Eiru leh Hmingchhia - I hnawl ang u

November 28-ah Mizoramin roreltu kan thlang dawn ta, a va han hnai tawh tak em. He inthlanah hian rawtna tumtlang deuh deuh 10 ka han siam duh a ni. Ka rawtna hi a khaikhawmna aṭangin bul ṭan ta ila, 'eiru leh hmingchhia hrim hrim chu i hnawl vek ang u' tih hi a khaikhawmna a ni.

1. Mizoramin hetia kan ngaih mai pawha eiru ṭhin tia hriat lar deuh deuhte in candidate an awm thluah mai hian rilru a tina a ni. Politician langsar tak tak leh veteran politician kan tih maite zinga mi hi chutah chuan an tel nasa a ni. Chumite bakah chuan mi langsar tak ni sa, tun hma aṭanga eirukna nena inkaihhnawih tlat, tun hnaia politics-a rawn zuang lut tharte pawh an tel a. Heng mite hi chu ngaihtuahna sen nawn pawh ngai lovin hawh u, i hnawl nghal tawp mai ang u hmiang. Eiru hausa leh dik lo taka sum hai luttute pawisa hmang hian kan vote hi lei i phal lo ang u khai.

2. Khehpuam an tih fo hi tun hnaiah an sawi uar a. Mizorama mi hausa langsar tak tak zingah hian khehpuam nena inzawm tlata an sawi ṭhin, an khehpuam tih finfiahna awm si lo, mipuiin kan rinhlelh si hi an awm thluah mai. Police-in chiang taka an man lo tawk tawh an la nih kher loh pawhin Khehpuam nena sawi zawm leh Khehpuam vanga hausa, Khehpuam vanga hausate'n pawisa an pek leh chumi vanga man tawh dek dek chu i hnawl leh hmiah mai teh ang u khai. Kan thlan tur hi kan rama roreltu tur mi 40 an ni a, khehpuama inhnamhnawih lo mi 40 hi an awm ngei ngei tur a ni.

3. Zu leh a kaihhnawiha hmingchhia hrim hrim chu hnawl leh hmiah mai bawk ang u. Zu hian kan ram a tichhia tih kan hriat avangin chu zu chu sumdawnna atana hmang duh chu paih hmiah mai tur. Zu hian kan ram a sawisa nasa tawh si a, chuvangin zu in ṭhin leh zu rui ṭhin kan hriat chu mipui hian vote hmangin i paih leh pawp mai teh ang u.

4. Dawt sawi hrim hrim hi chu thlan loh ni tawh rawh se. Politician langsar em em, Chief Minister pawh lo ni hial tawhin "Ka ti ang" a tih, ti leh ngam lote, “kan pe ang” an tih, pe leh lote hi chu vote loh mai tur. An thusawi a awih pawh kan awih loh, mumang leh a sawi duhthusam tih pawh hriat loh politician, mipui mawl zawk bum tuma thil awihawm loh tak tak sawi ching zawng chu hnawl leh hmiah ang u. Kan vote hlu tak hmang hian eng party mi pawh ni se dawt sawi hmang hrim hrim chu i paih ang u. Dawt sawi hreh lo, thil ngaihnawm deuh anga dawt sawi hmiah hmiah hi ban an hun tawh. Bûl hmuk hmuka dawt sawite pawh i hnawl tho ang u khai. Ṭawngkam thiam taka vote zawnna atana dawt sawi chu paih hmiah rawh u aw ṭhiante u. Vote beisei avanga thil awihawm lo deuh deuh tiam tawh phawt chu i hnawl ang u.

5. Sorkarna an chan laia eirukna, mi duhsak uchuak ching, contractor leh supplier chuam neih ching zawng chu i ban leh tawp bawk ang u khai. Khawi party mi pawh ni se pu chuam leh kid chuam nei chi hrim hrim chu paih hmiah hmiah ang u. In ning ve lo em ni, pu neih avanga thiltithei lutuk bik ṭhin te, contractor chuam neih vanga sum siam nasa lutukte pawh hi in hmu hne ve lo vem ni? I hnawl hmiah hmiah ang u.

6. Hausak chhuang zawng hi i vote lo ang u khai. Kan rethei tih hriaa an suma min lei tum, kan khawtlang tana tun hmaa pawisa pe duh lo candidate an nih tak avanga pawisa rawn thawh, MUP, MHIP leh YMA rawn tlawn kual vel, rawn nui deuh sawng ho zawng hi paih leh bawk teh ang u khai. Hausa inti em em mai hi paih an ṭha ve hrim hrim. Hausa deuhte an inthup hram hram laia insawi hausa lutuk, suma thil zawng zawng lei tum khawpa hawi vah vahte chu paih leh hmiah mai tur a ni. Heng mite tel lo hian Mizoram a kal thei.

7. Bru leh Chakma vulhtu leh chumite vote lei tumte chu paih vek tur. 2014 Lok Sabha inthlan dawn khan hetiang hian Tripura Camp-ah khan tumah campaign loh tur an tih laiin khu lama a ruka mite tira pawisate lo sem an awm an ti a, zahthlak, i hnawl tawp mai ang u kha. Tuna Chakma leh Bru vulh tum te, tuna Chakma lam ṭangte hi chu paih hmiah hmiah mai tur a ni.

8. ZPM-e M lo e, Cong-e Cong lo e, BJP-e P lo e, MNF-e F lo e tih lam aiin Mizo ṭha tak, Pathian ṭih mi, dawt sawi ngai lo, chapo lo, mi dik a ni em? tih lam hi ngaihtuah hmasa ila, chumi tehna aṭanga teh chuan a bak chu i hnawl leh hmiah hmiah tawh mai teh ang u.

9. Eng vang pawha thubuai nei chu i hnawl ang u. Ram hruaitu leh roreltu atan i duh em ni?

10. Eiru, eirua puh, eiruk thubuai nei tawh, eirukna nena sawi zawm hrim hrim hi insawi thiamin insawi mam teh mahse i hnawl ang u - Mizoramin a mamawh lo.

- Lalthianghlima