BJP thunun theih sawrkar a piang dawn em?
Kumin (2018) April thla khan Mizoram Synod Mission Board member te’n India ram khawpui ber N.Delhi leh India ram hmun hrang hranga Mizoram Synod rawngbawlna hmun an tlawh a, chuta an thil zuk hmuh aṭanga ngaihdan fel tak an siam tak chu: India rama BJP rorelna tundin a nih hnu hian Kristiante rawngbawlna hi tute emaw mitah a langsar ta hle a, hnawk tihna a lian a; chuvangin, Kristian pawl hrang hrang te’n tun hmaa foreign ram aṭanga ṭanpuina an dawn hmanga India rama Kristian rawngbawlna an kalpui ṭhin pawh tunah hian chhunzawm theih loh tam tak a awm mek a ni.
BJP in sum leh pai an ngah turzia hi awiawm loh khawpa tam a nih a rinawm. BJP ticket a thlantlin MLA tlemte hmangin Kritian tamna state pahnih (Meghalaya leh Nagaland) ah sawrkar siamtu zingah an tel thei a. A hre zawkte sawi dan chuan heng BJP in sawrkar a siampuina state-ah te hian tun hma zawng aiin Kohhran zahawmna leh huhang a tlahniam tih a ni a. Inthlan hmaa an inzawrhna auhla (slogan) ‘hmasawnna’ (development) in awmzia a nei tawh lo va, engkim mai sum leh pai thiltihtheihna hmanga an teh tawh avangin mihring zahawmna chu thuhran, Kohhran zahawmna meuh pawhin a tuar tlat a ni, tih an sawi.
Hetiang hi BJP lalna ram state a Kohhran leh ringtute dinhmun a nih avangin kumin (2018) November 28 a vote thlak tur, mipui tam zawk Kristian kan nihna hmun, Mizoramah hian BJP lo hmachhawn dan tur hi ngun taka ngaihtuah a ngai. BJP mal ringawt chu a la hlauhawm phak lo mai thei;mahse, state dangah pawh an MLA tlemte hmanga sorkar an thunun theih avangin an thawhpui political party dangte hi ven tel a ngai lo thei lo va. BJP thunun theih loh sawrkar kan pian tir hi Mizo mipuite tihmakmawh, hlim leh engthawl taka Krismas kan hman theihna tur atana kan tih tur pawimawh tak a lo ni ta.
October 23, 2018 khan internet kaltlanga chanchinthar thehdarhtu, www.tripurainfo.com. chuan thuthar danglam tak mai Mizo Kristiante hriat ngei ngei chi a chhuah a, chuta a thuchhuah aṭang chuan BJP leh MNF chuan inzawmna an nei a ni tih leh a rukin an inthurual a ni tih a lo lang chhuak ta a ni. Mizorama BJP tana rawn campaign Tripura BJP General Secretary Pratima Bhowmik chuan Mizoram inthlan zawhah sawrkar siam turin BJP leh MNF ten thawhho kawngah harsatna an nei dawn lo, a ti a. Pratima Bhowmik sawi zel dan chuan BJP hian Mizoramah MLA neih ngei ngei a tum a, BJP MLA-te leh MNF MLA-te chu inthlan zawhah sawrkar thar siam turin an inthurual ang, a ti a. Tripura BJP hruaitute hi Central BJP hruaitute chuan Mizorama Chakma leh Reang (Tuikuk) awm tamna hmuna MLA bial panga tal la ngei turin an ti a ni, tih a sawi bawk.
MNF leh BJP te hi an thawk dun a ni tia puhna a lo awm tawh thin a, a chhan chu hmar chhak state-a Congress ni lo party-te thawhhona BJP-in a siam leh a kaihhruai North East Democratic Alliance (NEDA)-ah MNF chu a tel vang a ni. Hetiang ni mah se Mizoramah chuan mipuiin BJP chu an ei lo tih an hria a, Mizoramah BJP leh MNF chu party hrang anga awmin, MLA pawh a hrangin chuh mah se, inthlan zawhah party mala sawrkar siam zo an awm loh chuan sawrkar siam turin an inthurual dawn a ni tih Tripura BJP hruaitute hian rin loh lam aṭangin an rawn puang a; MNF chuan inthlan hmaa BJP nena thawh dunna (pre-election alliance) neih chu a thei lo a, a chhan chu Mizo mipui tam zawk a hlauh vang a ni a. Mahse, inthlan hnuah chuan sawrkar siam tura thawhho emaw, sawrkar siam dun kawngah emaw chuan harsatna a awm dawn lo a ni, a ti. (Source: www.tripura.info Retrieved on 23.10.2018)
BJP President Amit Shah leh Mizoram inthlan viltu tura BJP in an ruat, India hmarchhaka BJP thluak bur Hemanta Bishwa Sharma ten BJP in MNF an thawhpui loh thu an sawi tiin MNF ten thuchhuah siamin phat tum mah se (Vanglaini Vol-XXXIII No. 253. Oct, 26, 2018 page 2, MNF thuchhuah) Pratima Bhowmik hian inthlan zawhah NEDA anga hmalak an tum dan a sawina a nih avangin he a thusawi hi BJP aṭanga tun thlenga a dik lo tihna thu leh hla a la awm loh avangin Mizoram inthlang tur boruak inlumlet mekah hian Tripura BJP Gen. Secy thusawi hi BJP leh MNF (NEDA) te inkar thuthar ber a ni tih phat rual a ni lo.
Tin, Mizorama BJP hruaitute hian MNF nena an inkar thu hi engtiang pawhin sawi mahse Mizoram inthlanpui kan hmachhawn meka thutawp siam theitu chu Tripura BJP te an nih thu internet kaltlanga chanchinthar thehdarhtu www.moneycontrol.com chuan October 26, 2018 khan a tarlang a; Tripura BJP te kutah Central BJP hian Mizoram MLA inthlanpui kan hmachhawn mekah hian thuneihna pumhlum an pe a, hei hian Mizoram BJP hruaitute laka Central BJP hotute’n rinna an nghak tawk loh zia a tichiang hle awm e. (Source: https://www.moneycontrol.com/…/bjp-asks-tripura-unit-to-woo… Retrieved on 9.11.2018) Chakma tamna biala candidate dah chungchangah pawh BJP hian MNF thu leh hla a ngaihchan thu Hemanta Bishwa Sharma-an a sawi nghe nghe bawk. (Source: Newslink, Vol.XX No.240, Oct.,31, 2018. Page 1). A hrangin MNF leh BJP te hian Tuichawng Bial-ah candidate dah ve ve mahse party dang candidate vote pawt hek a, a tu emaw candidate zawk zawk tlin theihna tura an thangkam a ni lovang tih sawi a har viau a ni.
BJP leh NEDA chungchang hi Presbyterian Kohhran rawngbawltu pakhat chuan hetiang hian a sawi: “BJP hian India Hmarchhakah hma an la nasa a, North East Democratic Alliance (NEDA) hi BJP kaihhruaina hnuaiah Political Party hrang hrang intelkhawmin May 24, 2016 ah an din a. NEDA ah hian India hmarchhak tualṭo Party hrang hrang (1) Naga People’s Front, (2) Sikkim Democratic Front, (3) People’s Party of Arunachal, (4) Assam Gana Parishad, (5) Bodoland People’s Front in North East India te an tel a... Mizoram aṭangin Mizo National Front an tel a ni.
BJP hian India Hmarchhakah hma an la nasa khawp mai a. Mizoramah pawh hma an la mek a, kumin 2018 kum tawp a Assembly Election kan hmabakah pawh MLA neih tumin hma a la mek a nih hi, hei hi an tih tur tak an ti-ah ngaih tur a ni a, amaherawhchu kan sakhuana nen a inmil lo thiltih emaw dodalna an neih erawh chuan chu chu kan rinna nen inmil zawk a kan hriatah kan kal mai tur a ni ang.” (Source: Rev. Dr. H. Vanlalruata, ATC, Sakhaw Dang laka Kan Him Theih Dan Tur, Mizoram Synod, Ramhlun North Pastor Bial Rawngbawltu Seminar Paper- page 6 & 10. Dt. 21.07.2018)
Presbyterian Kohhran rawngbawltu lar takin NEDA a sawi dan lo tarlang leh ila: “....India hmarchhakah erawh chuan state dang angin BJP a chak vak ngai lo. Tun hnaiah erawh chuan nasa taka a beih avangin a rah hmuh tur a awm chho ta zel a. North East Democratic Alliance (NEDA) hi BJP kaihhruaina hnuaia political party hrang hrangte intelkhawmna niin May 24, 2016 a din a ni... Mizoram aṭangin Mizo National Front pawh a tel ve nia hriat a ni... Kum 2018 khian General Election a lo thleng leh dawn ta a, chumi thlir reng chungin NEDA hi BJP kaihhruaiin a ding a ni. BJP leh a thawhpuite hian Lok Sabha lamah chuan seat ngah tawh viau mah se, Rajya Sabha lamah chuan a tlem zawk chan an chang rih. Chuvangin, state tinah Rajya Sabha MP thlangtu tur MLA an ngah tawk a ṭul a. Hetianga Parliament In hnih an awp theih hunah chuan India Danpui ngei mai hi khawih an duh ngei ang. An duh ang thalin article an siam belh thei a, a awmsa an khawih danglam thei bawk, chutiang hun chu a inchhawp hnai deuh deuh niin a lang,” (Source: Rev. Dr. L.H. Rawsea, Tunlai Huna Kristiante Hmachhawn Harsatna in Seminar on Issues Facing Christian Today, organised by the Mizoram Kohhran Hruaitute Committee, Aizawl, page 20-21. September 26, 2017)
Hetiang thu kan sawi hian ringtu dawihzep, harsatna hmachhawn ngam lo kan ni tihna a ni lo. Khawvela hmanraw hriam ber chu sakhua leh politics inkawp hi a ni a; sakhaw firfiak hotute’n politics hmanga rorelna an thunun hi inthlang ram tana hun hlauhawm ber a ni a. Hetiang hi a lo thlen chuan tal chhuak leh turin hun leh tha tam tak sen a ngai a. Chutiang chu Kristian ram, Mizorama a thlen lohna turin leh tute emaw thunun theih loh sawrkar pian tir tura thapui thawh hi tun huna Mizo tawh phawtte tih tur niin a lang.
- Lallianchhunga, Mizoram University