Written by
- Lalrozara
TANGKHANGTE LO HAW SE- MAHSE !?
"Tangkhangte hi an khawngaihthlak tawh em mai, lo haw se,” in ti kam ṭha ve bawk a. Kawi leh lam midang zingah erawh, "Kan fimkhur hle a ngai, tunah kan la hima, tumah lo haw rihlo se," i ti leh si a. Lo haw hi a chakawm a, a chakawm loh bawk a nia.
Ni 53 Lockdown chhung hian zirna in zawng zawng khar, Agricultural tih loh chu Economic khawih chetna zawng zawng khar a ni. He mi chhungah hian Mizo zirlai, Mizo hnathawk tangkhang an tam a, damlo leh zin mek kan ṭhahnem bawk a.
Khawvel dâp hripui lêng a nih vangin Pandemic a ni a, inkaichhawn hri Epidemic tih a ni. Leilung pian tirh aṭangin khawvelah hetianga mihringte himna zawnga mahni rama tlanchhiat Exodus haw tam hun hi a awm lovang. Mizote chu uihûm lek kan ni zawk.
Kum 1400 liam tawh, Muslim Zawlnei Mohamed zitirna chuan "Hripui lenna ramah va lut suh, I awmna rama hripui a len chuan hmun dangah kalsawn suh," a ti a. He mi thurin behchhan hian Nagaland Muslim ho chuan an fate, an chhungte lo haw lo turin thuchhuah an siam. Mahse, khawvel, India ram pum, state zawng zawng Exodus a ni tlat si a.
Central sawrkar hian state hnenah, "He ti zat hian hripui do rawh u," tiin Grant hran a siam lo. Mahse, 2020 -21 Central Schemes mirethei dawmkanna reng reng chu a rawn pe nghal zung zung a, Disaster Management lama state chanvo tur pawh hlawm lianin a pe hlawm a. State-te tan Tax Devolution & Deficit Grants pawh a pe chhuak nghal a. NEC aṭang pawhin April thla tir khan Rs 3 crore a sanctioned nghal a. State in dil belh bik emaw lam ni lovin, state chhungah mipui nghawng buai lo zawnga sum zawn a ngai, chuvanga zu dawr pawh hawng an ni.
PM Modiji sawrkar tan hian Feb 10 - March 24 chhung khan ram chhung mihring Exodus hun a awm. Trump lo kal buaiin kan buai a, Madhya Pradesh Congress CM Kamal Nath paihthlak buaiin kan buai leh a. Mizoram State pawh Budget Session Feb 14 - March 4 kan rorel thu leh hlate kha han bihlet ila, buh leh bal double-a thar chhuahte kha kum 2030 kan tinzawn daih a, chu chu tun atan pawh hnaih a ṭul ta em em a ni. Lockdown tulna hi lo thleng thut a ni lo, kan inbuatsaih loh em vanga min barakhaih ta a ni ber.
State ṭhenawm Guwahati, Shillong, Tripura leh Manipur atangin mahni sensoin an lo haw a. Jharkhand leh Tamil Nadu sawrkar sensoin an lo haw leh a. Lo hawte Quarantine senso nitin Rs 300/- rate ah harsa kan ti a. Hri rawn kai haw kan awm palh ang tih kan hlau hle, a pawm naawm. Sawrkar lahin thla li (4) dawn inbuatsaihna awm tawh chhungin Damlo 7/8 vel chiah enkawl theihna kan neih thu an sawi a. Medical lama kan inbuatsaihna a va la chaurau ve le!?
Covid 19 hi khawvel leh India aṭangin kan umbo mai thei dawn lo, TB, Malaria-te angin a cham ve reng dawn an ti a, a damdawi hmuh chhuah vat a ṭul a ni ber, lo hlauh khurh dur dur ringawtin awmzia a nei thui lovang. India tan Lockdown pawhsei emaw hlih aia pawimawh chu mitinte eizawnna chhunga hna pangngai chhunzawma hnathawh Economic Activities vir tir vat vat a ni. Chu chuan lirthei hrang hrang bus, rel, thlawhna, lawng services pangngai a rawn ken nghal thuai a rinawm. Covid 19 hi pal luih ngawt loh chuan do a harsa a nih hi.
Covid 19 a awm reng tih hre chunga New Works Culture, New Life Movement, New Social & Community Movements thlak nghal hlawk a pawimawh ta a. Chumi kaihhruaina Dan chu Mizo ngei mithiamten rang taka an buatsaih nghal a ngai.