I ṬANGRUAL TEH ANG U
Mizoram inthlanpui chu naktip lawkah hian neih a ni dawn a. Kumin inthlan lo awm tur chu kum dang zawng aiin titi a tam a, kum danga kan buaina ni ngai loah pawh kan buai ṭan nasa chu a ni ta mai. Kan buai chhan lian ber chu Tuikuk ho hi an ni. Tuikuk ho vanga heti taka kan buai ta mai hi, Hachhek biala chak inring, Tripura Tuikuk camp-a a tla na deuh hlek party pakhat an awm a, chuvang pawh chu a nih a rinawm. Chu party chuan Tripura Camp-a Tuikuk te'n vote an thlak loh hi an hlauh em em a rinawm a ni! Chu chu eng party nge ni ang tih sawi dawt lo mah ila, ngaihdan kan nei thiam thei ṭheuh mai awm e. Chu party chuan an chakna thahrui hmangin an thiam ang angin, a mawi leh mawi lo pawh zawng loin na takin bu a khuar ang a, hma an lak hmel. Tel ve hrim hrim leh lal ve hrim hrim an duh dawn si a.
Kumin inthlan hian kum dang inthlan an lohna tak mai pakhat a la nei a, chu chu Hindu kalfawr pawl RSS kan sawi apianga rilrua lo lang tel ve nghal, BJP te'n thawm na tak neih an rawn tum ve hi a ni. Heti taka kan rama bu rawn khuar an tum pawh hi thil mak a tling! India ram puma an hotu lu berin "2018 Krismas chu BJP rorelna hnuaiah" a ti ngam te khan Mizote hi min tham lo hle niin a lang, chutihrual chuan thil tum ruk an neih ngei pawh a rinawm.
An hruaitu pa ngei pawh khan a party mal chuan an sawrkar a ring ngamin a rinawm lo. Chumi phena thil awm chu, vervek taka party dang MLA te hmanga sawrkarna siam an tum ngei niin a ngaihruat theih a ni. Chu chuan, "2018 Krismas chu BJP sawrkarna hnuaiah" a tih khan, Mizo mipuite hi lei mai mai theih, pawisa hmanga duh duha pawh kawi theihah a ngai tihna em ni?
BJP Party hrim hrim hi party ṭhenkhatte ang bawka National Party a ni a, han hlauh tur emaw chu a ni hauh lo mai. Amaherawhchu, kan hnam hmelma Tuikuk leh Chakma te'n an mawng an hiah theih party an nih a hlauhawm avangin he party lakah erawh hi chuan Mizo te'n kan beng kan chhit uluk erawh a ngai hle ang.
Heng Tuikuk leh Chakma te hi chuan an hnam thila an hamṭhatna tur a nih phawt chuan, party-in a tibuai ve lo a. A hnam mawl zawka kan ngaih hian kan tih ngam loh an ti ngam a, a nachang kan hriat lohah min finkhalh a, kan dai ngai lohah min dai khalh fo a, anmahni vangin Mizo leh Mizo kan intibuai leh chiam a, a hmingchhiat zawng zawng kan tel a, a che chhe zawk kan nih phah lek hlauh ṭhin.
BJP chauh lo pawh, Mizorama awm central lam party zawmpui neite hian hei hi hre teh se. Kan ram leh hnam him loh phahna tur a nih chuan an party vawnlai thlah ngam rawh se. MLA neih ve hrim hrim tumna avanga a ram neitu Mizote dawta hek a, anmahni hmangaih em emtu, missionary leh sawrkar hmanga duat a, hnam finga siamtute diriam a, beilettute hi an chawi lian dawn a nih chuan Mizo tan chuan chu party chu a him lo a ni, chutiangah chuan Mizo thisen kai tawh phawt chu a tel thiang lo a ni. Chhuahsan la, Mizoramah hian Mizo te tel ve lohna party chu a lian ngai dawn chuang lo.
Tualṭo party te pawhin lal chakna avanga Tuikuk leh Chakma te an thawhpui duh a nih chuan an hnam an hralh tihna a ni. A hnam hralhtu chuan a thlahte thisen mawh zawng zawng nen a phur a ngai ngei ang le! Tualṭo party ni chunga Vibrant Chakma Nation tiam te hi a zahthlak lutuk. Martar te ruhro sengkhawm chunga Vibrant CADC tiam te hi a inhmeh lo hle. Tualṭo party te lehzelin Chakma an candidate hreh lo ṭhin te hian Mizo mipuite rilru an tibeidawng takzet a ni.
Kan hnam hi a chak loh chuan party chaka awmin awmzia a nei lo. Kan hnam hi a ral chuan party liana awmin awmzia a nei lo. Kan chak lo tel ve dawn tho tho, kan boral tel ve dawn tho tho. Mizorama party awm zingah Tuikuk tana MLA nih theihna hawngtu party an awm a nih chuan, chu party leh a hruaitu, a lo dang duh lotute chu, he ramah hian politics thilah bik chuan an chawr chhuak ngai chuang lo ang.
Tlangkam titi ṭhenkhatah chuan Hachhek bialah hian BJP in Tuikuk an candidate dawn nia sawi a ni. Chutihrual chuan, heng INC, MNF leh ZPM te hian candidate dah ve ṭheuh an tum a, Mizo ṭheuh an candidate a rinawm. He bialah hian Mizo leh Tuikuk an inzat thuak a, Mizo kan ṭanrual loh chuan helai bial hi kum 2018 aṭang chuan Tuikuk bial him a ni ringawt tawh ang. Kumin inthlanah hian a Mizo anga kan ṭanrual a ngai takzet a, a bikin hetiang bialah phei hi chuan party dahṭha a, common candidate neiha ṭan ho a fuh khawp ang. Hachhek bialah hian Tuikuk pa a MLA vaih chuan Bru Autonomous District Council a hnai khawp ang!
Chhim lamah MLA bial hnih chu Chakma lakah kan chan a ni ber tawh a. He thil pawh hi a hunlaia Mizote kan lo mutthluk vang a ni a tih theih ang. Party politics kan dah lal lutuk avanga Mizo leh Mizo kan inbeih hian kan MLA seat hi awlsam tein hnamdang hnenah kan pe a lo ni reng si a.
Chakma chungchangah kan lo muthlu tawh a, Tuikuk lakah tal hi chuan i ṭang ho teh ang u. Chakma leh Tuikuk thawhpuitu party chu Mizo mipuite hian ensan ngam ila, Chakma siam liantu party chu hawisan ngam ila. Tuikukte MLA an nih theihna atana hma latu Party an awm a nih chuan i hnualsuat ngam ang u.
Tin, in bialah Chakma leh Tuikuk vulh lian duhtu emaw lo vulh tawhtu party emaw an rawn ding a nih chuan lo hawisan ngam ang che! Kha'ng party khan i ram leh hnam hi an lo hralh tawh a, an hralh mek bawk a, i vote i lo pe a nih chuan chung mite chu i hnam i zawrhpui tihna a ni. Mahni hnam hralh hi mahni lu zawrh ai mahin a pawi si a.
Lal hrim hrim chakna te, tel ve hrim hrim chakna te hi hnam tana him lo a nih avangin, lal chak ve hrim hrim te, tel ve chak hrim hrimte lakah hian ṭangrual ila, inthiar fihlim ang u. Kan ṭanrual chuan hnam chak kan ni thei. I vote thlak danah fimkhur hle rawh.
Ram siamṭha tur hian politician nih vek a ngai lo a, hnam chhan turin sipaia ṭan vek theih a ni hek lo. Keimahni zawn ṭheuhah hian kan theihtawp chhuah tlang ila. Voter kan nihna angin uluk takin vote thlak ila, Mizo kan nihna anga kan ṭanrual bawk chuan kan zavai hian he ram leh hnam siamṭhatu kan la ni thei ang. Hawh u, kumin inthlan boruak chingchivet tak aṭang hian ṭanrual pawiawhzia hria ila, Mizote hi ṭangrual ve tawh ang u.
- J.Lalramnghaka (Jeru-a)