Tunge i vote dawn?
Hmarchhak kilkhawra awm kan ni a, kan mamawh hmasa ber chu kawngpui ṭha, khaw tin paltlang tur a ni. Thingtlang kilkhawr ber pawn inkal pawhna ṭha tak an neih a pawimawh hle. Ei leh barah pawh kan intodelh lo a, chuvang chuan agriculture lam pawh kan tih chak a ngai.
Industry, factory etc. han tih tham kan la nei lo a, hengah te pawh hian ṭan la thei tur kan mamawh. Thil siamna lian tham kan neih chuan hnathawh tur a lo pung ang a, employment problem kan neih mek a ti ziaawm sawt dawn a ni.
Factory din tak tak tur hian power kan neih ṭhat a ṭul a, tunah erawh kan dinhmun a la ṭha lo hle. Power kan neih ṭhat chuan rawmaterial tur lam pawh kan ramah hian a harsa lo turah ngai ila. Industry, factory te kan han neih chuan thiamna bik neite tan chona a awm ang a, mahni ram chhung ngei-ah hna an thawk suau suau ang a, zirlaite tan pawh subject Mizorama hmanna awm vak lo ṭhin zir an phur ve tawh viau dawn a ni.
Party duh zawng thlang rawh le - Political party ṭha kan nei nual mai - MNF, Congress, ZPM, Prism leh BJP te kan nei. ZPM hi a thar a ni a, Zoram People`s Movement tihna a ni. ZNP, MPC leh ZEM etc. inchhung khawm an ni, tun ṭum inthlan hi an vawi khat tel ve na tur a ni. Hriat chian duh chuan an party policy leh manifesto-te en la, chanchinbu, TV leh an office aṭang te in.
MNF party hi tun hma chuan dan pawna awm ṭhin an ni a, kum 1986 khan India nen inremna neiin political party pangngai angin an lo awm ve leh a ni. Founder hi Pu Laldenga(L) a ni a, tuna an hruaitu ber chu Pu Zoramthanga a ni.
Tun hnaiah term thum an sawrkar tawh a, term khat erawh a tluantling lo a ni. An policy leh manifesto-te i hriat chian duh chuan an office-ah emaw awlsam takin hmuh theih a ni. Congress party hi rorel lai an ni a, an term hnihna an hmang mek a. National party an ni a, helaia an hruaitu ber chu Pu Lalthanhawla a ni. Sawrkarna hi an chang zauh zauh reng tawh a, an ṭhat leh ṭhat loh chu kan tun dinhmun aṭang hian a hriat theih ang.
Candidate duh zawng thlang rawh - Party tin aṭangin candidate ṭha thei ang ber in bialah an rawn dah dawn. Candidate turte hi party hruaituten bukna chi hrang hrang hmangin an han buk a, chuta ṭha ber chu an dah ta ṭhin a ni. Hetih lai hian mi hmingṭha leh fel, party lam bik nei lo, independent candidate-te hi an awm ve zauh zauh bawk.
Ṭhenkhat chu lalna leh thuneihna an han chan a, Pathian leh mipuite theihngilh ta mai, mahni tana in haivur mai an awm ve bawk. A theih phawt chuan an chanchin kan hriat chian, eng kohhran pawh nise, mize thlak thlak lem lo an ṭha a, zu in mi phei chu tih loh tawp tur. Lehkhathiam tak te hi ni thei se, khawtlangah emaw experience nei, arkhawthim dai lutuk lo tur ni thei se. Lehkhathiam vak lo an nih pawhin mi hming ṭha, taima, sawi kai lo ni thei se.
Thutlukna dik siam dan - Kal paha ngaihtuah chawp lo in, ngun takin kan ngaihtuah lawk tur a ni. No. 2/1, emaw Rs 400/ 500/- a in lei tir tih vel pawh kha a dik lo hle, dan kalh a ni. Candidate-te kan buk kual tur a ni. Leh lamah chuan he mite hi an ṭha viau a, mahse, min rawn campaign ve ngai miah lo, bel chhung sa min ti deuh nge maw ni dawn le.
Han thlang tling ta ila ram tan a thawh hlawk thei ang em, a ni hi chu an policy leh manifesto-te hi ka duh zawng tak a ni, ka vote dawn e, han tih ang chi te. A tawp berah chuan thutlukna dik leh ṭha kan neih theih nan, vawi khat mai ni lo, Pathian rawn nachang hria ang u.
Ram hian hmangaihtu tak tak a mamawh a, a nih loh chuan kan ral riai riai mai dawn. Nakin lawkah chuan loh theih lohin hnam dangten min la awpbet mai dawn. Ram mipuite kan harh a hun ta. Ei leh barah kan intodelh vat a ngai a, thawn chhuah tham nei turin kan loneitute tha kan tih chak a ngai bawk. Industry, factory lian tham din turin mithiam kan mamawh a, zirlaite cho phur thei tur sawrkar kan mamawh ta. Han zir han zir kual la, tu ber nge ṭha dawn le, tunge i vote dawn?
- Lalchhandama Colney