Written by
- R.Lalhmangaiha Bethlehem veng
Congress hian Finance enkawl chungchangah sawi tur a nei lo
Mizoram Pradesh Congress Committee (MPCC) thupuangtute chuan tun hnaiah thuchhuah siamin, Chief Minister Pu Zoramthanga, Finance Department enkawltu ni bawk chu sorkar sum awm dan hre lo leh, Finance department enkawl tlak lo hialah puhin, finance chu midang kuta dah turin an phut a. MNF sorkar hmasaah khan Chief Minister Pu Zoramthanga'n Budget piah lamah BAFFACOS-te, PEACE BONUS leh World Bank sum thlenga a hnuh chhuah tamzia te, MNF ministry hmasaah Dr. R.Lalthangliana leh Minister dangten central aṭanga sum an hai chhuah tamzia pawh kha theihnghilhna hman a la awm lo.
Chutih laiin, Congress sorkar, kum 10 liam ta maiah khan Chief Minister Pu Lalthanhawla leh a Minister dangten Budget piah lama sum an hai chhuah thawm emaw, central lam dawrin Mizoram tana thil ṭha an rawn hawn thawm awm ve ngai hauh lo kha theihnghilh hman a la ni hek lo. Chuvangin, Finance chungchang bikah hi chuan tuna kan Chief Minister hi dem turin Congress Party hian sawi ve tur a nei lo.
Tun ṭum MNF ministry hi a vanduai kan ti dawn nge, a han sokar phat a, hnathawh tak tak hmain krismas leh kumthar vuatvetin a zui nghal a, hun engemaw chen MP inthlan avangin hna thawk thei lova phuarin an awm bawk.
Chief Minister, Minister leh MLA rualten hna an han thawk ṭan ve dawn chauh a, Chief Minister leh Minister-te pawh phai lam dawrin an feh chhuak nghal sang sang a, chutih laiin Covid-19 pulh hripuiin khawvel ram hausa ber leh rethei ber pawh thliar lovin a nuai a, khawvel a buaiin keini ram thlengin buai namen lovin kan buai ta a ni. Hna tak tak la thawk hman lo mah se, reilote chhunga an hnathawh ṭhat lo langte hi hmuh hmaih chi rual a ni lo ve.
Pulh hri laka kan him theih nan inkharkhipin kan awm a, sorkar pawh a kal mumal thei lova, ram pum kan phek buai a, eng chen nge he boruak ṭihbaiawm tak hian min la tihbuai dawn hre lo mah ila; CM, Health Minister, Minister dangte leh MLA dangten mawngvawmba ang maiin ram leh mipui tan hna an thawk char char a. Sorkar hnathawk, kohhran, tlawmngai pawl leh mimal ṭhahnemngaiten rethei leh harsa zawkte tan sum leh pai, tha leh zung thawhin theihtawpin an luang chhuak a, Mizo nih pawh a nuam hle.
Tun ang hun, hun harsa leh khirhkhan kan hmachhawn lai tak hian Congress hi la sorkar ta se, engtin tak kan ram hi awm ang maw? Pu Hawla meuh pawhin, tun Covid boruakah hi chuan tun sorkar tih ang baka tih theih a awm chuang lo, tih lam hawia a sawi nghe nghe kha. Chutih laiin, Congress MLA-te leh Congress Party ngeiten sorkar hmalakna sel zawnga an lo iak ve chhen avang hian, an Party pawh an va inlungrual awm love tih ngaihtuahna pawh a lo piang ta rum rum mai.
Congress hian CM Pu Zoramthanga chu tuna Mizoram sum dinhmun dik tak sawi thei loah an puh a. Pu Zoramthanga hian Chief Minister leh Finance Minister a nih angin Mizoram sum dinhmun a hre chiang a, a sawi fo ṭhin. Covid-19 do nan hian midangte pawh thawh ve turin a sawm a, a zat chiah (exact figure) chu danglam reng thei a ni a ni. Hei hi an lakawi lui a, Mizoram sum dinhmun hre lo anga chhuah tumin ball an beng per daih tihna a ni.
Covid-19 vangin India mai ni lo khawvel kan buai a, kan economy a tlachhe mek a, ram sum leh pai dinhmun pawhin a tuar nasa hlawm hle. Khawvel sorkar dang chu sawi loh, India ram state leh UT hei zatah hian khawi state leh UT-ah nge 'sorkar sum dinhmun puang rawh se' tia opposition hoin an nawr ṭhinna awm ve le? Covid-19 do turin sorkar an thawhpui thawm bak state dangah opposition-ho thawm hriat tur a awm ve lo.
Sawi tawh angin he hripui hian eng chen nge min tihbuai dawn tih tumahin kan sawi thei lo. Congress-ho hian Relief Fund zawng zawng hi Covid-19 do nan hmang zo nghal vek ila, ruahman lawkna awm lovin nakin lawkah development kal thei lo se, sorkar mualpho se, buai zo vek ila an duh emaw tih mai a awl hle. Sorkar, kohhran, tlawmngai pawl leh mipui inlungrualna tihchhiat tuma bei ngar ngar an ang ber awm e.
An sorkar laiin Finance thiam loh vanga an mangang khan kohhran leh khawtlang duh loh zu zuar luiin mi tam takin nunna an chan phah a, a pawi vawng vawng a ni. Finance enkawl thiam loh avanga kum 2010-ah cheng vbc 70 ti lapse-tu leh sikul naupang uniform leina tur cheng nuai 743.16 lai ti lapse-tu kha Congress sorkar kha a nia sin.
Covid-19 dona turin Chief Minister, Ministers leh MLA-ten an fund leh hlawh aṭanga an thawh nual tawh bakah, CM-60%, Ministers, Speaker, Dy. Speaker, Dy. Chief Whip-ten 50%, MLA-ten 50% chu hlawh aṭangin December, 2020 thleng an thawh leh dawn bawk. ZPM leh BJP MLA-te pawhin lungsi takin an thawh ve nghal mai. Sorkar hnathawkte pawhin sawisel lovin an thawh mai bawk.
Hetih laiin kum 10 sorkar zo hlim, lo in chhek khawl hausa tawh Congress MLA-ten an thawh ve duh lo hi eng rilru nge an put bik tih chu ngawi renga lo thlirtu mipui ngaihtuahna tithuitu a ni bawk.
Khawvel sorkar ropui tak takte leh India ram sorkar ngei pawh Covid-19 dona kawngah hi chuan Opposition Party-te nen lam kawikawm thin angin an ṭangrual a. Keini Mizo kristiante hi engah nge kan lo iak kan lo iak bik le?