Aikal lak
Tukin chu ka rilruah, 'Ai kal (substitute) lak leh mizoram Sorkar hnathawk hlawh' hi a lang tlat mai a, ṭhahnem ngaih luatah kan rawn ziak na ta deuh a nih pawhin mimal ni loin a kalhmang (principle, system) dik lohzia leh tih loh tur Dan phal loh a nih dan hi in hrilh hriat leh tih reng chi ni loin Pathian leh kan ram tan tihtawp nghal a hun tawhzia leh moral corruption, inti kristian leh Mizoram hmangaihtu dik tak, Politician/ Govt. Servant tan sual puitling a nihzia in hrilhna a ni zawk tih hi min lo hriat sak dawn nia.
A hmasa berin mi tak tak leh ram changkangin aikal an la ngai lo.
1) Sokar hnathawk All India Services (IAS, IPS, IFS) te, Central Services (IRS, IA&AS, Indian Postal Service, IRTS (Indian railway traffic service,) IOFS etc
Category 2) MCS leh MPS, M SFS (Mizoram state forest service)MSF&AS etc Mizoram state Services hrang hrang, LDA/ LDC aṭanga Secretary thleng kaisang theiho (state dangin an neih duh zen zen loh) te hian aikal an lak kan hre lo maithei.
All India Services leh Central Services (Direct leh Promotee eg MCS to IAS, MPS toIPS) te pawh hi ngaih pawlh loin an pawimawhna leh India sorkarin Posting & Transfer etc a kalpui dan (principle/system) tlangpuite hi kan state CM leh Cabinet Minister-te pawh hian zirin hria se, All India Services Class 1 Category leh Central Services class 2 Categoryte State Services hrang hrangte pawh hi hre chiangin sawi pawlh lo tawh teh u.
Direct All India Services Category 1 leh Central Services class 2 leh State Services MCS, MPS etcte hi an nihna (position & category) te hi sang hlei/ hlu hlei tak a nia. Khing kan sawi tak VIP leh Officer puitlingte hian aikal lak hi dan kalh a ni tih an hriat chian em avangin aikal an la ngai lo. Tin, CM leh Ministers, MLA leh party Workers takngial pawh hian aikal an la ngai lo.
Ka hriat sual loh chuan Pu Lal Thanhawlla, pa ṭha leh mite harsatna hriatthiamna ngah CM aṭang khan Sokar hna thawk a bikin zirtirtu zawng zawng deuhthaw leh Medical lamah nurse leh an hnuai lam IV grade thlengin, Secretariat-ah pawh officer tih loh an hnuai lam ho hian aikal lak hi an zak lo mai ni loin an intihhmuh zo vek emaw tih turin an ching ta khawp mai.
Sokar hna thawkho hian kut hnathawktute ang hian inthlahdah loin, hun vawn dik loh pawizia leh aikal lak phei hi chu a Kristan lo, dan kalh leh Pathian leh sorkar, mipui pawi khawihna sual (sin & corruption) tenawm tak a ni tih hriain sim hmak tawh teh u.
Tuna kan C M pu Zoramthanga phei hi chu Pu Lalthanhawlla aia ṭhiante (Cabinet, ruling MLA) leh smuggler thleng pawha mitmei veng, mi ṭha, sapin good man an tih ang leh mitmei ven thiam tak ni mahse, bi chu ni, ni lo chu ni lo, dik tak leh huaisen taka rorel turin ka duhsakna ka hlanin ka ṭawngṭaisakna lipui (main theme) a ni e.
A ṭul chuan an hming leh thawhna kan la tarlang leh dawn nia.
- HF Rohlupuia, Human Right Activist &Freelance Journalist