhlo beiseia party-a tel: Khawi party-ah mah ka la tel lo, politics lakah ka la fihlim tihte hi inchhuan nan hman ngawt chi a ni lo. Kawngpui a chhiat chuan i tuar ve tho. Politics kalsual nghawng lakah i him bik lo. Party-ah hian tel rawh. Politics hi ngaihven rawh. I tel chhan erawh thianghlim teh se. YMA leh kohhran

ṭhalaia i tel hian hlawkna leh sum leh pai i beisei lo, mahni insengso zawk hialin i tel ṭhin. Chu rilru pu chuan party-ah hian i tel em? I party tel chhan chu i chhungkua leh i pumpui hmakhaw ngaih vang a ni em? He party thil tum hi a ṭha, tihlawhtling turin an hruaitute hi ka ring tawk tihte hi kan tel chhan ni se. Chu mi ti thei tur chuan he party hi ka sum leh pai, hun leh tha seng meuhin ka pui ang tih rilru puin i tel em? An ṭha lo tih i hriat hnuah pawh contrac leh therhlo eng ilo i beisei let vanga party mi i nih chuan ram hmelma chu nangmah hi i ni. Mi dang puh suh. Miten hre lo che mah se, ram neitu Lalpa hian nang leh i thlahte hi a la khinglet ang che u.

3. Tu mah ring lo: Kohhran pakhat ṭhalai member 2000 velah hian ruih ngawl vei hi an tam lo. Rukruk ching hi an tam lo. A ṭha lam hi an tam zawk. A chhe lam thawm a ring mai mai a ni. Politician leh officer zawng zawng eiru duh anga kan hmuh lai hian mi dik tak tak an la inphum ṭeuh a sin. Kan ram ṭhalaite hi thatchhia leh awm mai mai anga kan hmuh lai hian mi taima, Pathian

ṭih, baal hmaa la ṭhingṭhi ngai lo leh la fawp ngai lo an la tam mai. Mahni awm hmun

aṭanga “Tu mah ka ring zo lo, an eiru ve tho vang,” lo tih chiam chiam hi politics dik lo nghawng chhuah, rilru tlabal tihna a ni ngai. Kan ramah hian officer ṭha, dikna ṭan tlat mi te, rawngbawltu, Pathian

ṭih tlat mi te an la ther fur a sin. Mi (politician) hluia beidawng bawk, mi thara beidawng sa bawk i ni em? A nih leh beidawng tur khawp hian kan ram dam nan engtiang taka nasain nge i lo pen chhuah ve tawh. A enga mah hmaa tu mah rin lohna hi mahni rilru puthmang dik lohzia aupuina mai mai a ni. Ram hmelma i lo ni reng thei. Lerh chuan mi dang hi ler ve turah an ngai. Mi dik lo chuan mi dang hi dik lo ve turah an ngai. Tu mah ring zo lo hi tu man an ring bik lo mai thei che.

I vote hralh tawh suh. Mi ṭha nia i hriat chu pui mai la. I chhawr theih tur a nih vanga i ṭan tlat ṭhin party hian kan ram hi hma an sawnpui em? Mahni tapchhak zawla mi zawng zawng lo dah zero ve ngawt hi khawtlang leh ram tana mi ṭangkai tak an vang viau. Chuvangin, ram hmelma ni tur hian pawi lian tak khawih vak kher a ngai lo. Mahni awm hmunah ram tichhetute zinga mi, ram hmelma a nih theih reng.

- Lalmuanzova Khiangte, Lunglei