Written by
Rev. PC Nghaklianmawia

RINPUIA ZALENNA NI

March ni 14 (Thawh­tanni) a ni a, dan pangngaii kâwlah ni mâwi takin a lo chhuak a, keipawh ka tûktin danin ka tho a, computer-ah lehkha ka ziak a, Times of India Newspaper ka chhiar a. Chawhma lamah mahni tul tul buaipuiin ka buai a.

Chawhnu her hret velah Rinpuia Nu-in min rawn phone a, phone-ah a rawn tap nghal bawrh bawrh a, thu mumal pawh a rawn sawi thei lo, tlêma ka'n nghah deuh hnuah Rinpuia final judgement order a chhuak a, chhuah zalen anih thu min rawn hrilh a, jail atanga lakchhuah theih a nih thu min rawn hrilh nghal a. Rilruin a 'halellui' nghal thuai thuai a! Kan inbiak zawh chiahah Rinpuia Pa-in chu chanchin lawmawm chu min rawn hrilh zui ve leh nghal zat a.

Chu chanchin lawmawm tak chu Mizoram House-a DRC Pu Ruata ka forward ve nghal bawk a. Rinpuia ukil ka phone nghal a, paper works tihfel tur neuh neuh a tam avangin hemi ni hi chuan a lâkchhuah theih a rin loh thu min hrilh avangin a tûk lama lachhuak turin rilru kan siam a.

Tlaiah Assam Regiment batallion rawn kal thar ho awmna Navi Mumbai, Colaba lamah an zinga mi Pu Laltleipuia Pa damlo (brain tumor) ICU-a awm mek chu tlawh turin ka kal a. Kan awmna atanga taxi-a minute 40 kal vel a ni a.

Tluang takin ka va thleng a, sipai hmun a nih avangin kan Mizo Navy awmten gate pass min lo siamsak a, tlai dar 6PM ah zoom online meeting-ah UTC kan zir laia kan professor Dr Rohan Gideon-an paper a present dawn a, a huaihawttu ka thianpa Rev Sukumar-an opening prayer nei tura min sâwm avangin chumi nang tur chuan ka tlan haw leh nghal a. Zoom online paper presentation lamah hun ka hman zawhin Rinpuia ukil ka va be leh a, amah lakchhuah dan tur chungchangah. Ani lah chuan a release order jail lamah police ten an keng hei vek tawh jail-ah va kal tlang nghal mai rawh u, a rawn ti leh lawi si a.

Dar 7 a ri tawh a, hman­hmawh takin chaw kan ei a, Mizoram House-a an DRC Pu H.Lalruatlianan a motor a rawn thawh a, a hovin Mumbai Mizo Association-a an Asst Secretary Tv Edenthar Lalhuanmawia nen a zan a zanin kan thawkchhuak leh ta a. Mahse kan han tlanchhuak chauh tihah chuan kan han ngaihtuah chiang a, zan thil te a ni a, jail lam hi gate an khâr vek tawh lo maw kan han ti leh he haw a.

Rilru chak na na na chu kan han inngaihtuah chhuak leh thuai a! Google-ah Taloja Jail contact number kan han zawng chawp a, kan va phone a, rin lâwk ang ngei ngeiin gate chu tlai dar 6 khan an lo khâr vek tawh a lo ni a, Naktuk zing dar 11 ah an hawn leh chauh tur thu an sawi a. Tichuan kan tlan lêt leh a, a tûk lama thawkchhuak tha leh turin kan tlan haw leh ta rih a!!

March ni 15 (Thawh­lehni), Mizorama Chanchin Tha thlenni a ni a. Chanchin Tha kan dawn avanga Pathian hnena lawmthu sawina nen zingah ka tho va. Rinpuia lâkchhuah kan tum ni a nih avangin engemawti takin ka phûr a, ka helhhawlh a, kum 4 zet hrehawm taka a tân dan kan dawnpui a, lakchhuah vat vat kan châk tawh a ni ber awm e.

Zing dar 10:30 velah Mizoram house DRC Pu Ruata Motor-in Tv Mawia (MMA Asst Secy) nen kan thawkchhuak tha leh ta a. A tânna Taloja Jail hi kan awmna Parel vêng atangin km 39.8 a hla, darkar 1 leh minute 15 vel kal a ni a, traffic a awm chuan chu aia rei chu kan thang tlangpui bawk. Kan tlan hnu reiloteah Hindustan Times atangin min rawn phone a, Rinpuia interview an duh thu leh a rem leh rem loh min rawn zawt a. Jail atanga kan la lakchhuah loh thu leh chawhnu lama min rawn be turin ka ti a.

Tluang takin kan kal a, chhûn pachanga va thleng kan ni bawk a, ni a sa ṭha kher mai. Cowboy hunlai chu ni se sakawr a tlan khu rum rum ngei ang! Jail Gate puiah kan han zâwt a, lâkchhuah nghal mai kan han tum rawk a, mahse chawhnu dar 1-3 inkarah a chhuak turte chu an rawn chhuah dawn chauh thu min hrilh a, kan thlen phei hian dar 12 a ni a, darkar khat zet kan la nei. Restaurant kan zawng a, kan hmu lo va, Ice Cream te kan va ei leh te te a. Tichuan, dar 1 velah chuan mi 12 vel hi an rawn chhuah dam dam a, an zingah chuan Rinpuia a la tel lo! Kan han zawt chiang a, paper works eng eng emaw tihfel a la ngai a, tlai dar 5 velah a ni maithei an ti a, kan huphurh tawh hle, ni a sain khua a lum ropui mai si a. Phone call a rawn kal reng bawk a. Beidawng ru deuha kan ṭhut lai chuan dar 1:30PM vel chiahah chuan gate pui lam chu ka va dâk de de a, Rinpuia niawm tak chu Kamis dum, a áwma a vara ṭial, kekawr jeans ṭet deuh hrep hrup leh slipper pan zet bunin, satha bag khai hian amahin a rawn chhuak ta hnak hnak mai a, {a slipper bun hi ama ta chu a ṭhiante jail chhûngah a rawn hnutchhiah ve lehchhawng a, a ṭhiante ta ṭha vak lo a rawn bun chhuak a lo ni a, a thuamhnaw ṭha zawng zawng pawh a ṭhiante tan jail chhungah a rawn hnutchhiah vek] a hmai a tuam avangin ka chiang mai ngam lo va, ka va pan hnai a, "Rinpuia mi?" ka va tia "Aw" a lo ti a. Kan inchibai nghal a, khami ṭuma kan lawmzia kha aw!

Rinpui khan a Mizo pui min hmuh hlima a lawmna kha sawi ve dawn se sawi tur a ngah ngawt ang. Rang takin a nu chu video-in ka call nghal a, nufa hun rei tak inhmu tawh lote inbe thawm chu a va ngaihnawm em! A nu a biak zawh veleh a Pa ka call leh nghal a, a pa nena an tihdan pangngaia Pafa tih hriat taka an han infiam nui leh hak hakte chuan hnuk a tiulh lek lek mai. Rinpuia rilru puitlinzia leh a pachanzia ka hriat belh zel.

Muangchangin gate lang chuan thlate kan han la te te a, kan cameraman Pu Sharma (Mizoram House Driver) thlalak lo thiam lo laileng chu niin! Kan thlalak lah chu social media lamah a darh chak nghal ropui mai si a, khatiang tur tih hriata mawihnai deuhte pawha han lâk ṭhat leh a chakawm kher mai! Mahse, lawmna lam a nia a ṭha vek e.

Haw kawngah restaurant-ah puar el euhin kan han hrai hmasa te te a, tichuan Rinpuia chuan kum 4 zet hrehawm a tuarna hmun Taloja Jail chu chhuahsanin zalenna pâwn boruak chu lungmuang takin a hip ta vang vang a. Tluang takin kan awmna Parel vêng lam panin kan haw ding ta nal nal a, kawng lakah phone chhân sen loh kan dawng mawlh mawlh a. Keini pawhin Rinpuia chu thiam ang tâwkin kan fuih mawlh mawlh a, khawvel duhawm takin a hmuak mek a, rilru pachang leh tum nei rana awm tur te, social media leh YouTuber tam takin an la rawn tibuai dawn a, chûngah chuan interview chhâng fimkhur turtein thiam ang tawk tawkin kan fuih ve a. Jail chhunga an awm dante zawtin kan nuiho phei ta bâwk bâwk a, boruak chu a hahdamin a hlimawm vêl vek a ni ber mai.

Tluang takin Mizoram House kan thleng a, house-a cancer damlo leh awmpuituten lo làwmin chibai an lo bûk nak nak a, thla an lakpui nghal mawlh mawlh a, a incheina kan la thlâk hman si lo va, a nih ang angin social media lamah a darh ta! A slipper bun chuan mi lainat a lo hlawhtir hle a lo ni a, mahse jail chhûngah a ta, a ṭha zawk chu a ṭhiante a rawn ngaihhrui ve a lo ni a. Slipper thar bun 3 ngawt a dawng nghal! Kan building gate-ah Hindustan Times leh ETV palaiten min lo nghâk reng tawh a. Inbual faina leh chawlh hahdamna hun tlêm pe tur leh lo nghâk turin ka ti a. Kan quarters-ah ka hruai chho a, kan quarters leh Mizoram house hi building khata awm a ni a. Kan inbual faitir a, a interview dawn avangin ka thuamhnaw chu kan bel mawlh mawlh a. Tichuan Hindustan Times leh ETv te chuan an interview zui ta nghal a. Zawhna chhân dan tur fimkhurna tur tlem kan inhrilh leh zuai a, rin aiin an interview rei zek a, amah Rinpuia hi Hindi leh English thiam nâl tak a nih avangin interview hmachhawn pawh a zahpuiawm lo hle.

Interview an zawhah chuan chhungkuain thla kan lakpui ve a. Tichuan, Pathian hnenah lawmthu sawi ṭawngṭaina kan nei ta a ni. Tlaini nemah DRC Pu Ruata hovin kan in bul park zau nuam takah tlai boruak dai va dawng turin kan lenchhuahpui nghal a. A khât tâwkin, "A mak mang e, khawvel chu a danglam mang e" a ti leh halh halh ṭhin a, a rilru tur ka hriatthiampui hle. Jail aṭanga a chhuahin a khawvel chu a inthlak nghal mawlh mawlh a ni ber mai. Haw pahin a Mobile handset tur leh sim card kan lei nghal a. Kei chu zan lamah Mumbai Kohhranin Chanchin Ṭha thlenni inkhawm zoom hmanga kan neih avangin DRC Quarters-a riak turin ka chhohsan ta a. Inkhawm kan bang a, he i thu chhiar lai hi ka ziak ta a ni!

Mizo tlangval duhawm Lalrinpuia hi bumna avangin kum 2017 December ni 14-ah a tihsual ni hauh lovah Mumbai Taloja Jail-ah an tantir a, kum 4 zet hrehawm taka a tan hnuah a tawpa tawpah Pathianin a dikna chu a rawn pholang ta a, a thubuaiah engkimah chhuah zalen a ni ta a ni. Kum 2019 Mumbai kan pem kumin Rinpuia chanchin hi ka hre chiang ve deuh a. Mizoram House DRC te leh Rinpuia Pa hnung zuiin an ukil pawh hi ka va hmu ve tawh a, jail-ah hian ṭum 2 ka va tlawh ve tawh bawk a. A pa hnen aṭanga a chanchin chiang zawka ka hriat hnu chuan ka lainat ve em em a, mahse tihtheih dang ka nei si lo. A pa nen ṭum khat an court dawnin High Court-ah kan va kal ve a, an room kan hai a, kan inhmu thei lo lehnghal a.

Kum 10 mi lek a nih aṭanga Ajmer, Rajashthan-a mahnia tâl hrang tawh, Table Tennis a thiam avanga naupang danglam leh duhawm tak, Mizoram vawi tam tak tihmingṭhatu, India ram aiawh pawha ram 14 lai lo tlawh tawh a nih avangin media lam pawhin an ngaihven hle a. Vanduaithlak taka misualin an bum avanga a tihsual ni hauh lova jail bang a zut ta mai hi a hria apiangin an lainat a ni ber mai.

Jail bang a zut tirha a rilru hrehawmzia a sawi laite chuan hnuk a lo ulh ru ṭeuh a, thla khat chhûng chu zanah pawh mu ṭha thei lovin a awm a, depression te pawh neiin rilru hrehawm takin a hun a hmang a, rawlthar chhuak hlimhlawt, hmabak êng tak nei kha tute emaw suahsual vangin a hun ṭha kum 4 zet chu ruk bosakin a awm a. Jail chhûngah a chhuah hun nghâkin kum a hmang ral a, beiseina a neihte chu a thâmral tial tial a, a case lah ngaihtuah tik ni a awm thei si lo. Naupang rilru ṭha leh duhawm, midangte pawi sawi ngai lo, nu leh pa thuawih êm êm, mi inngaitlawm leh thuhnuairawlh tak chu lainatna tel lovin kum 4 zet jail chhung hrehawm takah dah a ni a. A thil tuar hi a namai lo hle.

Kum 4 zet khawvel aṭanga dah bo leh biak pawh theih loha a awm avangin a tan chuan engkim mai hi thil thar a ni fai vek tawh a. Kum 4 chhunga khawvel a lo inlumleh nasat tawh em avangin amah pawhin in-adjust-na tur a ngah hle dawn a, Zoram a thlen chhoh hunah pawh amah biakpawh tum leh interview duhtu pawh an tam hle ang. Mahse, dimdawi takin he naupang hi enkawl rih ila, khawvel hmabâk êng tak a la nei a, Table Tennis khawvelah 'comeback' leh ngei tumin a rilru a siam nghet hle, chu a kalkawng chu huaisen taka a hmachhawn a, ropui taka a comeback leh theih nan social media lamah emaw, a chungchang kan sawi duh danah fimkhur leh a career tichhe thei zawnga ti lo tura kan venpui thiam a ṭul hle ang. Rinpuia hetiang dinhmun a thlen theihna tur atan hian Mizoram Table Tennis Association leh mi tlawmngai leh ṭhahnemngaite inpekna leh thawhkhawm a ni thui hle. Amah ṭawngṭaisaktute ṭawngṭaina kha chunglamin a hrereng a, Rinpuia hi a la theihnghilh lo tih CHANCHIN ṬHA thlen nia RINPUIA ZALENNA hian a tichiang mang e.

Rinpui, i khawvel kum 4 hloh tawh kha lân lap turin han insang mar leh rawh le, Zoram khawvelin nghakhlel takin ropui taka i rawn let hun a nghak e. Jail rún thima kum 4 hrehawmna paltlang thei khawpa pa rothap leh tuarchhel i nih kha hrereng ang che aw. Khawvel duhawm takin a hmuak a che.

- Rev. PC Nghaklianmawia