Written by
- Lalhminghlua NKB

LIRTHEI, KAWNGPUI LEH A BEHBAWM

- Lalhminghlua NKB

Aizawlah lirthei nitin thlatin kumtin a pung zel a, khawpui chhung kawngpui erawh a zauh belh tawh si lo. Transport Department-in an tarlan danin kum 2021 chhung khan Mizoramah lirthei 25,391 ziah luh thar a ni. Aizawl district bikah lirthei ziah luh thar 17,323 awmin, chawhrualin Aizawl district bikah nikum chhung khan thlatin lirthei thar1,443 vel awm belh ang a ni a, nitina lirthei pun belh zat chu 48 vel a ni bawk a ni. Lirthei pung zel avanga traffic jam kan tawrh nasat dan hi nasa tak a ni.

Aizawl khawpui chhunga lirthei che vel leh kawngpui chung chang hi thil vei awm tak a ni. A la veiawm dawn chauh niin a lang. Mihring tan lirthei hi a tangkai si a, mahse lirthei tam lutuk erawh mihring tan vek harsatna thlentu a ni lawi si.

Tunlai hian Aizawl DIET peng/MBSE peng chu a siamṭhat hna thawh mek a ni a, a lawmawm hle. He hmalakna hian nasa takin mipui harsatna a sukiang ngeiin a rinawm. Tin, Mizoram sawrkar chuan Aizawl khawpui chhunga lirthei tawt zel tihziawmna turin hmalakna leh hma chhawp tam tak a nei zel a, thil tha tak a ni.

Hmalakna leh hmachhawp tam tak awm mek karah hian Aizawla lirthei chevel leh an chetvelna chungchang a hnuai a mi ang hian rawtna i han au chhuahpui ve teh ang:

Ṭhuampui to Zuangtui

Godown kawng

Ṭhuampui aṭanga Zuangtui kawng phei saw kawng pawimawh tak a ni a, buhfai godown kalkawng pawimawh tak a nih bawk avangin eng emaw changa buhfai phur motor liante motor dang nen an intawh fuh palh chang chuan rei tak tak traffic jam-a tan a ngai ṭhin a ni. Kawng saw a lian lutuk lo nen motor lianin traffic a tih-jam laklawh tawh chuan two wheeler takngial pawh kal theih nilovin rei ngial a dang ṭhin a ni.

Tin, saw lai kawngpui saw Selesih aṭang kawngpui rawn kal phei zel a nih avangin a rei telh telh ang a, a pawimawh telh telh dawn niin a lang. Ṭhuampui aṭanga Zuangtui buhfai godown inkar kawng zauh belh dan saw awmthei se, buhfai phur lirthei mai bakah Zuangtui veng leh Selesih lam aṭanga motor lut chhuak tan thil tha tak niin a rinawm.

Bawngkawn traffic point

Chaltlang lam hnaih Bawngkawn traffic point hi a ṭhain a len pawh a lian khawp mai a, khawpui cheitu a nihna lai pawh a awm thei ang. Amaherawhchu, traffic point awmna hi vairam aṭanga kan mamawh chakkhai lakna ber kawngpui, motor lian tam tak luh chhuahna a nih avangin motor lian tam tak tan traffic duty post lian lutuk hian kawngpui a tizim deuh emaw chu a tih theih.

Traffic point police duty post sir vel khu motor sutna leh tai khemna hmuh tur a awm fo mai. Khawpui chhungah lirthei a lo tam bawk nen hetilai Bawngkawn traffic police duty post lian lutuk hi chu tih tet theih ni ta se National Highway 54 aṭanga motor lian lut chhuak bakah khawpuia lirthei che vel tan a thawl phah deuh ngei a beiseiawm a ni.

Venghnuai kawng

Aizawl khawpui chhunga kawng chhuk chho ber pawl chu Thakthing veng aṭanga chhuka Venghnuai kawng thla khu a ni mai awm e. A chhuk chhoh em avang khuan lirthei chesual pawh a thleng fo a ni. Khutilai kawng khu Salem Veng panna te, World bank road pawh thlakna leh Mualpui pawhna kawng pawimawh tak a nih avangin a lun thei hle a, a ram leilung tlak dan khu khuanu ruatsa a nih avangin tun aia chhuk chho lova siam chu thil har tak a ni maithei. Mahse, lirthei tlan dan leh darkar mila chhuk emaw, chho zawnga tlan theih leh theih loh hunte hi siam ni tase chu chuan mipui him zawkna leh awlsam zawkna a thlen thei ngei ang.

Khatla bus stand

Aizawl khawpuiah hian city bus hi a pawimawh hle a, mipui mamawhna phuhru thei ang ber turin city bus stand pawh hmun remchang laiah dah zel a ni. Chutihlaiin hman aṭang kan lo vei ve thin Khatla kawna city bus stand hi a ni. A awmna lai tak hi kawngpui a zau lutuk si lova, New Capital Complex-a office hna thawk zawng zawngte luhchhuahna kawngpui ber a lo ni bawk nen, zing office kal leh school kal hunlai takah phei chuan lirthei tawt lutuk a tizual niin a lang ṭhin.

Hetilai city bus hi a thlang lawk pen sawm sawmhnih vel Directorate of Commerce & Industries building kawt phei zawl zau laivelah hian sawn thlak theih nise a hmun a zau ṭha phei a, Khatla kawna city bus stand awm ai chuan motor chevel tan awlsamna a siam thei dawn niin a lang. Khatla kawna city bus stand awm hi mipui tan a panna hnai a, awlsamna min thlen viau lai hian harsatna leh lirthei titawt zualtu a nihna lai a awm tho. Kan awlsamna nia kan hriat hi harsatna min thlentu a nihna lai a awm ve ṭhin.

DRIVER UNIFORM
Aizawl khawpuia mipui tana rawngbawl hna thawk nasa ber berte chu City Bus, Taxi leh Two Wheeler Taxi te hi an ni ngeiin a rinawm. Driver fel leh hna tlin tak takten mipui rawngbawl an ni tih hre chunga hna an thawk thin hmuh hian Mizo nih an tinuam zual thin. Chutihlaiin vairam lama thil tha tak nia lang entawn atana tha tak chu Taxi driver, Bus Driver leh Conductor-te hian uniform an nei khu a ni.

Driver-te uniform rawng chu police uniform rawng ang deuh (Khaki colour) a ni a, hetiang uniform an neih hi a tha hle. Kawng tam takah an invawn phahin lirthei khaltuten uniform ha chunga zu emaw, ruihtheih thil dang lo rui hi hmuh tur an vang thin hle. Mizoramah pawh hian Taxi driver, City Bus driver leh Conductor-te hian uniform mumal tak hi Vairam ang khuan nei ve thei se hmasawnna kawng khat chu a ni ngei ang. Two wheeler taxi erawh uniform hran siam ngai lovin Helmet rawng eng an khum vek mai a, hei hi thil tha tak ni bawk awm e.

Lirthei hi a pawimawhin a pung deuh deuh zel si a. Kan tana awlsamna min thlentu hi kan buaina tizualtu a nih mai a hlauhawm avangin lirthei enkawltu mipuite leh sawrkar hian hetiang lamah hian ngaihtuahna i seng deuh deuh zel ang u.