DAWT SAWI LO ANG U AW...
Khawbung Kohhran Upa-in thu min rawn thawn a. An khuaa Party pakhat campaigner (a hming leh khua leh chenna chu kan sawi lo mai ang a!) an ina leng lutin, “Pastor hoin party politics an luh chilh ṭeuh tawh…, Rev. (Pastor hming hi thup leh ang) pawhin chumi party (hemi party pawh hi thup leh ang, buaithlak a tam phah ang e) a zawm ta a, tun hmaa mi ngaihsan ang kha a ni tawh lo... thusawia sawmtu pawh a nei tawh mang lo, a rawn ti a. Kan nupa rilru a na hle mai,” a tih thu min rawn thawn ka chhiar chuan ka phu zuk mai.
A sawi pastor khi tun hmain miin an ngaisang em tih ka hre ve lo a, thusawia sawmtu a neih tlem tak leh tak loh pawh ka lo ngaihven lem lo. Mahse political party a zawm tih erawh hi chu dawt a ni tih ka hre chiang thung. He dawt hian tute emaw chhungkaw ‘mental health’ chu a tibuai a ni. He dawt sawitu rilru hi a hrisel lo tlat bawk.
Vawiin, October ni 10, 2018 hi khawvel pumah ‘Rilru Hriselna Ni’ atan hman a ni leh ta. Kumin Mental Health Day thupui hi, ‘khawvel danglam meka ṭhalaite rilru hriselna’ tih a ni a. Kan ṭhalaite rilru hi a hrisel zel loh chuan kan ram zimte, mi tlemte hi kan ding khawchhuak lo hlauh ang e.
Ṭhalaite zinga rilru hrisel lo langsar deuh chu ‘dawt sawi leh dawta nun’ hi a ni. Tu min zirtir tak ni maw? Khawi aṭanga kan zir chu ni dawn maw? Rilru na lo kal tam tak zingah hian ‘dawt sawi leh dawta nun’ ngawng a tam khawp. “Dawtin min puh, kan nihna ni miah lo an lo sawi darh, ka sawi loh pui sawiah min puh, dawt hmangin sum min laksak, dawt hmangin in leh lo min chuh..” tihte hi a tam em em nia maw le!
Ṭhalai zingah, nulat tlangvalna lam hawi pawhin ‘dawt’ hian mi nun a tibuai hnem tlat! “Rei fe kan inngaihzawn hnuah thudik ka hre chauh a, a pawi zo tawh si.. a hma zawng khan dawt hlir a lo sawi a...” tia manganga rawn ṭap an awm ṭeuh mai. Nupui pasal nei karah pawh ‘dawt’ avanga buai an awm nual bawk.
Ṭhalaite u, dawt tel loin ṭhian kawm ula, dawt tel loin ngaihzawng nei ula, dawt hmangin tu emaw nunna kha tichhe lul teh suh u. Nu leh pa te u, kan fate bulah dawt sawi lo ila, kan fate dawt sawi ngai lo turin zirtir ṭheuh bawk ang u. Politician leh a zuitute u, mahni pawl tana
ṭhahnemngaih lutuk avanga dawt sawi hi bansan teh u (ching in awm chuan).
Mi tin hian kan nitin nunah dawt sawi hi bansan ila. Dawt hmangin tumah bum lo ila, dawt hmangin mahni chanvo tur siam kher tum lo bawk ila kan rilru a hrisel sawt sawt dawn a ni.
Kan dik loh chuan kan dik loh thu sawia ngaihdam dil mai hi hreh loh tur a ni. Mihring nep tak, tisual phengphung thei kan nih hlawm hi! Mi inchhira rilru lam let lo ngaidam thei tur pawhin mi tin hian kan rilru kau vek bawk ila. Chu chu a Pathian thu a ni. Pathian ngaihdamna mamawh vek kan nih bawk kha. He leiah leh khawvel lo la awm tur atana kan hlim reng theihna atan!
Dawt sawi avanga rei lote nawmna leh hlawkna aiin thudik avanga rei lote hrehawm tawrh hi a hlu zawk tih hriat hi rilru hrisel zia a ni. Dawt hi chu a tawpah ‘a ho tlat’ zel! Thudik hian a tawpah hnehna a chang ṭhin.
Dawt sawi hi rilru hrisel lo zia a ni. Mental illness chi khat, Pathological liar an tih mai hi a awm lehnghal maw le! Dawt sawi mai hreh hauh lohna, dawt sawi zung zung mai zelte hi an ni awm e!
Lalpa ṭih hi rilru hriselna bul a ni tih hriaa Pathian ṭih a, a duh dan ngaihtuah chunga nung tura intiam thar chungin Rilru Hriselna Ni chibai ka buk vek a che u. Dawt sawi lo ang u aw!
- Dr. C. Lalhrekima