FAHRAHTE FAIREL HIAL PAWH KAN HMU TAI TA EM NI?
Social media lama thu vawrh darh Sorkarah fahrahte an mangang! tih thu khan, sorkar ngeng a chhun zo lo nia an ngaih vang nge ni? Kei tehlul henah hian fahrahte enkawltu, ka hmelhriat pawh ni lo hnen aṭangin, message ka dawng nawlh mai a, uar zawka auchhuahpui tura min ngenna a ni ber. Kei ve tehlul hian ka uar thiam bik bawk si lo.
Social media-a an thu sawi chu a dik vek an ti a, la hre ve lo kan awm takin, a nih dan ang angin ka lo dah chhuak ang e.
"Kum 2021 June ni 6 khan an mangan thu hi ka auchhuahpui tawh a, khatih lai khan Central aṭanga naupang hnuchham enkawlna, Home-ten ṭanpuina an dawn ṭhin kha kum khat dawn State Sorkarin a tih khawtlai sak a, an buai hle a ni. Tunah a ngai bawk!
Fahrah enkawlna chu...
Mizoramah hian hetiang Home hi 25 vel bawr a awm. Hetiang lam veituten an neih bik em em vang pawh a ni bik lo, a ṭhen chuan a ṭulna hriain Loan te la in an din bawk a ni. Sorkarah dan anga in ziak lutin Central aṭangin ṭanpuina pawh state sorkar kaltlangin an dawng ve ṭhin a ni. Hri leng vangin an ni pawh buai a zual ta a ni e.
Central aṭanga ṭanpuina an dawn hi thla 4 dan (quarterly) in an dawng ve ṭhin a, ṭanpuina chu Home neituten Fund dawn tur zat aṭangin 10% tumin a bak 90% chu Central-in a tum sak ṭhin a, naupang pakhat tan thlatin Rs. 2160 dawng ang an ni. State Sorkara Social Welfare Department kal tlangin bei tham te chu an la ve ṭhin. State Sorkar tan hian insensona hranpa viau a awm lo maithei e.
Fahrah leh enkawltu manganna
July 2020 aṭang khan Central aṭanga an sum hmuh tur chu State sorkar aṭangin an dawng mumal ta lova, kum khat dawn chu an kal naw naw hlawm a. CM te, Finance Commissioner te hmu in sa ṭah chhuak pek ang maiin an dawng leh phauh ṭhin a, tunah thla 10 zet mai an dawng leh thei ta lo!
Kum 2021 April thla aṭanga kum 2022 January thla thleng fund an dawng lo leh mek tawh a, Home lam enkawltute hriat danin central aṭang chuan release a nih tawh thu hriat a ni a, State sorkar hian thla 10 teh meuh fahrahte chanpual a hrêk sak a tih theih ang. District hrang hranga Home neitute, Kohhran din home te pawh an mangang leh hle tawh.
Home-ah hian Superintendent, Councellor, Nurse aṭanga Cook etc thlengin thawktu an awm ve bawk si, an fund dawn tur ang dawng bawk si lo tan hi chuan manganthlak tak tur a ni tawh. Hnuchham rilṭamten an en kar reng mai dawn si a. Electric Bill leh tui Bill neuh neuh nen, zing, chhun, tlai ei in an mamawh reng dan chhût phei chuan thla 10 lai mai Fund dawng leh tawh lo hi an tal buai hle tawh hlawm ngei ang.
Tlipna...
Home enkawltu tam tak chuan an hnuchham enkawlte nen Secretariat kawta chawngheia an dinhmun puanchhuah an duh hial tawh a ni.
Hetiang hi hnuchham enkawlna lamin tun dinhmuna an hun tawn mek a ni tih hria ila, an dinhmun hriat sakin mimal leh pawl anga kan hmuh phak chinah luangchhuak thei kan awm chuan a lawmawm ngawt ang. Sorkar pawhin an harsatna hi hriatsak ngawt lovin fahrah/ hnuchham chanpual hi kan kut zâlah a awm a nih ngai chuan chunglam hre renga hmalak sak a ṭha ngawt mai.
Keini leh sorkar, naupang hnuchhamten min au e!
(https://www.facebook.com/group...)
He thu hi Social media-a thu theh darh chu a ni.
Kan retheihna hi a lo ril viau em ni?
A chunga thusawi khi a dik a nih chuan, Covid hrileng avanga kan retheihna hi a lo ril viau a ni awm e a tih theih. Hnuchhamte fairel bel hial pawh kan zen tawm duh ta tihna em ni ang? Kei chuan heti em em chu ka ring phal lo, Central aṭanga tanpuina lo kal chu, kawng lakah ngaihthah vang emaw, sum sem chhuah tur zinga mangnghilh zingah a tel palh a nih rinsak chi zawk a ni em? Mahse vawi hnih khat mai a ni bawk si lo!
Chutiang ni lo a, fahrahte fairel hial pawh zen ṭawm ngai khawpa rethei kan nih phei chuan, kan dinhmun chhiatna ruam ata min khai chhuak leh turin chung Pathian hnenah ngaihdam dilin, ram pum huap ṭawngṭai rual hial rawt tlak a ni tawh lo maw?
Kan hotute hian kan dinhmun dik tak rawn pho lang sela, fahrahte mangang au rawl pawh, a hnem dan rawn zawng vat vat se a va duhawm ve aw.
- Lalrinliana Colney