Written by
H.P.Lalremtluanga

AN LO HAW TA E

Kohhran, Khawtlang mipui te u...
Kan fate, kan ṭhian leh unaute India ram State hrang hrang aṭangin an lo haw ta e; an lo la haw mek zel bawk e. Kan hlauh em em,  Covid-19 hluarna hmun aṭanga lo haw te, chutiang hmun  hlauhawm tak  lo paltlangte pawh an tam a ni. He hripui laka an him nan leh dam taka an lo thlen theih nan kohhran/khawtlang mipuite’n nasa takin i ṭawngṭai pui ang u.

Lo haw mek te...
In ram, in khua , in veng in lo thlen hun hi nghakhlel takin kan lo thlir e. Thlamuang taka in chawlh hahdamna tur kohhran khawtlangin theih tawpin kan lo buatsaih e.

Khawtlang mipuite u...
Heng kan nau lo hawte hi test hrang hrang lo pal tlang tawh an ni a, a bikin veng chhung Community Quarantine Centre (CQC)-a awm turte phei chu Rapid Antibody test (RAT) nei vek a, engmah kai lova ngaih 'negative' te chauh an lo dah dawn a; khawtlang mipuite’n lo ṭih lutuk lo ang u.

Kan ṭhian, kan fa duh taklo haw te pawh...
Hun pawimawh takah in ding a ni tih hriain, Pathianin hei chen him takin a lo hruai thleng che u a ni tih hre rengin; hlim leh lawm takin hun hmang u la. Amaherawhchu, i bula mi khan a lo haw kawngah he hri hi a kai a, a lo la lang chhuak lo a ni tih angin ngai la; inven theih dan chi kimin inveng ang che. He ni 14 chhung leka ni khat chauh pawh ni lo, darkar khat chu mai ni lo, minute khat lek pawh i inthlahdah avanga i lo kai ve a nih vaih chuan, kan khawtlang kohhran hian Positive pahnih kan neih palh hlauh dawn a ni. Chutiang a nih vaih chuan kan khawtlang kohhran thil neih leh theihna hian kan tlin dawn lo. Chuvangin, quarantine centre-a inkaihhruaina thu zawma thu awih tak khan, ni 14 chhung lekin kan ram, kan khawtlang leh kohhran tan pasalṭha ral hma tâwngtu i ni thei a ni tih kha hre reng ang che.

Kohhran leh khawtlang mipuite u... 
Khawtlang hi kan ṭanrual a, khawtlang hruaitute thu kan awih a, inven theihtawpa kan inven tlan chuan kan khawtlang hi Pathianin min chhanhim em em ang. Amaherawhchu, invengin eng ang pawhin rawn fimkhur mah se, vanduai thil thuah kan naute rawn haw hian eng emaw hi an lo hawn tel hlauh thei. Chutiang a lo thleng palh a nih pawhin, tu mah indiriam a, inchirhtheh a; inendawng loh tur. Duh reng vangin tu ma’n he hri hi an kai dawn lo. Chutiang a lo thlen palh pawha khawtlanga inkai darh lohna turin tun aṭang hian kan nun dan i sawi danglam ngam ang u.

Lo haw te u...
Hmun changkang leh hmanraw ṭha zawk awmna aṭangin, hlauhawm tinreng tawn huamin, inenkawlna ṭha lo zawk leh changkang lo zawk hmun in rawn pan hi a mak lo e. Mahni ram leilung, khawtlang leh kohhran chu hmun dang zawng aiin a hlu alawm le. Thlen in nghahhlelh em em kan khawtual in lo thleng ta. In zin kawng hahthlak takte ngaihtuahin, Biak in kawt in lo thleng han hmuh phei hi chuan kan lawm lutuk che u hi awráwl tawp chhuaha au chunga lo zuan tawr tawr kan va chak em! Kan inhmu, kan lawm lutuk hi inchibai lawp lawp a, chu mai pawh duh tawk lovin lo kuah vawng vawng che u kan va chak em!

Nimahsela, chutianga lo lawm che u chak hle mah ila, mahni in chhung lum ngei dam taka in luh theih nan te, in chawlh lawkna chung Biak inah ngei, hripui laka chhan chhuahna ropui tak lawma kan khawtlang  min chhanhimtu nasa taka kan la fak theih na tur zawkin; a taka dawngsawngtu leh lo lawmtute hmel in hmu lo a nih pawhin; vui lul suh u. An thinlungah in khat liam a ni tih lo hre mawlh rawh u. Chuvangin, thinlung lawma nui ver ver chungin mahni thawmhnaw ngei in buaipui chungin ni 14-in lo chawlh lawkna tur Biak In hnuai lam phur takin pan ang che u aw...Kohhran, khawtlang leh sorkar lam aiawh ten an vil reng dawn che u a; lungmuang takin chawl  ang che u. 
Thil danglam a tam ang bawkin, in awmna tur hmun in hman dan tur pawh ni danga hman ṭhin dan ang kha a ni tawh dawn lo. Mahse, buai lo ula; he hmun in hman dan tur chu in hawina lam apiangah a lo intar chuai dawn a ni. Chu chu in zawm phawt chuan chawlh lawkna aṭang hian dam taka chhuakin; I nu leh pa, u leh nau, ṭhenrualṭhate pawhin; in lo thlen hlima lo lawm che an chak an ngei khan a takin an lo ti thei tawh dawn che a ni... A va nuam dawn em!

A rei miah lo... 
Mihring zawng kan thatchhe em a, hun ṭha kha chen kan neih lai pawhin Biak ina kal kan peih loh ṭhin a nih kha. Tunah zawng Biakbûk thlazar hnuaiah i awm veng veng dawn bawk a, i va han vannei tak em. Hripui kai hlauh vanga i taksa khatiang taka i thunun thei a nih chuan, chatuan nunna nei turin thlarau lama hlawkna atan he hun hlu tak hi hmang turin theih tawp han chhuah teh aw. Taksa leh thlarau damna channa tur atan ni 14 inthunun chu; han ngaihtuah chiang mah teh, a rei miah lo a nia...

(Telangana state aṭanga Rahsiveng nula naupang te lo haw, Dt 25/5/20 zing dar 2 a lo thleng; sorkar dan anga motor hnunga amah chauha lo phurh thlak, amah veka thawmhnaw inbuaipui a, Community Quarantine Centre (CQC), BCM Rahsiveng, Biak In hnuai a pan lai ka hmuh a, chutah ral aṭang a nu leh pa lo thlirtu hmel ka hmuh te. Chutah Biak in hnuai Hall zau tak maia amah chauha awm tur ka hmuh chuan; he thu hi a lo lang tlat a, ka lo au chhuahpui ve phawng a ni e.)