Clean City

Hman ni lawk kha chuan mitin deuh thaw mai khan kan bawlhhlawhte kan awmna bul hnai kawrah kan paih mai ṭhin a. Mahse, tun hnu hi chuan veng tin maiin motor-in a paihna hmun tur takah kan paih ta. Kan kalkawng fur laia diak em em ṭhin leh ṭhal laia khu chum chum ṭhin te pawh kha a lo bo ta.

Ruah sur laia kal­kawnga tuihawk luang nasa lutuk ṭhin erawh a la reh lo. Tuihawk luankawr awm ṭhat loh vang a ang hle. Kan khawlai pawh a fai viau tawh a, vantlang inthiarna hmun pawh man chawia tih a nih hnu hi chuan a thianghlim tawh khawp mai. Hetih lai hian enkawltu bik awm lohna te erawh a la ṭawp reng a ni.

Kan khawpui kan vawn fai loh chuan ṭawp hnawk a lo in chhek khawl ang a, chu chuan natna hrik pu darhtu tur tho, sazu, chukchu etc., a ti pung dawn a ni. Natna kan kai kan kai ang a, chu chuan keimahni leh kan pawisate a ti hek hle dawn. Kan hrisel loh viau chuan hnate kan thawk ṭha thei lo ang a, kan lo retheih phah dawn a ni.

Ram dang aṭanga lo kalten min han hmuh chuan min nuihzat nasa dawn a ni. Kan incheinate a nalh ṭhin si a, hnam dang tan chuan hriatthiam a har ngawt ang. An ṭhiante hnena an sawinaah pawh ‘an ṭawp lutuk’ min la ti fo dawn a ni. Balh riau mai hi chu changkang lo zia a ni.

Kan khawpuite kan vawn fai a, kan enkawl ṭhat chuan keimahni tan a hlawk dawn a ni. Hriselna atan a ṭha a, kan lo hrisel chuan kan hmel pawh a ṭha ang a, kan fing bawk dawn a ni. Kan sumdawnna te kan lo hlawhtling ang a, kan lo hausak hnu phei chuan khaw ropui takah kan lo siam mai dawn a ni. Ram dang miten rawn kal an chak ang a, thurualpuiahte min duh hle dawn a ni. Ram danga kan kal ve hunah pawh min lo ngainep tawh bik lo ang.

Ram changkang apiang mai hi an faiin an thianghlim ṭhin. Veng chhungah te pawh septic tank rim, vawkin rim, etc. an nam vung vung ṭhin mai hi chu a hrehawm ṭhin ngawt mai. Kan invawn fai chuan chutiang rimchhia chu kan lo pumpelh thei dawn a ni.

Khawpui chhung enkawl hna hi hmun­phiat te, bawlhhlawh paihtute etc. te hi chu a kaihruaitu leh bul tum tuah lek ngai thei ila. Fai tur chuan mipui kan ṭan rual a ngai.

Kan thil eina kawr, bur ruak, no ruak etc. te a paihna hmunah chauh paih ila. A tih fai lam te pawh hi a harsa lo chin chu ti ve ṭhin i la, kan fai ngei ang.

Ze hrang hrang, duh dan inang lo tak tak nei kan ni a, chuvang chuan pakhatin fai a tih kha heta mi tan chuan a lo la fai lo hle thei. Ṭawp kan han tih ang chi te pawh hi ṭhenkhat chuan an lo la ngaimawh vak lo thei bawk. Faina kawng kan inzirtir danah tehfung chiah awm lo mah sela, mi chitin thleng phak kan neih a ṭul hle.

A.M.C leh khaw­tlang hmalakna bakah mitin maiin kan tih theih harsa lo tak chu kan bawlhhlawh, thil eina kawr, bawm ruak, etc. te a paihna hmunah chauh paih zel mai kha a ni. Hawh u, kan lo fai zawk nan, in tih fel thlip thlep hi i hreh lo ang u.

- Lalchhandama Colney