Written by
- Mesaka Putea

HRIPUI AVANGIN KAN DAM LO!

Hri a lên tur thu Bible-ah kan hmu a, khawvel a tawp dâwn tawh em tih erawh chu tu mahin kan hre lo, Pa chiahin a hria. He hripui avang hian ram a dam lo a, rilru a dam lo a, sum leh pai dinhmun thlengin a dam lo a, kan chi-ai a ni! 

WHO meuh pawh­in he hripui hian kan chenna khawvel hi a chhuahsan dâwn em tih an hre phâk lo - khaw­vel a dam lo a ni! 

Chu dam lohna chuan kawng hrang hrangin nghawng ṭha lo tak tak a nei zel a, eng anga nasain nge hlet a la chhuah zel dâwn hriat a ni lo. Kan ram sum leh pai dinhmun Pa chauhin a hriat avangin, social media lam pawh a nghawng nasa hle tih print media lamah kan lo hmu ve a, a ãwm lo lem lo. 

State CM ve riang ruang finance  fawng chelhtu ni bawk tán chuan hriat ngei ngei tura ngaih a hre duh tlat lo nia ngaih theiha thil a awm hi a mak a, sawi zui a hlawh lo thei lo ve bawk a ni. Khawvel dam lohna hi tih dam niin, kum 2023-ah eng angin nge nghawng a neih dâwn tih pawh Pa chauhin a hria. 

Hripui hlauhawm laka inven dân awm­chhun kan hre tawh. Khaw chhung leh ram ri-a râl vengtute fakawmzia kan hai lo. He hripuiin Mizote nun ze mawi inthup a lan chhuahtir ang chiah hian, kan ze chhe lam pawh a lan chiantir em em a ni. Kan right hre em emtu, kan duty lam hre duh leh miah lote nen lam min hrut rual purh a. Dân lo pawimawhzia te, chu dân pawimawh tak chu kan zawm peih leh si lohzia te kan hre vek a. Pathian hming lam chunga thil tih a nih tawh chuan, dân chunga lêng emaw inti ta tlatte pawh awm palh theih ve tho a lo ni.

A enga pawh chu lo ni sela, Covid-19 hripui avanga dam lohna hrang hrang tawk mêk kan nih laiin, 'kan lo ziah ṭhin dân chuan' tih hripui avanga dam thei miah lo (dam thei miah lo?) kan awm ve mêk bawk. 

'Hming (noun) reng reng chu ziah zawm vek zel tur' tih thu, kum 1990 hma lama kan lo inzirtir ṭhin dân kha, kum za bi 20-naah tawh pawh lo la pawm nghet bur tlem azawng kan la awm a ni awm e. 

Hripui emaw, eng vang emawa dam lote hi, damdawi in khuma an mut tâk avanga 'damlo' tia ziah zawm tur emaw ti tlatte hian, Sap pawhin 'patient' tih thumal an nei alawm tiin, Sap ṭawng leh Mizo ṭawng hi ṭawng inang, khaikhin chi emaw an ti heu mai ṭhin a ni awm e! 

Nuam lo, ṭha lo, ziaawm lo leh thi lo tihte ziah zawm duh chuang miah si lo, an anpui tho 'dam lo' tia gerund phrase ni tur hi, kan lo ziah ṭhin dân a nih avanga 'damlo' tia ziah zawm bîk tur a ni lo e. Hre lo min tih em avangin 'hrelo' min ti lehzel dâwn em, ka hre lo! 

Hripui avanga rilru leh taksa dam lo zawng zawngte leh, kan loh ziah ṭhin dân chuan tih avanga dam lo zawng zawngte lo dam se, an dam lohna damdawi hmuh chhuah a nih theih nân duhsakna sâng ber ka hlan e. 
Kan ram sum din­hmun dam lo mawlh mai hi aw!