Written by
- Hmangaiha
Chanmari West

Finance enkawl chungchang kha...

Vanglaini chanchinbu, Dt.20.05.2020 a chhuak a Pu R.Lalhmangaiha, Bethlehem veng thu ziak kha ngun takin ka lo chhiar ve a, a ngaihnawm em em rualin a ṭawngkam hman dan kha chu a rumin, thu dengkhawng tak tak a rawn phuh chhuak tam hle a; MNF party worker ruhkawl thuziak a ni tih a hriat hle. 

Kan ramin harsatna namen lo a tawh meknaah hian source hrang hrang aṭangin sum eng zat nge kan dawn tawh a, chuta ṭang chuan eng zat nge kan hman tawh a, hman bang eng zat nge la awm? tih hi mipuite'n kan hriat duh tak chu a nih mek laiin, a bul velah khan a kual a kual ta mai niin a lang a. ‘Kan la hmuh tur zat kan la hre thei lova, central-in min la pek tur zat kan la hre thei lo’  a tih te kha thu dik tak a nih rualin, kha thil kha mipui hriat duh leh an zawhna pawh a ni hek lo. 

Chhung khat pain a sum neih zat a hria a, chhungkaw tana a hman tawh zat leh an hman bangte a hriat si loh chuan, chhung khat paah chuan ngaihtuahawm tak a ni ngei ang. Chutih lai chuan, Vanglaini May 19 chhuakah Mahmuaka Chhakchhuak-in central aṭanga Mizoramin sum a hmuh zat a rawn tarlang ta kuau mai si a, Rs.882.37 cr a nih thu a rawn tarlang a. A hre duhte tan chuan central aṭanga kan pawisa dawn tawh zat hi a hriat theih em em tih a chiang hle a ni. 

A dawt lehah chuan, Chief Minister-in budget piah lama BAFFACOS, Peace bonus, World bank a sum a sawi chhuah nasat bakah Minister dangte sawi chhuah tamziate kha R.Lalhmangaiha khan a rawn sawi leh bawk a. A dik hmel khawp mai. MNF sawrkar hmasak lai khan chanchinbuah mi pakhat thu rawn chhuah kha min hriat chhuah tir a ni, ‘Delhi an kal apiangin vaibelchhia an hawn thu hi chanchinbuah kan hmu ziah a, hetiang hian hetah hian hman a ni e, tih lam pang hi an rawn ti lang leh miah si lova’ tiin a rawn ziak a nih kha! 

Chuvangin, BAFFACOS, Peace bonus chungchangte phei hi chu sawi tur a tam lutuk, Party danga miten rawn sawi chhuak ta sela, a awm ang zawk ang. Tin, R. Lalhmangaiha khan ama mimal ngaihdan a rawn sawi a ni mai a, an hotu lian zawkte ngaihdan a nih pawh ka ring lem lo ve. Sap hoin 'work more, talk less' an tih ang deuhin, sawi chhuah tam ai mahin thawh chhuah tam hi kan mamawh ber zawk chu a ni. 

COVID-19 do nan deve­lopment sum zawng zawng hmang zo vek se la, development hna thawk thei lo se la tihte phei hi chu rilru dangdai tak a ni. Kan ram leh hnam dam khawchhuahna tur a nih dawn phawt chuan  hmang zel rawh u tuman an demin ka ring lo ve. A kawtawpah kan ṭang tawh zawk a nih hi. Chu mai chu ni lovin, development hna te hi thawk ta ula chuan dem in hlawh lo zawk ngeiin ka ring e. 

A tawp bera ka sawi duh chu hei hi a ni. Nitin maia chanchinbu a kan hmuh ziah chu sawrkar sum hman dan sawina hi a ni fo mai. Heta thu rawn ziak ṭhinho hi mi chi hrang hrang an ni ngeiin ka ring a. Baffacos leh Peace bonus hun laia kan pu te kha, tuna kan pute tho hi an la ni tlat alawm tih rilru an put vang nge, a nih loh leh fak chiam mai an duh vang zawk, kan ngaihdan dan nisela. 

Ramin harsatna namenlo a tawh laia MNF-in sawrkarna an siam apiangin 'corruption' tia inpuhna hi a awm duh fo mai bawk a. Tunah pawh hian an sawifiah zawh loh sum hman dan hi mi ṭha­hnemngaite'n an la rawn phawrh zel thoin ka ring.