Written by
Engkima Coney Editor
Rengkhawpui news

RAM LEH HNAM TAN KA TI LEH PÊK THIN ANG

Burma aṭanga Kuhva rahro lâkluh sumdawnna avanga kan rama a ngawng hrang hrang leh kan ram a harsatna/ buaina lo thleng mek leh thleng tur chûngchang hi ka sawi/ziak ngun ve tawhin ka sawi/ ziak rih tawh lo ang ka ti zet a. Amaherawhchu ziak/ sawi leh a ṭul ṭhin hi lo hmumawh deuh kan awm a nih pawhin lo en kan rih mai turin ka duh che u a ni.

He thil hian zoram mipui inhnialna nasa tak a siamin keini journalist te zingah ngei pawh anmahni leh sorkar chhan ti tiha engnge pawi vak, dan lova sumdawnna pakhat ve mai a ni a, kuhva bik hi engnge kan sawi viau bik a ṭul ami ti pâwl leh sum kan hmuhna ṭha tak anga ngai deuh pawh kan awm niin alang a ni.

Mi pangngai leh dikna duh in ti tam tak zingah pawhin he thil ngawng hmu thiam lo leh kan ram a eichhiat mekna hmu thei lo/ duh lo tlat kan awm tih pawh a hriat a ni. He thil avânga thil awm ang ve tak tak sual dang leh dan phal loh te sawi kai a, Dan anga thlir in ti si a, Dan ang lova thil tih ṭawmpui deuh tlat te pawh kan awm niin a hriat.

Engpawhnise kha lam chu dah ṭha in ka rilru in ka vei em em pakhat chu hmanni khan Vanglaini article-ah rawn ziahlan a ni a, kan Chief Secretary chhuak ta, Pu Lalnunmawia Chuaungo-in he sumdawnna in a ngawng theih tur chungchang a sawi kha a ni. Hemi chûngchang hi ram leh hnamin kawng dik an zawh theihna tur a nih tak mialin ka han tuihnih ve leh hlek teh ang.

Eng nge kan Chief Secretary-in a sawi?

Mizoram sorkar a sor­kar hnathawk zawng zawngte hotu ber, kan Chief Secretary chhuak ta, Pu Lalnunmawia Chuau­ngo chuan he kuhva rahro sumdawnna chung changah hian hetiang hian a lo sawi tawh a:-

"Hei tak hi kan hmuṭhelh ang tih a hlauhawm takzet. Smuggler te hi sawrkar hotute sum leh paia tlawn lungawitu nih reng hi an tum dawn lo. Sawrkar a hnarkaitute zingah thurualpui an nei der tawh tawh a nih loh pawhin an nei thuai ang. Mahse an hausakna hmanga direct-a roreltu nih hi an la rawn tum dawn a, kan MLA leh Minister te an rawn nih hunah chuan kan awm dan tur hi suangtuah ngam pawh a ni love. Khawvel hmun dangah pawh chiang taka hmuh theih chu dan phalloh thila hausak hle theihna khawpa inhnamhnawih te hian an pawisa (ill gotten wealth) te hi legitimate business ah invest in, charity leh pawl hrang hrang leh khaw­tlangah donation lian tham tak tak te pe in mi fel leh ṭha angin an lan theih phah ṭhin. Real estate/ ram leh charity-ah sum tam tak an invest ṭhin. Tin an illegal activities phenah hian intundin nana hmang chhungkaw ṭhahem fe an awm ṭhin. He kawng hi kuhva smuggling activities hian a rawn zawh thui ve viau tawh niin a lang," tiin.

Hei hi ama ziah dik tak a nih thu Vanglaini chhuak a article-ah khan a rawn sawi chiang ta bawk a ni.

A phena thu inthup pawi tak si chu...

He thil hi ngun taka ngaihtuah chuan a thil sawi phenah hian thil inthup tam tak awmin hetianga sorkar hnathawkte an dinhmun hrechiangtu ber leh lu berin sawi tur a neih chuan, he sumdâwnna hian kan ram rorelna leh sorkar hnathawk lian tak takteah hnu hma a neiin, he sumdawnna hmanga sum ngah tak tak tawhte hian he sorkarah leh sorkar Officer lian tak takah te hian thuneihna sang tak an nei tawh tih a chiang a ni.

He thil lan chianna chu he sumdawnna avanga hamṭhatna tlêm tê lo hmu ve Truck leh a load veltu mai maiten Champhai DC sawn tûra thuchhuah an siam hnu lawkah, DC sawnna order hi sorkarin a tichhuak nghal a nih kha. Hei hi Champhai All NGO tan chuan rilru natthlâk loh theih loh a ni. A hma lâwkin an DC sawn lo tura an duh thu thuchhuah an siam a. Chumi hnu lawkah hêng sumdâwnna ṭantu pâwl tlem tein DC sawn tûra an tihna avâng mai ni awm taka DC an sawn nghal kha kan sorkar hian a ṭan lam a tihchianzia lanna a ni a. Mi dik lo zawk leh Dan lova sumdâwngte ṭantu anga an lang ringawt pawh hi sorkar hi paihthlakna tham a ni tawh awm e.

Eng nge a nghawng zêl tur chu?

Kan Chief Secretary lo sawi ang hian he sumdâwnna hian ram danga Dan lo leh phal loh thila sumdâwnna lian tak tak khawih/tiṭhintute'n hma an lo lak ṭhin tawh angin, he kuhva sumdawnna titute pawh hian an sum hmangin mipuite an lama an ṭan theihna tûrin thil ṭha ni ve awm tak tak tiin, khaw ṭhenkhatah an mamawhte tihsakin khawtlang hruaitute an lam ṭangah an siam a, suma an lei theih pâwl hruaitute leh khawtlanga mi langsârte an lei zêl bawk a. Hetianga an kal dan chu hman deuh lawkah Vairengteah pawh hian chiang takin kan hmuh tawh kha.

Hetiang hian hma lain kan ramah ngei pawh a tira kan sawi tawh ang khân anmahni ṭan tûrin mi tam tak an sum hmangin an tilungawi tawhi a. Tûnah anmahni ṭan vetu intite lo au chhuak vein inhnialna lian tak an siam ta a, keini journalist te zingah ngei pawh ngaihdan inang lo tak tak kan awm phah ta vak a ni. Hetianga hma an lâk zêl avâng hian kan sawiho ram, sum ngah ngah roreltu/thuneitua insiamna ram hi kan hlat tawh lo hle a ni.

Heng Dan lova sumdâwngtute leh inla hausa tawhte hian nakin lawkah chuan kan rama roreltute hi suma vawm reng lovin roreltuah insiam an la tum ngei dâwn a ni. Heng an sum hmang hian mipuite min leiin kan ram hi an duh dana min hruai hunah zet chuan he ramah hian Mizo fate hi thisen kan la inchhuah tawnin, midikte nekchepin an la awm dâwn tih hi thil lang chiang sa reng a ni.

Khawi ram leh sorkar pawh eng vanga lo tluchhe ṭhin nge tia history kan enlet chuan a ram roreltute leh mipuite corrupt nasat lutuk vang leh nawmchenna an uar lutuk vang te, Dan rorelna dikin awmzia a neih loh ṭhin vangte a ni fo. Chutiang chiah chuan kan ramah pawh sum thianghlim lo itnain ram roreltu leh official mi ṭhenkhat eichhe mekin, mipuite ngei pawh he sum thianghlim lo itna hian thuk takin kan thinlungah hmun a chang tawh a. Kan ram hi mi dik lo leh hlemhle, mi duhamte kutah a tlu lût ṭan mek a ni. He sumdâwnna avâng hian Sum kan lo hmuh phahin hmasawn tam tak kan lo neih phah ve a lâwm tia kan lo la ṭang ve tlat a nih chuan he ram chhiatnaah hian a mawhphurhtute zînga mi kan ni ve ngei dâwn a ni tih hi i hria ang u.

"Ram chu ka tihchhiat loh nân an zing ata dai theu tûr leh ram chhana ka hmaa ṭang tûr mi ka zawng a, ka hmu si lo va". - Ezekiela 22:30

- Engkima Coney Editor, Rengkhawpui news