Pu Zorama ṭhianpa mau chi siam thiam kha
Zonet Cable TV in Inthlanpui Thlirlawkna an siama November 2, 2019 zana MNF President Pu Zoramthanga an kawm ṭum a Mau lam thiam, khawvelah pawh amah chiahin a thiam tia a sawi Dr Batia (Dr Bhatia? Dr Bata?) kha hriat chian ka chak. Google lamah ka han zawng ngial a, ka hmu thei si lova, a hre chiang chuan han sawi ula, Zoram tan leh khawvel tan mi ṭangkai a ni dawn tih a chiang reng a ni.
Pu Zorama a fakawmna chu mau a vei a, a la thlah lo reng reng leh a la vei reng mai hi a ni a, eng tikah emaw chuan mau hmang hian kan la intodelh chho ngai a nih chuan kan la fak nasa dawn a, tunah erawh zawhna hlir zawhna hlir a la niin ka hria. Kum 10 chhung Chief Minister a nih chhung khan a duh leh beisei ang mau chi kha 'Khawvelah an la hmu chhuak lo' a lo ni a, khawvela hmuh chhuah loh kha chu han chin theih bik ziazang kha a ni lova, dem tur a awm hran love!
Helaia thil ngaihtuah chian ngai awm ta chu kan Chief Minister hlui ve meuh siin, mau an duh ang kha "Raw chi siam thiam ka zawng a, tissue culture in a chi siam thiam an awm lo. Kum 10 Chief Minister ka nih chhung khan a chi siam thiam khawvelah an awm loh avangin a fail a ni," a ti kha a ni. Chief Minister a ni a, ani chu a buai em a, Finance Minister-te kha ni tel bawk si a, chuvangin raw/mau chi vel zawng tur kha chuan Forest department-a official-te pawh tir mai se, a duh phawt chuan Agriculture leh Horticultute lama mithiamte pawh tirh tur a hmuh ka ring a, a CM berin a zawng kha chu hun a nei tlem ve bawk ang a, chumi piah lamah "Khawvelah an awm lo," a tih avang hian khawvel kha a zawng chhuak vek hman lo deuh a nih pawhin khawvel lehlam thawk tal hi chu a dap hman ngei tura ngaih a ni.
World Bamboo Congress ah meuh pawh an hriat loh thil advance tak a lo ngaihtuah chhuak kha chu mak deuh a ni.
Kum 10 chhunga an hlawhtlin loh chhan kha politician te thiam loh vang ni lovin Scientist te thiam loh a nih thu a sawi a, "Politician-te fail na a ni lo, Scientist te fail na a ni," a ti a, Politician lamin an tlin tehlul nen khawvel Scientist thiamte khan an lo tlin lova, a pawi ngawt mai. Mizorama Politician-te thachhang dawl zo tur khawvelin Scientist a la nei lo hi Science lama mithiam "Khawvel puma mite" thiam loh a ni a, he thu hi November 2 zana Zonet TV en te chuan chiang takin kan hre ṭheuh awm e.
Tunah hian hetiang an thil zawn ang chi siam thiam hi khawvelah mi pakhat an awm tawh a, chu chu vanneihthlak takin Pu Zorama ṭhianpa a ni fuh hlauh bawk a, a thlamuanthlak teh e. He pa hi Dr Batia a ti maiin ka hria a, ziaka dah a nih loh avangin ka chiang ngam lova, Dr Batia, Dr Bata, Dr Bhatia te a ni thei ang em? tiin google hmangin ka zawng kual ta a, khawvela midang thiam ve reng reng loh mau chi siam thiam bik hi google chuan min la hrilh thei lova, mahse a hming spelling ka hriat loh avang hian ka zawng hmu thei lo pawh a ni thei.
He pa, khawvel midangte thiam loh mau chi siam thiama hi hriat fuh a chakawm a, he pa pawh hian mau chi hrang hrangah a chi siam dan hi a la hre bik lova, mau chi khatah chiah a thil thiam hi a thiam niin Pu Zorama hian November 2 zan khan a sawi a, he pa hi hriat chian a chakawm khawp mai, mithiam tak a ni ngei ang. Pu Zorama sawi dan chuan Bangalore bula mi a ni a, kum 2010 khan mau chi siam hi a thiam tawh a, amah Pu Zorama pawh hi a rawn hrilh nghe nghe a ni.
Keini ang mi naran (layman) in kan hriatthiam ve danah chuan tissue culture leh hetiang lam kaihhnawih ah reng reng hi chuan mi thiam bik (expert) te thu sawi hi kan ring ṭhin a, a bak hi chu a sawi chhawng tu leh tuipui avanga lo sawi vetu mai mai kan ni. Pu Zorama hi chu he lama a tui em avang hian a lo zir nasa tawh a nih hmel a, sawi tur a hre em em a ni. Mau chi siam dan, a chin theih dan, a phun inkar hlat dante, chumi kara thlai chin turte lam nen a sawi tui chho a, a pawisa awm dante thlengin a hria a, a ngaihnawm a, a awihawm leh awihawm loh chu a ngaithlatu mihringah a innghat tawh dawn a ni. Expert ni ve lo ta chuan a thusawi kha a dik leh dik loh klan hre hrang lova, fact nge a sawia dream nge fantasy tih kan thliar hrang thiam ta miah lo.
Inthlana an tlina Chief Minister tura party pakhat vauchher berin inthlan dawna party policy sawi hun tawha mau chi hrang hrang leh a chhehvel thil he lama mithiam bikte sawi tur ni awm tak uar taka a sawi thei kha inthlan dawna vote hmuh phahna a nih loh chuan vote hloh phahna pawh a ni thei bawk a, engpawhnise a thusawi kha a dik leh dik lovah mithiamten an ngaihdan han sawi ve ta phawt se, keini ang chuan ngaihdan kan siam thiam ang chu. Khawvel midangte thiam loh thiam Dr Batia a tih mawlh mai hi hriat chian a chakawm a ni, Congress ho tehreng pawh hian kum 10 dawn an sorkar chhung hian lo zuk hria se kan ramin a ṭhat phah tur a ni a, a chhan chu kum thum kum li velah rua chu chip-ah a siam theih vek tawh niin Pu Zorama'n a sawi si a, intodelhna kawng an zawh hman der tawh dawn si a.
November 2 zana helam kaihhnawiha a sawi pakhatah chuan mau project hi a ṭha dawn si a, Central sorkar lama project an pek thlak hunah chuan, "Nuai 3 hi in va ti tlem ve, an tih ka ring," a ti a, he project an siam tur tak mai hi hriat chian a chakawm tawh a, India sokarin pek belh an chak zel na tur project tur a ni dawn a ni. Tin, "raw pakhat pa pathum zawn" chin tir min tum thu a sawi hi a hlawhtlin theih thung chuan a hlawk dawn khawp mai.
Mizo pa titi thiam zinga tel kumkhua tawh tur MNF President Pu Zorama interview ngun takin ka lo thlir ve a, ka rilrua lo lang hmasa ber chu, "A la ngai reng a nih hi," tih a ni a, mahse a tawp lamah kha chuan, "A zual ta deuh zawk a nih hi a," tiin thutlukna ka siam fel thei ta a, tun hmaa a sawi uar leh mumang ram a sawi chiam chiam ang kha a la ching reng a, tun hnaia a interview en kha chuan tun hma aiin a sawi uarin a sawi duhám ta zawk ni te khan ka han hre ta a, kha ti bawrh bawrh mai Chief Minister atana han zawrh ngawt mai pawh chu a state pum tan hian a fuh ber dawn em ni? tih zawhnate a lo piang a ni.
- Lalrammawia