World Glaucoma Week (6th – 12th March, 2022)
Hmanni ka clinic-ah nu pakhat rilru hah takin a lo kal a, “Ka mit hi a ro an tia, a del mai ang em?" tiin min rawn zawt a. A tul ang kan han check vek hnu chuan, mit ro/ mit tui ro – Dry Eye chu a lo nei ngei a. Hei vang hi chuan mit a del theilo tih leh a awmzia kan han in hrilh chian hnu chuan rilru nuam takin a haw ta a. ‘Mit hrui ro’ nen a lo hriat pawlh vangin, a lo hlauthawng viau a lo ni !
Glaucoma hi mit hrui (optic nerve) natna chi khat a ni a. Mit hrui hi, kan mitmu hnung lamah a awm a , mitmu leh thluak a zawm a ni. Thluak peng ni pawhin a sawi theih. Mit hi camera ang a ni a, kan thil en hi mitmu chhung ah a in focus a, hemi eng (light) hi, ‘electric ‘ ah chantir in mit hrui hian thluak ah information a pe thin. Kan thil hmuh na tak zawk chu mit ni lovin thluak ah a awm a ni. Glaucoma hian mit pakhat chauh emaw a pahnih in emaw a khawih thei. A tam zawk hi chuan a tirah engmah harsatna an nei ngai lo a, hemi avang hian a tlai hnu a hriat chhuah a ni fo thin.
Natna benvawn a ni a enkawl loh chuan chhiat lam a pan zel ang. Mahse, mit pressure control leh regular taka a tul anga enkawl chuan kum tam tak mit fiah tha takin a enkawl theih. A hma thei ang bera hriat chhuah/ diagnose hi a pawimawh ber. Glaucoma diagnose tur hian Eye Specialist-in a en kher a ngaih avang hian regular taka in entir hi a pawimawh. Naupang ah pawh a awm theih tho rual in a tlangpui in kum 40 chung lamah a awm thin.
Khawl hmanga mit hrui en (Dilated fundus examination), Mit pressure check (applanation tonometry ) leh kan hmuh zau zawng/ visual field (Static Perimetry/ HFA) check te hi tih ngei tur a ni. Glaucoma chuan mit fiah lam a khawih chhiat hma in kan hmuh zau zawng hi a khawih thin. Kan hmuh a zim tial tial a, a tawp ah chuan mit a del thin. An hma zawn thil te chu fiah mahse an hmuh a zim avangin in pal khut khut leh tluk te a awl. Mit pressure sang zawng zawng hian glaucoma an nei kher lova, glaucoma zawng zawngah hian mit pressure a sang kher lo bawk. Hemi avang hian diagnosis hi fimkhur leh thiam a ngai hle. Regular check-up pawh a pawimawh hle bawk.
India ramah hian mit del mi maktaduaih 18 vel awm ni a hriat a ni a. Heng zingah hian mit del nachhan top 3 te chu heng te hi an ni.
1. Cataract (mit naute paw) 66.2 % . Hei hi tam viau mahse thai/ zai a dam mai thei a ni.
2. Refractive Error (tarmit mamawh na ) – 19.7 % . Hei hi a hun taka tarmit vuah a mit fiah mai thei a ni.
3. Glaucoma (mit hrui natna/ ro) – 5.8 % - A dam thei lo
Khawvel pum huap chuan glaucoma hi mitdel nachhan tam ber dawttu a ni a, pakhatna chu cataract hi a ni.
Glaucoma hi chi hrang hrang (type) a awm a a tam ber te chu POAG (Primary Open Angle Glaucoma) leh Angle Closure Glaucoma te an ni. Angle Closure ah hian , mit pressure san lutuk vang in mit fiah lo, mit sen, mit na, luak chhuak leh lu na em em a awm thin. Dam lo hian kum rei tak hnu ah pawh a lu nat ni leh darkar an la hre chat thei . Hei hi, zai a dam mai thei a ni.
Glaucoma enkawl dan te chu damdawi (eye drops), laser a kah emaw, Zai (surgery) te a ni tlangpui. A type a zirin a enkawl dan hi a in ang lo. Eye drop hman ngai te chu dam chhung in hman tur a ni a, regular takin (thla 2 to 3 danah) doctor inentir a, mit pressure check a tul bawk thin.
Glaucoma vanga mit del lo tur hian India sorkar in NPCB&VI (National Programme for Control of Blindness & Visual Impairment) kal tlangin hma chak takin a la zel a ni. Hemi bakah hian Hospital leh Organization hrang hrang in hma an la bawk. Mahse glaucoma laka mitdel kan in ven theihna pawimawh ber chu mi tin in regular taka in check-up na chang kan hriat hi a ni.
- Dr Sairengliana Sailo
- MS (Ophthalmology)