Written by
R Lalramsanga
Ngaihsak hlawh lo Urban poor an tihte chu
Khawpuia cheng miretheite hi 'urban poor' tia sawi ṭhin an ni a, heng mite hi tun hripui leng mekin a nghawng nat ber tiin sawi ila kan sawi sual tam pui awm lo e. Heng mite harsatna hrethiam ram hruaitu kan neih loh avang hian khawpuia miretheite hi an hrehawmin an rethei ngawih ngawih a, an harsatna hi Covid-19 hian nasa takin a belhchhah leh ta bawk a ni.
Tun ṭumah hi chuan Aizawl khawpuia miretheite bik thlur bing dawn ta ila, an dinhmun dik tak hi mi tam tak chuan ngaihtuah pawh kan ngaihtuah thiam phak lovang.
Khawpui daifem a nih ngawt loh chuan chhungkuaa chenna tham deuh tur in pangngai ve deuh chin chu Rs 4000 aia tlawma luah tur a awm tawh mang lo. Thla khatah Rs 4000 hi in luah man, buhfai leina atan Rs 500-100 hi chhungkaw tam dan azirin ni ta se. Chawhmeh manah a ren thei ang bera chhutin Rs 4000-6000 lo dah leh ta ila, nun (survive) hrim hrimna atana mamawh hi Rs 10000 bawr chu a ni tawh sa hrim hrim.
Ṭhenkhat chuan electric bill leh tui bill an pek a la ngai zui. Tunlai khawvelah TV neih kan lo duh ve deuh vek tawh a, TV fee pek a ngai leh a, mobile phone nei lova awm theih tawh loh tluk a ni a, top up vel atan a kal leh a, loh theih lova pawisa sen ngai hi chu Rs 12000 thuak hi a ni sa tawh a ni.
Miin kut hna a thawh theiha nitin a inhlawh theih chuan ni 25 hnathawk turah chhut ta ila, a tlem berah Rs 10,000 chu a hlawh ve thei maithei. Chhungkaw khata pa berin hna a thawh theih chuan nunna khawp chu a thawk chhuak thei mial pawh a ni thei e. Mahse kawr man a ngai a, in chhung bungrua leh loh theih lova lei belh ngai damdawi te a lo awm a, chu pawh chu thawh chhuah a harsa a ni.
Chhungkaw tam tak hian an ei khawp hi an thawk chhuak thei meuh lova, chumi khawpuiah chuan Aizawl hi a ding mek a ni. Aizawlah hian mirethei, thla khata Rs 12000 la lut lo hi chhungaw tam tak an awm tlat a ni. Heng mite tan hian 'Special package' hi pakhatmah a awm pawh ka hre lova, thingtlang miretheite inhlawhna MGNERGS ang hi an nei ve si lo.
Chutihlaiin kan khawpui enkawltu UD&PA Department chuan cheng maktaduai telin mi lian ho motor park na mai tur PAHOSS an din a, he mi hnuaiah hian a nei sa an pek belh hiau hiau mai a ni. Chu chu mirethei ei bar zawnna tur ni lovin mi hausa lirthei dahna in sakna tur a ni a, a satu hi an hlawk zel bawk a ni. Aizawl chuan a bika enkawltu tur AMC a nei a, he AMC kalphung hi mirethei lam ṭang (Pro-poor) a la ni ngai miah lo bawk.
Mirethei khai chhuahna tur din lovin contract tenau te te hmangin an pawisa neih tam tham tak an sem rual a, AMC Councillor lawmman (hlawh) a tlem tehlul nen an zavai maiin AMC lama an luh hma aiin an hausa/ awm thei tawh zawk tih chu an ṭhenawma miten an hmu chiang hle. AMC tal pawhin urban poor an ngaihsak lo hi chu kan kalphung a fuh lo a ni.
Politics leh party lam sawi sawi lo hian, tu pawh hi sorkar se urban poor hi ngaihsak an ngai a ni. Covid-19 avanga hna thawh theih loh lockdown apianga hek zawnga kal char char leh tuar na ber chu urban poor te bawk hi an ni.