Written by
- Lalchuangliana

MULUKAWLH LEH HMEICHHE NAUPANG

"The vulture and the little girl" tih thlalak hmingthang tak hi in hmuh ṭheuh tawh ka ring. Hei hi South African  Photojournalist Kevin Carter-in kum 1993 khan Sudan rama ṭampui an tawrh laia a lak a ni. 

He thlalak avang hian Kevin Carter chuan Pulitzer Prize a dawng a, TV leh newspaper-ah a chhuak uai uai a. Chutia a hming than em em lai chuan journalist pakhat hian phone-in a va bia a. "Kha naupang te kha engtinnge a awm zel?" tiin a zawt a, Carter-a chuan, "Ka hre lo, thlawhna man tur ka ni a, ka hmanhmawh deuh va," a ti a. "Anih leh mulukawlh kha engzatnge awm?" tiin a zawt leh a. Carter-a chuan, "Pakhat," tiin a chhang a. A rawn phone-tu chuan, "Kei chuan mulukawlh pahnih ka hmu, pakhat zawk chuan camera a awrh a," a ti a. Chu chuan Kevin Carter-a thinlung leh rilru chu a vaw sawp a, kum 33 mi lek niin, a hmingthan ber laiin, mahni a intihlum ta a ni. 

He thla lakna hmun aṭanga mel chanve leka hlaah United Mission-in resecue centre an nei a. Carter-a khan a thlawhna tur buaipui lovin kha naupang te kha, chu rescue centre-ah chuan lo va hruai ni se, amah leh chu naupang chu, an chanchin a va dang dawn em! 

Covid-19 hripui vangin India khua leh tui mahni in lam pana lamlian leh rel kawnga kea kal ṭang ṭang, hneichhia, naupang leh raipuar, ramlaka a ṭhianpa mahni chauhva dawm hlum ta thla te TV leh newspaper-ah kan hmu chamchi a, "An va khawngaihthlak em!" kan ti liam ringawt a. TV leh News Photographer te pawh hian ṭanpui ngaite ṭanpui aiin Prime Time-a an thlalak lo lang tur leh "Breaking News" chhuah hmasa bertu nih ringawt kha em ni an rilruah hian awm ang le? 

Keimahni teh reng pawh hi mahni han inchhut ila. Mi kan khawngaih a nih chuan a takin kan lantir dawn em? India hmar lamah hian pawl te tak te concern tiin kan awm a, kan tum ber chu mite Lal Isua hnena hruai a ni. Chutih laiin lockdown-in min nang ve si, thingtlang lamah ei tur nei lo an awm ta ṭeuh mai. 

Sawrkarin thla sarih ei khawp buh a awm tih chuan kaw ruak a fah mai si lo. Chet loh theih a ni ta lo, Mizorama ṭhiante kan pun a, mi engemaw zatin rethei zawkte tan sum an rawn thawh a, hmun danga mite an lo thawk bawk a, chhungkua 5000 chuang tan buhfai leh atta kg 10 leh oil pek ṭheuh an ni a, a ṭhenin food packet 12000 chuang an lo pe chhuak tawh a, kawng bulah bel lian tawkah ei tur siam a, rilṭam lo hrai mek an awm bawk. Mamawhtu zawng zawngin an duh tawkin dawng lo mah se, hei te pawh lo dawngtu tan chuan hlu tak a ni.

Kohhran lam pawh kan ṭang nasa, CM Relief pawh kan dawng. Mahse heng hi Mizo bikte in hmakhuana a ni ber. Keini aia chhe leh chhawngte hi ensan mai chi an ni lo. Keinin in luah man pek tur ka nei lo kan tih laia inchhung lum luah tur nei ngai reng reng lo hi an tam teh ania. Ṭanpuina Pathian hminga i hlan duh chuan a dawhthlengah kan ṭang peih reng a ni.